Hà Nội
23°C / 22-25°C

Độc đáo, đặc sắc hội thi nấu cơm ở làng Thị Cấm

Chủ nhật, 16:17 29/01/2023 | Đời sống

GĐXH - Vào dịp đầu xuân, thành phố Hà Nội có hàng nghìn lễ hội khác nhau. Tuy nhiên, lễ hội làng Thị Cấm có một “chỗ đứng riêng” bởi những phong tục độc đáo. Trong đó, nổi bật nhất là hội thi nấu cơm.

Chuyện ít biết về hội làng Thị Cấm - Ảnh 1.

Làng Thị Cấm nay thuộc phường Xuân Phương, quận Nam Từ Liêm, Hà Nội vào ngày mùng 8 tháng giêng hằng năm người dân đều tụ tập tại đình làng để chức hội thi nấu cơm nhằm tri ân tướng quân Phan Tây Nhạc, một vị tướng từ thời Hùng Vương có công giúp nước.

Chuyện ít biết về hội làng Thị Cấm - Ảnh 2.

Tương truyền, vào đời Vua Hùng thứ 18, khi đất nước có nạn ngoại xâm, tướng quân Phan Tây Nhạc được Vua Hùng giao thống lĩnh quân binh đi đánh giặc. Tướng quân Phan Tây Nhạc lĩnh ý vua, nhận đủ quân số và gấp rút ngày đêm luyện rèn binh sĩ. Việc hành quân gấp gáp, nếu binh sĩ không được ăn đúng bữa thì khó có sức đuổi giặc. Ông nghĩ ra cách tổ chức thi nấu cơm có thưởng ngay trong quân ngũ để nhanh chóng ổn định đội quân hậu cần giỏi nấu nướng.

Chuyện ít biết về hội làng Thị Cấm - Ảnh 3.

Sau khi chiến thắng quân giặc, tướng quân Phan Tây Nhạc và phu nhân là bà Hoa Dung về sống ở mảnh đất Thị Cấm, dạy dân làng trồng rau, nuôi tằm, dệt vải. Sau khi qua đời, ông được nhân dân tôn thờ là Thành Hoàng làng. Để tưởng nhớ công ơn ông, người dân làng Thị Cấm mở hội vào ngày mùng 8 tháng Giêng Âm lịch hằng năm. Trong đó, độc đáo nhất là cuộc thi thổi cơm, tái hiện lại khung cảnh cuộc thi năm xưa của người tướng tài.

Chuyện ít biết về hội làng Thị Cấm - Ảnh 4.

Hội thổi cơm thi có 3 phần chính là thi kéo lửa, thi chạy lấy nước và thi giã thóc thành gạo. Trước 11 giờ trưa, 4 đội thi phải hoàn tất những công việc chuẩn bị để bước vào cuộc tranh tài.

Chuyện ít biết về hội làng Thị Cấm - Ảnh 5.

Phần thi kéo lửa là một trong những nội dung hấp dẫn nhất của hội thi. Mỗi đội cử ra 4 thanh niên khỏe mạnh. Dụng cụ bao gồm rơm nhóm lửa, đoạn tre đực già dùi sẵn những khe nhỏ và một que giang luồn vào khe đó đánh lửa.

Chuyện ít biết về hội làng Thị Cấm - Ảnh 6.

Đúng 11 giờ trưa, trai làng cường tráng kéo lửa thi thổi cơm trong tiếng hò reo không ngớt của đông đảo bà con dân làng.

Chuyện ít biết về hội làng Thị Cấm - Ảnh 7.

Mồi lửa đầu tiên bén rơm cũng là lúc không khí trong sân đình làng náo nhiệt hơn bao giờ hết. Các đội mang lửa về bếp để chuẩn bị nấu cơm.

Chuyện ít biết về hội làng Thị Cấm - Ảnh 8.

Có lửa, nồi được bắc lên. Mỗi đội có 10 thành viên, nhóm đun nước, nhóm giã gạo, các thao tác phải thật nhanh và vô cùng khéo léo. 

Chuyện ít biết về hội làng Thị Cấm - Ảnh 9.

Mỗi đội có 10 thành viên, nhóm đun nước, nhóm giã gạo, các thao tác phải thật nhanh và vô cùng khéo léo.

Chuyện ít biết về hội làng Thị Cấm - Ảnh 10.

Gạo sau khi giã được chuyển sẩy, sàng, vo đãi sạch trắng tinh để chuẩn bị thổi cơm.

