Điện ảnh Việt Nam 2009 từ A đến Z

A. Ánh (Hồng Ánh) luôn là một tấm gương lao động nghệ thuật. Tại LHP Dubai, chị đoạt danh hiệu Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất với vai Hạnh trong phim Trăng nơi đáy giếng. Tại LHPVN lần thứ 16 tại TP Hồ Chí Minh, với vai bà mẹ trong phim Trái tim bé bỏng, chị đoạt giải Nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất. Điều đó chứng tỏ, Hồng Ánh, dù trong vai chính hay phụ, chị đều làm việc nghiêm túc.

C. Chơi vơi là bộ phim khá đình đám trong năm khi tham dự LHPQT Venice trong hạng mục Ozizzonti (Triển vọng). Phim được giải của các nhà phê bình. Cùng ở hạng mục này còn có 30 phim khác được giải, trong đó riêng Trung Quốc đã có 4 phim. Tại LHPVN lần thứ 16, Chơi vơi đoạt 3 giải Đạo diễn, Âm thanh và Thiết kế mỹ thuật xuất sắc nhất. Ngay sau đó, tại LHPQT Thái Bình Dương, Chơi vơi cũng đoạt giải Âm thanh xuất sắc nhất. Khâu âm thanh Roman – Arriand – Franck – người Pháp làm. Bộ phim nhận được nhiều lời khen và cũng lắm lời chê.

D. Dustin Nguyễn là một diễn viên nam nổi bật với vai Long khùng trong phim Huyền thoại bất tử. Với vai này, Dustin Nguyễn đoạt cú đúp với giải Nam diễn viên xuất sắc nhất tại LHPQT Thượng Hải và LHPVN lần thứ 16. Anh thể hiện xuất sắc vai một thanh niên thiểu năng nhưng có tâm hồn trong sáng và một sức mạnh tuyệt vời.

E. Đừng đốt là bộ phim giành giải Bông sen Vàng tại LHPVN lần thứ 16. Tại LHPQT Fukuoka, phim này cũng được khán giả bình chọn là phim hay nhất. Phim cũng được Bộ Văn hóa – Thể thao – Du lịch bầu chọn là 1 trong 10 sự kiện văn hóa của năm.

G. Giải trí là dòng phim nổi bật cả trên màn ảnh nhỏ và màn ảnh lớn, ngày càng thu hút khán giả. Các đạo diễn tham gia vào dòng phim này ngày càng đông như Vũ Ngọc Đãng với Bỗng dưng muốn khóc, Ngôi nhà hạnh phúc, Nguyễn Quang Dũng với Nụ hôn thần chết, Giải cứu thần chết, Những nụ hôn rực rỡ, Nguyễn Trọng Khoa với 14 ngày phép, Victor Vũ với Chuyện tình xa xứ, Lưu Huỳnh với Huyền thoại bất tử… Một điều cần ghi nhận là đa số các phim giải trí đều do các đạo diễn ở TP Hồ Chí Minh và các đạo diễn Việt Kiều thực hiện. Có lẽ các đạo diễn Hà Nội vẫn trung thành với gu chính luận và tuyên truyền của mình?

H. Hà (Lan Hà) với vai nữ chính trong Trái tim bé bỏng đã đoạt giải Nữ diễn viên xuất sắc nhất tại LHPVN 16. Vượt qua những đàn chị tên tuổi như Hồng Ánh, Hải Yến để bước lên ngôi vị cao nhất, Lan Hà chắc cũng hiểu mình đã nhận được một sự ưu ái, động viên rất lớn từ Ban giám khảo cho một tài năng trẻ.

I. Im hơi lặng tiếng là chuyện Hãng phim truyện I – đơn vị đầu tiên trong số các Hãng phim nhà nước đã tiến hành cổ phần hóa thành công. Trong khi đó, các Hãng phim khác làm mãi không được. Giá một cổ phần là 10.000 đồng. Kết quả là 33% tổng số cổ phần được bán công khai. Đây có thể là bài học tốt cho các hãng phim nhà nước khác tham khảo.

K. Kiện cáo là một trong những điểm nóng của làng phim Việt năm qua. Nhà báo Nguyễn Thanh kiện nhà văn Lê Phương về vụ kịch bản phimBiệt động Sài Gòn. Qua nhiều phiên tòa sơ thẩm và phúc thẩm, vụ án chưa có hồi kết. Vụ tiếp theo là công ty Toàn Phương kiện công ty Phong Cách Mới của diễn viên Việt Anh trong vụ làm phim Nơi tình yêu bắt đầu. Sau đó hai bên còn xảy ra va chạm nhỏ. Thế mới biết, chuyện hợp đồng làm ăn là phức tạp, giới nghệ sỹ không nên trông cậy vào cá tính của mình mà coi nhẹ pháp luật.

L. Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 16 tại TP Hồ Chí Minh từ 8-12/12/2009 là một thành công của ngành điện ảnh. Dù vẫn còn lời chê trách, song, Lễ Khai mạc và Bế mạc được HTV và VTV truyền hình trực tiếp đã cho thấy sự nỗ lực tối đa của đạo diễn Đinh Anh Dũng cùng các ekip. Tuy kinh phí không nhiều và thiếu những sự ủng hộ cần thiết, song trong cả quá trình diễn ra LHP đa số các hoạt động đã diễn ra theo kế hoạch. Đặc biệt lần đầu tiên, LHP VN đã ra được bản tin nhanh, phản ánh nóng hổi các sự kiện quanh LHP. Hy vọng từ thành công này, ngành điện ảnh sẽ có nhiều kinh nghiệm tổ chức các LHP tầm cỡ khác.

