Châu Phi bị xé toạc bởi cột đá khổng lồ đâm lên từ lòng đất?

Các nhà địa chất từ lâu đã biết rằng châu Phi đang dần tách ra tại một khu vực được gọi là Hệ thống Đới tách giãn Đông Phi (EARS), nhưng động lực thúc đẩy quá trình địa chất khổng lồ này vẫn đang được tranh luận.

Giờ đây, một nhóm khoa học gia tuyên bố họ đã tìm ra thủ phạm, thông qua nghiên cứu vừa được đăng tải trên tạp chí khoa học Geophysical Research Letters.

Theo nghiên cứu mới này, thủ phạm xé toạc châu Phi là một siêu chùm manti đang tạo áp lực cực lớn lên lớp vỏ Trái Đất tại vị trí châu Phi và khiến nó bị nứt.

Có thể hình dung nó như một cột đá nóng khổng lồ làm bằng vật liệu của lớp phủ, đang đâm lên từ lòng đất, nâng cả một vùng rộng lớn lên và cuối cùng sẽ xé toạc bề mặt.

Điều này được tiết lộ thông qua việc phân tích khí từ mỏ địa nhiệt Meengai ở miền Trung Kenya. Khí này chứa các dấu hiệu hóa học bắt nguồn từ sâu bên trong lớp phủ Trái Đất, có khả năng là từ ranh giới giữa đáy lớp phủ và lõi.

Dấu hiệu này trùng khớp với dấu hiệu của khí được tìm thấy trong đá núi lửa ở phía Bắc (ở biển Đỏ) và phía Nam (ở Malawi), theo các nhà nghiên cứu từ Đại học Glasgow (Anh) nói với tờ Live Science.

"Các dấu hiệu của lớp phủ sâu được quan sát thấy ở các phân đoạn khác nhau của EARS có sự tương đồng đáng kinh ngạc, cho thấy tất cả chúng đều bắt nguồn từ một nguồn sâu chung" - các tác giả giải thích.

Bằng chứng nói trên đã được tìm thấy khi nhóm nghiên cứu sử dụng các thiết bị có độ chính xác cao để tìm kiếm đồng vị neon (Ne) trong khí Kenya, cho thấy sự tương đồng hóa học với dấu hiệu bề mặt nguyên thủy nhất ở Hawaii, nơi nằm trên một cột manti sâu khác.

Sự tương đồng này phản ánh bên dưới EARS cũng là cột manti sâu. Nhưng khác với cột ở Hawaii, nó hoạt động có vẻ mãnh liệt hơn nhiều.

"Nhiều khả năng là một khối lớn vật liệu nổi nóng từ sâu bên trong Trái Đất đã thay thế lớp phủ ban đầu nằm bên dưới EARS" - các tác giả cho biết.