Chuyện ít biết về hội làng Thị Cấm - Ảnh 11.

Gạo đãi sạch, nước vừa kịp sôi, các thành viên trong đội mỗi người một việc, phối hợp nhịp nhàng. Từ khi có lửa đến lúc bỏ gạo vào nồi chỉ mất 10 phút.

Chuyện ít biết về hội làng Thị Cấm - Ảnh 12.

Dân làng Thị Cấm tin rằng giáp nào giành chiến thắng trong cuộc thi thì năm ấy mọi người trong giáp đó sẽ ấm no, làm ăn thuận lợi. Chính vì vậy, cuộc thi diễn ra rất sôi động. Mọi người đều cố gắng hết sức để giáp mình giành chiến thắng.

Chuyện ít biết về hội làng Thị Cấm - Ảnh 13.

Để kéo dài thời gian cho cơm chín nục, người phụ trách nồi cơm đốt vun nhiều đống tro rơm buộc người chấm phải mất công tìm kiếm.

Chuyện ít biết về hội làng Thị Cấm - Ảnh 14.

Chỉ trong phút chốc, sân đình làng mịt mù khói trắng cay xè mắt.

Chuyện ít biết về hội làng Thị Cấm - Ảnh 15.

Thời gian dành cho quá trình thi thổi cơm kéo dài khoảng gần một giờ đồng hồ. Sau đó, các cụ trong Ban tổ chức sẽ gõ trống và đi tìm các nồi cơm trong các đống tro than rơm trên sân đình.

Chuyện ít biết về hội làng Thị Cấm - Ảnh 16.

Chính tay các cụ cao tuổi tự thu gom các nồi nấu cơm để mang vào đình chấm điểm.

Chuyện ít biết về hội làng Thị Cấm - Ảnh 17.

Các cụ trong ban Khánh tiết sẽ dâng mâm cơm của 4 đội vào cửa Thánh và chấm điểm nồi cơm giành giải nhất. Cơm đạt yêu cầu phải chín dẻo và trắng, không lẫn thóc, sạn, hạt cơm không bị sượng.

Chuyện ít biết về hội làng Thị Cấm - Ảnh 18.

Được biết, do những yếu tố đặc sắc, hiếm có của lễ hội, ngày 9/3/2021, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ban hành Quyết định số 827/QĐ-BVHTTDL công bố Lễ hội truyền thống - Hội thổi cơm thi Thị Cấm vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia.

 

Việt Bắc
Bình luận (0)
Xem thêm bình luận
Ý kiến của bạn
Lộ trình di dời hơn 860.000 người dân ở Hà Nội để tái cấu trúc đô thị

Lộ trình di dời hơn 860.000 người dân ở Hà Nội để tái cấu trúc đô thị

Đời sống - 2 giờ trước

GĐXH - Theo lộ trình từ nay đến năm 2045, TP Hà Nội sẽ di dời hơn 860.000 dân trong khu vực vành đai 3 để tái cấu trúc đô thị. Đây là nội dung nằm trong Nghị quyết về các nội dung chính của Quy hoạch tổng thể Thủ đô với tầm nhìn 100 năm, được HĐND TP Hà Nội vừa thông qua.

Chuỗi hoạt động INSPIRE FEST 2026 lan tỏa giá trị nhân văn vì người khuyết tật Việt Nam

Chuỗi hoạt động INSPIRE FEST 2026 lan tỏa giá trị nhân văn vì người khuyết tật Việt Nam

Đời sống - 4 giờ trước

GĐXH - Ngày 29/01/2026, chương trình “Ngày hội Người khuyết tật Việt Nam – INSPIRE FEST 2026” đã được diễn ra, mở đầu cho chuỗi hoạt động có ý nghĩa xã hội sâu sắc, hướng tới xây dựng một thương hiệu sự kiện cấp Quốc gia vì cộng đồng người khuyết tật.

Quy định mới nhất về mức phạt nồng độ cồn áp dụng từ 2026

Quy định mới nhất về mức phạt nồng độ cồn áp dụng từ 2026

Đời sống - 4 giờ trước

GĐXH - Tham gia giao thông đường bộ người vi phạm nồng độ cồn bị phạt rất nặng theo quy định của Nghị định168/2024/NĐ-CP. Dưới đây là các mức phạt cụ thể áp dụng đối với các loại phương tiện vi phạm.

