Đạo diễn “đánh bạc” với thị trường hài cuối năm

Đức Hải - Hiệp Gà trong một tiểu phẩm hài Tết. Ảnh: Nguyễn Dũng

Trông chờ vào bán đĩa là “chết”

Là đơn vị khá “chắc chân” với thị phần hài Tết ở phía Bắc nhưng Thăng Long Audio của đạo diễn Đông Hồng cũng không đủ tự tin chờ vào doanh số bán đĩa. Trong khi các hãng khác chỉ trông chờ vào “miếng bánh” tài trợ thì vị đạo diễn này đã tiên phong bằng phát hành trên Youtube. Ông cho biết, hình thức này là “tiền tươi thóc thật”. Số lượt truy cập cũng chính là thước đo rõ nét nhất cho các đơn vị làm sản phẩm hài. Tuy nhiên, con số thống kê chỉ là bề nổi, điều các nhà sản xuất thực sự hướng đến chính là các hợp đồng quảng cáo được đăng tải trên trang. Nhưng để có được điều đó thì sản phẩm đầu tiên phải hay thì mới được lan truyền.

Mạng xã hội phát triển chính là “chất xúc tác” để đường đi của việc phát hành trên Youtube được rộng mở hơn. Chính vì vậy mà thay vì chỉ đầu tư vài trăm triệu đồng để làm hài Tết thì đạo diễn Đông Hồng chi tới 1,5 tỷ đồng cho một sản phẩm hài Tết. Ông cũng “mạnh tay” mời các nghệ sĩ tên tuổi của hài phía Bắc như: Xuân Bắc, Tự Long, Quang Thắng, Phạm Bằng, Quốc Anh, Kim Oanh... Bên cạnh đó, vị đạo diễn với hơn 20 năm trong nghề này vẫn không ngừng tìm kiếm những diễn viên mới, khẩu vị mới cho từng năm bởi ông quá hiểu thị hiếu của khán giả bây giờ luôn “cả thèm chóng chán”.

Đạo diễn Vượng “râu” với hơn 10 năm làm đĩa hài Tết cũng tự tìm đường “cứu mình” bằng cách làm mới. Anh cho rằng, nhiều năm nay, cứ đến cuối năm là các hãng thi nhau “đánh quả”. Các sản phẩm chủ yếu đều là quay hình rồi lồng tiếng. Khi quay xong, ai cũng hài lòng vì tự tin vào kịch bản, diễn viên toàn “sao” nhưng khi bán ra thị trường vẫn bị chê nhạt. Lý do theo anh là bởi, khi không diễn trên sân khấu, nghệ sĩ thường mất đi sự tương tác với khán giả, diễn cũng không có cảm xúc nên khán giả không cười nổi. Trong khi đó, cũng kịch bản đó, nếu diễn trên sân khấu thì độ “thăng” khiến cho nghệ sĩ diễn có hồn hơn, đo được phản ứng của khán giả dễ hơn. Đây cũng chính là lý do để nhiều năm qua, dù có rất nhiều chương trình hài Tết nhưng Gặp nhau cuối năm của VTV chưa bao giờ giảm nhiệt.

Từ sự quan sát này, nghệ sĩ Vượng “râu” quyết tâm đổi cách thức tiếp cận khán giả. Đêm ghi hình Gala Tết Vạn lộc mới đây được anh đánh giá là “đúng hướng” khi thay vì nghệ sĩ “độc diễn” với nhau thì những tràng pháo tay của khán giả đã tiếp sức cho họ diễn “xung” hơn, tung hứng nhiều hơn trên sân khấu.

Tuy nhiên, đây là năm đầu tiên thực hiện mô hình: Diễn - ghi hình - phát hành DVD nên nghệ sĩ Vượng “râu” cho biết, anh cũng khá vất vả trong việc tìm kiếm nhà tài trợ. Ngoài 2 - 3 thương hiệu đồng hành cùng anh nhiều năm nay, số còn lại, nghệ sĩ này phải “đánh cược” bằng cách đi vay ngân hàng. Bởi không giống như quay tiểu phẩm ngoại cảnh, việc diễn ở sân khấu trực tiếp với nhiều nghệ sĩ tên tuổi trong Nam ngoài Bắc lên đến vài tỷ đồng.

Hết lo tài trợ lại đến sợ truyền hình thực tế

Vượng râu và Xuân Nghĩa gây ấn tượng với tiểu phẩm Tết Vạn lộc

Nghệ sĩ hài Đức Hải cho biết, với các nhà sản xuất thì nhà tài trợ chính là “bầu sữa” để đưa sản phẩm đến khán giả. Nói cách khác, khán giả được cười, thư giãn, giải trí trong những ngày xuân chính là nhờ công lao của các nhãn hàng. Thế nhưng, việc đưa vài giây quảng cáo vào sản phẩm lại luôn khiến khán giả khó chịu. “Cần phải hiểu rằng, việc tìm kiếm người đồng hành với nhà sản xuất là rất khó khăn, không phải đơn vị nào họ cũng đồng ý nếu như không phải là sản phẩm tốt, lao động tử tế”, nghệ sĩ Đức Hải chia sẻ.

Chính vì vậy mà khi nhận lời tham gia diễn hài, điều Đức Hải quan tâm nhiều khi không hẳn là cát-sê. “Nếu thẳng tưng vì tiền thì phải cỡ 2.000 USD trở lên tôi mới diễn. Cũng có chương trình bán vé, bán đĩa hẳn hoi nhưng tôi chỉ ra điều kiện là lo tiền vé máy bay đi lại, chấm hết. Ngay cả tiền taxi đi từ sân bay về khách sạn, tôi cũng miễn luôn. Vì quý cái tình với nhau, muốn chia sẻ một phần với nhà sản xuất để họ đỡ đi gánh nặng chi phí mà dồn tâm, dồn sức lo cho chất lượng. Nếu hay thì năm sau khán giả sẽ tìm đến đông hơn, lúc đó cát-sê của mình cũng cao. Làm nghệ thuật, nhiều khi phải nghĩ đến đường dài chứ không thể “ăn xổi” được”, nghệ sĩ Đức Hải nói.

Khó khăn về kinh tế vô hình chung cũng là một cơn “sàng lọc” các đơn vị sản xuất đĩa hài. Hiện ở phía Bắc chỉ còn vài cái tên là cầm cự được nhưng cũng không được “khỏe” cho lắm. Mới đây, nghệ sĩ hài Quang Thắng chia sẻ rằng, năm nay anh nhận ít show vì quả thật không có nhiều chương trình như mọi năm để diễn.

Ngoài lý do về kinh tế, theo các đạo diễn, nguyên nhân một phần là do ngày càng có nhiều gameshow truyền hình thực tế, như: Ơn giời! Cậu đây rồi, Cười xuyên Việt, Thách thức danh hài, Người bí ẩn, Chết cười... Tất cả đều được phát vào khung giờ đẹp hoặc cuối tuần nên có khi không cần đi đâu, khán giả vẫn có chương trình để thư giãn. Chưa kể, các chương trình sau đó còn được đăng tải trên trang mạng cho người xem miễn phí. Khi đã thừa thãi các công cụ để giải trí thì việc người ta mua đĩa hài về nhà xem (dù chỉ vài chục ngàn đồng) cũng bị coi là... lãng phí.

Minh Nhật/Báo Gia đình & Xã hội