Đại tướng đã thực hiện lời hứa với quê hương

Đại tướng trồng cây lưu niệm tại chùa An Xá trong lần cuối cùng về thăm quê năm 2006. Ảnh: TL.

Một lời hứa với quê hương

Khó có thể diễn tả được cảm xúc mà người dân thôn An Xá (xã Lộc Thủy, huyện Lệ Thủy, Quảng Bình) từ khi hay tin Đại tướng Võ Nguyên Giáp về với tổ tiên. Đặc biệt là sau khi họ nhận được thông tin, Đại tướng sẽ được an táng trên quê hương Lệ Thủy, ai cũng rơi nước mắt bởi lời hứa với người dân của Đại tướng Võ Nguyên Giáp trong lần cuối cùng về thăm quê năm 2006 đã được Đại tướng thực hiện.

Ông Nguyễn Văn Lam (SN 1932), quê ở Quảng Ngãi nhưng hiện trú tại thôn An Xá xúc động nhớ lại lần cuối cùng Đại tướng về thăm quê vào năm 2006: “Dẫu lần đó sức khỏe của Đại tướng cũng đã yếu nhưng Đại tướng vẫn cố gắng đến từng nhà, hỏi thăm tình hình sức khỏe của mỗi người… Sao mà gần gũi quá! Lần đó, người dân xã Lộc Thủy có nguyện vọng sau này nếu Đại tướng về cõi vĩnh hằng thì bà con mong Đại tướng trở về quê hương bởi Đại tướng ở xa thế, người dân trong xã không thể thăm nom được. Khi ấy, Đại tướng đã cười hiền và bảo rằng: “Ở đâu tôi cũng chưa quyết định được nhưng tôi sẽ trở về”… Mới đó, đã 7 năm và cuối cùng Đại tướng cũng đã trở về với làng quê, với bà con lối xóm”.

Chị Bùi Thị Tý (SN 1963) ở cách nhà Đại tướng một lối ngõ đã khóc nức nở khi hay tin sẽ an táng Đại tướng tại quê nhà. Chị nói trong nước mắt: “Tôi lớn lên không được gặp Đại tướng. Cha tôi kể: Là Đại tướng nhưng ông rất bình dị và gần gũi. Đại tướng có trí nhớ rất tốt, hầu như nhớ gần hết tên của mọi người trong làng này. Mỗi khi Đại tướng về, dân thôn An Xá đều mang quà biếu Đại tướng, có khi con cá đánh bắt ở sông, có lúc đấu gạo của vụ mùa mới hay quả dừa tươi để Đại tướng uống giải khát... Mấy ngày nữa Đại tướng trở về quê hương trong giấc ngủ ngàn thu, chỉ khác là Đại tướng không thể gọi tên từng người như trước nữa rồi…”.

Son sắt một tấm lòng

Ông Võ Đại Hàm – người trông coi Nhà lưu niệm Đại tướng Võ Nguyên Giáp tại thôn An Xá bồi hồi nhớ lại: “Mỗi lần về thăm quê hay đoàn cán bộ huyện ra Hà Nội thăm Đại tướng thì điều mà Đại tướng quan tâm nhất đó chính là đời sống của bà con quê mình giờ đây ra sao? Cuộc sống người dân như thế nào, có đỡ vất vả hơn không? Làng nón lá Quy Hậu, chiếu cói, đời sống sản xuất lúa mùa thế nào?... Những câu hỏi về quê hương của Đại tướng khiến bao thế hệ người Quảng Bình xúc động. Quê hương luôn khắc ghi trong trái tim của Đại tướng. Mỗi lần về thăm quê, Đại tướng rất hào hứng với những bữa cơm rau dưa ở quê nhà. Nhìn Đại tướng ăn cơm lúc nào cũng vui tươi và ngon miệng. Thi thoảng Đại tướng kể câu chuyện tếu làm mọi người đều cười và không khí những bữa cơm như thế không còn là khoảng cách giữa một vị tướng với một người dân mà đó là không khí gia đình đầm ấm sum vầy”.

“Dân tộc tự hào khi sinh ra một vị tướng tài ba” Trung tướng Nguyễn Quốc Thước – Nguyên tư lệnh Quân khu IV xúc động: “Đại tướng Võ Nguyên Giáp đi vào giấc ngủ ngàn thu. Không riêng gì các vị tướng, không riêng gì quân đội nhân dân mà hàng triệu trái tim người dân Việt Nam khi nghe tin ấy cũng đều bàng hoàng, đau xót. Dẫu biết là quy luật của đời người, nhưng thời khắc Đại tướng không còn nữa thì vẫn để lại cú sốc cho nhiều người. Buồn - tôi nghĩ là có nhưng trên hết đó còn là niềm vinh dự, niềm tự hào vì dân tộc ta đã sinh ra một vị tướng lĩnh tài ba, một học trò xuất sắc của Bác Hồ đã góp phần vào sự nghiệp giải phóng dân tộc, xây dựng đất nước. Bà nhà tôi đã gần 80 tuổi, bị tai biến hơn chục năm nay rồi nhưng khi nghe tin bác Giáp mất, bà  ấy cũng đã khóc suốt đêm qua. Bác Giáp không chỉ riêng là của quân đội, còn là vị tướng của các vị tướng. Bác là vị tướng của nhân dân".   “Tôi như mất đi một phần quý giá của cuộc đời” Đó là tâm trạng của Thiếu tướng  Lê Mã Lương, nguyên Giám đốc Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam. Thiếu tướng Lê Mã Lương cho biết tâm trạng của ông rất bàng hoàng khi nghe Đại tướng mất. “Tôi có cảm giác như mình vừa mất đi điều quý giá của cuộc đời mình. Thế là, Đại tướng đã đi vào giấc ngủ ngàn thu ly biệt”, Thiếu tướng Lê Mã Lương tâm sự.    Hà Châu (lược ghi)