Những giây phút cuối cùng trong nghẹn ngào

Các y, bác sĩ trực tiếp chăm sóc sức khỏe Đại tướng trong Bệnh viện 108. Ảnh: Đại tá Nguyễn Huy Văn.

1.559 ngày trong viện

Ông là Đại tá Nguyễn Văn Nhựa, bác sỹ riêng của Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã hơn 20 năm nay. Ông tâm sự: “Tôi chăm sóc cho anh Văn từ năm 1992 đến giờ. Ngày nào tôi cũng ở cạnh Anh, có khi còn ngủ lại căn nhà này những khi Anh mệt. Những ngày Anh trong bệnh viện tôi cũng không rời xa. Đặc biệt, những ngày cuối cùng của Anh trong viện, tôi và nhiều y bác sỹ khác đã theo dõi từng giây, từng phút những thay đổi của anh. Giờ anh đi rồi…”.

Vị Đại tá xúc động khi nhắc đến những ngày chăm sóc cho Đại tướng trên giường bệnh: “1.559 ngày anh Văn phải nằm trên giường bệnh, nhưng anh Văn là người vững vàng lắm. Anh vẫn thường nói với tôi: “Khi xưa quyết chiến thắng kẻ thù như thế nào thì giờ phải quyết chiến thắng bệnh tật như thế!”. Anh rất vui tính và hợp tác với chúng tôi trong suốt quá trình điều trị. Nhiều khi Anh còn động viên các y tá, hỏi thăm họ… Cũng có nhiều lúc tôi biết anh đau nhưng Anh chưa bao giờ kêu nửa câu. Tôi cảm nhận được điều đó vì cứ đau thì Anh lại nắm tay tôi rất chặt. Nhưng phải nói rằng, Anh là một người rất đặc biệt mà tôi biết. Ở tuổi ấy nhưng tim của anh rất tốt. Có lẽ đây là trường hợp duy nhất trong đời tôi gặp, ở tuổi đó mà sức khỏe của tim được như thế”. Đại tá Nguyễn Văn Nhựa cũng cho rằng, có lẽ bí quyết để giữ được sức khỏe của Đại tướng chính là sự vui vẻ, lạc quan.

Tuy nhiên, vào dịp trước sinh nhật 25/8 vừa qua, sức khỏe của Đại tướng có những biểu hiện xấu đi. Các bác sỹ đã phải tập trung mọi lực lượng cũng như trang thiết bị tốt nhất để chăm sóc Đại tướng. Trong dịp đó, 1 tuần phải hội chẩn tới 3 lần về sức khỏe Đại tướng. Sau khi Đại tướng bước sang tuổi 103 vài ngày thì sức khỏe lại có những tín hiệu rất đáng mừng.

Đại tướng ra đi nhẹ nhàng

Đại tá Nguyễn Văn Nhựa kể: “Cách hôm anh Văn mất 2 ngày, tôi xuống viện thì Anh có hỏi tôi: “Đêm qua anh có ngủ được không?”. Đây là chi tiết khiến tôi vô cùng ngạc nhiên bởi cách đây mấy tháng, cả Đại tá Nguyễn Huyên và anh Lê Văn Hải – cán bộ Văn phòng Đại tướng đều cho biết Đại tướng còn minh mẫn nhưng không nói được nữa”.

Đại tá Nhựa cho biết, đúng là những người bình thường không thể nghe được Đại tướng nói vì vào những tháng cuối đời, Đại tướng nói rất khó khăn, bác sỹ phải mở khí quản để hỗ trợ giao tiếp. Những âm thanh phát ra không rõ ràng như lúc bình thường nữa. Chỉ có mình Đại tá Nhựa vẫn hiểu được những âm thanh ấy. Những lúc có các đoàn lãnh đạo Đảng và Nhà nước vào thăm, Đại tá Nhựa luôn là người “phiên dịch” lại lời Đại tướng.

Cho đến 15h ngày 3/10, Đại tá Nguyễn Văn Nhựa được các bác sỹ Bệnh viện 108 bất ngờ gọi xuống. Chiều hôm ấy, Đại tướng phải đặt ống xông... Một cuộc hội chẩn khẩn cấp được tiến hành. Đại tá Nhựa kể: “Đến 3h ngày 4/10, sức khỏe anh Văn có những diễn biến xấu. Lúc này chúng tôi nghĩ Anh không qua được nữa. Các bác sỹ đều có mặt. Đến 13h, chúng tôi lại có một cuộc hội chẩn nữa rồi mời gia đình Anh  vào. Lúc ấy huyết áp của anh Văn vẫn ổn định. 15h, chúng tôi lại tiếp tục họp về sức khỏe của Anh. Nhiều đồng chí lãnh đạo Đảng và Nhà nước lúc này bắt đầu vào viện. Đến 17h thì mạch của Anh đã yếu lắm, chúng tôi không kích được mạch lên nữa. 20 phút sau, tim bắt đầu có biểu hiện xấu.18h, huyết áp đứng im, tim vẫn đập. Chúng tôi hiểu rằng không thể can thiệp được gì nữa”.

Kể về những ngày cuối cùng của Đại tướng, Đại tá Nguyễn Văn Nhựa luôn dùng tay giấu những giọt nước mắt. Ông cố kìm nén để không phải bật ra tiếng khóc nhưng đôi mắt đỏ hoe. Rồi ông chuyển chủ đề sang việc ăn uống của Đại tướng trong những ngày ở bệnh viện. Đại tá Nguyễn Huyên từng nói rằng Đại tướng rất thích ăn thịt kho trứng do bà Đặng Bích Hà – người bạn đời của Đại tướng nấu. Thời gian đầu, bà Hà là người trực tiếp nấu nướng và chăm sóc các bữa ăn cho Đại tướng. Chỉ đến cách đây chừng hơn 1 năm, bữa ăn của Đại tướng được các bác sỹ theo dõi, chăm sóc. Những ngày Đại tướng sắp ra đi thì phải ăn qua đường xông và chủ yếu là súp.

Theo Đại tá Nguyễn Văn Nhựa, những ngày trên giường bệnh của Đại tướng, các bác sỹ rất hạn chế người vào thăm. Ngay cả dịp sinh nhật Đại tướng cũng phải dùng một bó hoa nhựa để mang vào thay cho hoa tươi, bởi hoa tươi thường có chất gây dị ứng. Trong khi đó, cơ thể của một người hơn 100 tuổi cần rất nhiều điều kiện về tiệt trùng.

Hoàng Phương