Tiếp vụ những bất cập tại Khu tái định cư Bản Áng ở Thái Nguyên: Theo dấu hành trình xe tải

Tiếp vụ những bất cập tại Khu tái định cư Bản Áng ở Thái Nguyên: Theo dấu hành trình xe tải

Đời sống - 5 giờ trước

GĐXH - Hoạt động vận chuyển đất phục vụ san lấp dự án Khu tái định cư Bản Áng, xã Thanh Thịnh, tỉnh Thái Nguyên diễn ra rầm rộ trong nhiều ngày, kéo theo tình trạng bụi bặm, ô nhiễm và nguy cơ mất an toàn giao thông. Từ việc bám sát hành trình các xe tải, phóng viên đã ghi nhận nhiều điểm lấy đất khác nhau, làm dấy lên những băn khoăn về nguồn gốc đất và tác động môi trường.

Lịch chi trả lương hưu gộp tháng 2 và tháng 3/2026 mới nhất, người hưởng chế độ nhận ngày nào?

Lịch chi trả lương hưu gộp tháng 2 và tháng 3/2026 mới nhất, người hưởng chế độ nhận ngày nào?

Đời sống - 12 giờ trước

GĐXH - Để tạo thuận lợi cho người dân đón Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, Bảo hiểm xã hội (BHXH) đã thông báo lịch chi trả lương hưu gộp tháng 2 và tháng 3.

Bính Ngọ 2026 gọi tên 4 con giáp đổi vận mạnh nhất

Bính Ngọ 2026 gọi tên 4 con giáp đổi vận mạnh nhất

Đời sống - 14 giờ trước

GĐXH - Năm Bính Ngọ 2026 được dự báo là giai đoạn “vàng” của 4 con giáp khi vận may đồng loạt bứt phá, sự nghiệp hanh thông, tài lộc khởi sắc rõ rệt sau thời gian dài nỗ lực không ngừng.

Từ 2026, cha mẹ bắt buộc phải tránh điều này khi khai sinh cho trẻ

Từ 2026, cha mẹ bắt buộc phải tránh điều này khi khai sinh cho trẻ

Đời sống - 16 giờ trước

GĐXH - Khai sinh là quyền mà trẻ em sinh ra được hưởng không phân biệt được sinh ra trong hoàn cảnh điều kiện nào. Khi làm khai sinh cho trẻ, cha mẹ cần lưu ý điều gì?

Tin sáng 29/1: Không khí lạnh tăng cường trở lại ở Bắc Bộ; hiểm họa khôn lường từ ốc ngâm 'thuỷ tinh lỏng'

Tin sáng 29/1: Không khí lạnh tăng cường trở lại ở Bắc Bộ; hiểm họa khôn lường từ ốc ngâm 'thuỷ tinh lỏng'

Đời sống - 17 giờ trước

GĐXH - Đài Khí tượng thủy văn Bắc Bộ dự báo, do ảnh hưởng từ đợt không khí lạnh tăng cường nên từ ngày 1/2, miền Bắc trời chuyển rét, vùng núi có nơi rét đậm.

Hà Nội: Khoảnh khắc xe ô tô lùi 'mất kiểm soát' khiến 2 người thương vong trên phố Khâm Thiên

Hà Nội: Khoảnh khắc xe ô tô lùi 'mất kiểm soát' khiến 2 người thương vong trên phố Khâm Thiên

Đời sống - 1 ngày trước

GĐXH - Trưa 28/1, một vụ tai nạn giao thông thương tâm đã xảy ra trên phố Khâm Thiên (phường Văn Miếu - Quốc Tử Giám, TP Hà Nội). Trong lúc lùi xe, tài xế ô tô điện 7 chỗ đã va chạm và cuốn 2 người phụ nữ vào gầm xe, khiến 1 người tử vong, người còn lại bị thương nặng

Mùng 1 Tết Bính Ngọ 2026 rơi vào ngày mấy Dương lịch? Cần làm gì, tránh gì để cả năm thuận lợi?

Mùng 1 Tết Bính Ngọ 2026 rơi vào ngày mấy Dương lịch? Cần làm gì, tránh gì để cả năm thuận lợi?

Đời sống - 1 ngày trước

GĐXH - Mùng 1 Tết Nguyên đán là ngày mở đầu cho một năm mới theo lịch Âm, mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong đời sống văn hóa và tâm linh của người Việt.

Top