Cuba ngồi trên "kho báu" nhiều top 4 thế giới: Gấp 7 lần Mỹ, chỉ xuất khẩu loại chất lượng cao sang Á, Âu

Cuba đứng top 4 thế giới về trữ lượng "kho báu" tỷ USD

Theo nghiên cứu của Databridgemarketresearch, năm 2032 thế giới chứng kiến sự tăng trưởng mạnh mẽ của loại kim loại cứng, sáng bóng, màu xám bạc có tên coban.

Nếu như năm 2024, thị trường coban toàn cầu đạt 12,42 tỷ USD thì đến năm 2032 con số sẽ tăng lên 32,78 tỷ USD, với tốc độ tăng trưởng kép hàng năm đạt 12,90% trong giai đoạn 2025-2032.

Trong top 5 quốc gia có trữ lượng coban lớn nhất hành tinh, có Cuba. Với trữ lượng 500.000 tấn (gấp 7 lần Mỹ), Cuba đứng thứ 4 trong số những quốc gia sở hữu trữ lượng coban nhiều nhất thế giới, theo nghiên cứu của Cục Khảo sát địa chất Mỹ (USGS) năm 2024.

Động lực cho sự tăng trưởng của coban đến từ nỗ lực chuyển đổi năng lượng xanh toàn cầu. Kim loại này là thành phần quan trọng trong pin lithium-ion, được dùng trong điện thoại thông minh, máy tính xách tay, xe điện và các thiết bị lưu trữ năng lượng tái tạo. Nhờ khả năng lưu trữ năng lượng hiệu quả trong pin, coban giúp thúc đẩy sự phát triển của xe điện và năng lượng tái tạo, góp phần giảm phát thải khí nhà kính.

Chưa kể, coban có thể tái chế vô hạn, khiến nó trở thành một nguồn chiến lược thiết yếu để đạt được mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050.

"Thủ phủ coban" của Cuba

Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế, nhu cầu coban dài hạn dự kiến sẽ tăng từ 213.000 tấn vào năm 2023 lên 454.000 tấn vào năm 2040. Nhu cầu coban bùng nổ toàn cầu chính là lợi thế của các quốc gia sở hữu trữ lượng kim loại xám bạc nhiều nhất thế giới này.

Đối với Cuba, việc tăng sản lượng sản xuất từ mức 3.200 tấn của năm 2023 lên 3.500 tấn năm 2024 đã giúp Cuba đứng thứ 7 trong top 10 quốc gia sản xuất coban nhiều nhất thế giới năm 2024, Investingnews thông tin đầu năm 2025.

Có thể nói, Moa chính là "thủ phủ niken và coban" của Cuba nhờ trữ lượng lớn quặng laterite (quặng phong hóa) chứa niken và coban - hình thành trên nền đá ophiolite Moa-Baracoa, một khối đá cổ đại từ kỷ Jura khoảng 150 triệu năm trước.

Moa là một đô thị thuộc tỉnh Holguín, đông bắc Cuba. Với vị trí địa lý gần bờ biển Đại Tây Dương, Moa không chỉ là trung tâm khai thác mà còn là khu công nghiệp quan trọng, đóng góp đáng kể vào nền kinh tế Cuba (khoảng 10-15% GDP từ xuất khẩu niken và coban).

Quá trình khai thác coban tại đây chủ yếu là sản phẩm phụ của khai thác niken, thông qua liên doanh Moa Joint Venture (Moa JV) giữa chính phủ Cuba - qua Công ty General Nickel Company S.A. (Cuba, 50%) - và Công ty Sherritt International (Canada, 50%), hoạt động từ những năm 1990.

Moa JV là một doanh nghiệp tích hợp theo chiều dọc, chuyên khai thác và tinh chế niken từ nguồn laterit. Liên doanh này sản xuất niken loại I và các sản phẩm coban chất lượng cao rồi bán ra thị trường quốc tế, chủ yếu là ở châu Âu và châu Á. [Giá bán tính đến ngày 18/9/2025 là 33.335 USD/tấn, theo Tradingeconomics].

Nhờ xuất khẩu coban và kim loại chiến lược, Cuba đang từng bước vượt qua những khó khăn về kinh tế và năng lượng.

Moa sử dụng hệ thống khai thác lộ thiên để sản xuất quặng laterit, sau đó được chế biến thành hỗn hợp sunfua chứa niken và coban bằng phương pháp ngấm axit áp suất cao (HPAL).

Trong một thông cáo báo chí tháng 9/2025, Leon Binedell, Chủ tịch điều hành, Tổng giám đốc điều hành của Sherritt International cho biết sản lượng niken và coban thành phẩm tại Liên doanh Moa trong quý II năm 2025 là 3.431 tấn, trong đó Sherritt nắm giữ 389 tấn.

Theo ông Leon Binedell, sản lượng cuối năm 2025 sẽ cao hơn nhờ việc đưa vào vận hành và tăng tốc hệ thống dây chuyền lọc thứ sáu tại Moa.

Nhờ mở rộng hợp tác quốc tế, nhờ vào công nghệ mà công nghiệp khai khoáng tại Cuba đang tiến triển khả quan, góp phần giúp quốc đảo vùng Caribe từng bước tăng trưởng.

.