M. 14 ngày phép (đạo diễn Nguyễn Trọng Khoa) bất ngờ giành được giải phim hay nhất do khán giả bình chọn. Đây là phim do các nhà làm phim Việt kiều sản xuất. Điều lý thú là họ đều học ở Mỹ nhưng phim lại ít có chất Mỹ. Nhân vật chính Dũng (Trịnh Hội) là người yếu đuối, luôn bị động trong công việc và tình yêu. Tuy vậy, thông điệp của phim có thể rút ra là, phải chủ động, đừng quá cả tin vào bạn bè mới đáng mặt nam nhi.

N. Ngày Điện ảnh Việt Nam là ngày 15/3 hàng năm. Đó là quyết định của Ban Bí thư TW Đảng trong thông báo số 262 -TB/TW ngày 24/7/2009. Tháng 3 cũng là dịp Hội Điện ảnh Việt Nam trao giải Cánh diều Vàng. Như vậy ngành Điện ảnh càng có cơ hội quảng bá, thu hút sự quan tâm của xã hội và hy vọng, điện ảnh sẽ được nhà nước quan tâm nhiều hơn.

P. Phim truyền hình Bỗng dưng muốn khóc thực sự chiếm được cảm tình của khán giả, vượt qua những ứng cử viên như Cô gái xấu xí, Chạy án…. Qua thị hiếu khán giả có thể thấy nếu làm phim một cách công phu về kịch bản, diễn viên đẹp, bối cảnh có tính thẩm mỹ và nội dung tình cảm, nhẹ nhàng sẽ có chỗ đứng trong lòng người xem. Song ngược lại, người bình chọn đa số là khán giả trẻ. Nên chăng, phim truyền hình dài tập nên mạnh dạn đi sâu hơn nữa vào các vấn đề xã hội.

Q. Quyết định dừng sản xuất phim TV dài tập Những người độc thân vui vẻ cho thấy khán giả đã quá mệt mỏi với những tiếng cười giải tạo, nhạt nhẽo, tầm phào. Dù phim được nhiều đạo diễn tên tuổi dàn dựng, nhiều danh hài trổ hết tài nghệ, song khi kịch bản đã yếu thì không ai có thể cứu vãn nổi, nhất là đối với phim TV dài tập.

R. Rắc rối là chuyện xảy ra với bộ phim Trung úy của đạo diễn Hà Sơn. Phim đã quay xong, bản nháp đã duyệt, song để làm âm thanh lập thể (Dollby Surround) thì còn thiếu khoảng 20.000USD nữa. Cục không cấp thêm, hãng không giải quyết cũng bất đắc dĩ, đạo diễn Hà Sơn phải gửi thư kêu gọi các nhà đầu tư tham gia phần âm thanh, lợi nhuận ăn chia theo kiểu thỏa thuận với hãng.

S. Seri phim du ký dài tập ấn tượng khá tốt đối với khán giả màn ảnh nhỏ. Sau thành công của Mê Kông ký sự, một loạt các phim ký sự khác ra đời. Năm qua nổi bật là Ký sự biên phòng của đạo diễn Trần Tuấn Hiệp. Lần đầu tiên khán giả được thấy một cách chân thực cuộc sống của những người lính ở đất nước. Và người nghệ sỹ muốn có tác phẩm hay, nên luôn đổi mới mình và khám phá cuộc sống.

T. Tài liệu – khoa học (phim) của chúng ta đang gặp phải những vấn đề nan giải ở chính bên trong của nó. Tại Tuần lễ phim tài liệu quốc tế tổ chức tại Hà Nội năm qua đã bộc lộ nhiều nhược điểm rất khó khắc phục của phim tài liệu Việt Nam. Đó là kinh phí, độ dài, cách tiếp cận vấn đề, lời bình thừa, nhân vật mờ nhạt. Hy vọng chuyện lấy ngoài nói trong sẽ được áp dụng đối với nhiều thể loại khác.

U. Uẩn (Lý Công Uẩn) trở thành điểm nóng vì có nhiều phim về ông vua này. Khi dự án Lý Công Uẩn với kinh phí 200 tỷ đồng của Hãng phim truyện Việt Nam bị dừng vì ít cơ hội thành công, lại có tin Hãng phim Cát Tiên Sa có dự án làm phim TV dài tập Lý Công Uẩn theo kịch bản của Đinh Thiên Phúc. Sau đó lại rộ lên dự án Chiếu rời đô của Hodafilm với kinh phí 60 tỷ do Lưu Trọng Ninh làm. Rồi đạo diễn này lại rời Hodafilm vào Nam kết hợp với đối tác khác.Càng nhiều tích càng lắm chuyện.

V. Võ thuật (phim). Đây là dòng phim do các Việt Kiều thể hiện. Võ thuật phim ta trước kia sơ sài, vụng về, nhưng từ khi có Dòng máu anh hùng, Huyền thoại bất tử rồi Bẫy rồng, phim võ thuật Việt Nam với các cảnh đấu quyết liệt đã thu hút khán giả, thực sự mang lại cho người xem sự mãn nhãn, chính hiệu hàng Việt.