Hồ Gươm được kè bằng bê tông đúc sẵn sẽ chẳng khác nào cái bể nước?

Trước hiện tượng hơn 600m lối đi bộ trên Hồ Gươm bị hư bỏng, quận Hoàn Kiếm đã và đang xin ý kiến chuyên gia về việc kè 1.600m bờ Hồ Gươm bằng các khối bê tông đúc sẵn.

Theo đó, việc kè bờ Hồ Gươm bằng các khối bê tông đúc sẵn sẽ được bắt đầu từ giữa tháng 12/2019.

Kè bờ hồ đang được thí điểm tại hồ Trúc Bạch để lấy ý kiến của nhân dân. Ảnh: Bảo Loan

Mặc dù phương pháp này có nhiều ưu điểm như thi công nhanh gọn, độ bền cao, ít tác động đến cảnh quan, đặc biệt là không ảnh hưởng tới các hoạt động văn hóa trong khu vực và không ảnh hưởng tới mực nước sẵn có trong hồ. Tuy nhiên, một số ý kiến chuyên gia cho rằng, phương pháp này sẽ vô hình chung biến Hồ Gươm chẳng khác nào bể nước, không còn tính thẩm mỹ theo hướng tự nhiên.

Là người có nhiều năm nghiên cứu về giá trị văn hóa và lịch sử của Hồ Gươm (từ năm 1992) nên PGS.TS Hà Đình Đức hoàn toàn phản đối việc tiến hành kè bờ Hồ Gươm bằng các khối bê tông đúc sẵn.

Hình ảnh khối bê tông đúc sẵn nhìn từ trên cao.

Lý giải cho phản đối của mình, PGS.TS Hà Đình Đức cho biết: "Nếu bờ Hồ Gươm được kè bằng các khối bê tông đúc sẵn sẽ chẳng phải là cái hồ mang tính lịch sử, giá trị văn hóa nữa. Bởi hồ phải có nét đẹp tự nhiên, phải có những khe hở để thẩm thấu nước, bên dưới lòng hồ có rất nhiều mạch nước ngầm nên việc kè bờ bằng khối bê tông sẽ khiến đáy hồ ảnh hưởng, nhất là sự ảnh hưởng đến hệ sinh thái của Hồ Gươm. Hơn nữa, nếu đã được kè bằng bê tông thì không thể sửa chữa, cũng không thể dễ dàng lôi lên để khắc phục nếu gặp phản ứng xã hội.

PGS.TS Hà Đình Đức nhấn mạnh: "Hồ Gươm là trung tâm của Thủ đô, là trái tim, là bộ mặt của Thủ đô nên không thể nào thực hiện, triển khai việc cải tạo bờ hồ một cách ào ào, mà phải có sự đồng thuận lớn của các nhà khoa học và nhân dân".

Các chuyên gia cho rằng, Hồ Gươm là hồ tự nhiên mang giá trị lịch sử nên cần được gìn giữ những yếu tố mang tính tự nhiên.

Đồng quan điểm với PGS.TS Hà Đình Đức, xét ở góc độ giá trị văn hóa, ĐBQH - nhà sử học Dương Trung Quốc cho rằng: "Nhiệm vụ đầu tiên là phải bảo vệ được hồ nước, bảo vệ được các mạch nước ngầm có trong lòng hồ. Hồ có nước thì mới trong xanh, sạch sẽ".

ĐBQH Dương Trung Quốc cho biết, việc chống lở bờ hồ là rất cần thiết nhưng dùng các khối bê tông để kè thì không phải là phương pháp duy nhất, bởi chọn phương pháp này thì sẽ mất đi vẻ đẹp tự nhiên, mất đi tính thẩm mỹ, mỹ quan đô thị chung của khu vực hồ.

Hiện trạng bờ Hồ Gươm đang hư hỏng, xuống cấp.

"Chế độ nước trong lòng Hồ Gươm là lòng sông Hồng, mạch nước ngầm thông với sông Hồng. Vào mùa nước lên, mực nước sông Hồng lên thì mực nước trong lòng Hồ Gươm cũng lên. Nếu bê tông hóa, chẳng may mạch nước hồ Gươm bị cách ly với mạch nước sông Hồng thì có thể gây hiệu ứng xấu. Nếu không có giải pháp nào khác thì không nói, nhưng nếu có giải pháp giữ được vẻ đẹp tự nhiên của hồ thì tôi ủng hộ, bởi đây là hồ tự nhiên, mang tính lịch sử, chứ không phải hồ nhân tạo", ĐBQH Dương Trung Quốc cho hay.

Hồ Gươm hay còn gọi hồ Hoàn Kiếm rộng hơn 115.000m2. Xung quanh hồ được bó vỉa bằng kè đá, bao quanh là hệ thống vườn hoa, cây xanh. Khu di tích lịch sử và danh lam thắng cảnh hồ Hoàn Kiếm được công nhận di tích quốc gia đặc biệt năm 2013, gồm: hồ, tháp Rùa, đền Ngọc Sơn và khu tưởng niệm vua Lê.

Tuy nhiên, ghi nhận của Báo Gia đình & Xã hội trước đó cho thấy, khu vực bờ Hồ Gươm, đoạn ven đường Lý Thái Tổ, nhà hàng Thủy Tạ xuất hiện nhiều đoạn xuống cấp, bờ kè bị đứt gãy, gạch đá nằm ngổn ngang, mảng bê tông lớn sụt trôi xuống hồ.

Hình ảnh bờ Hồ Gươm đang hư hỏng, xuống cấp. Ảnh: Lê Bảo

Thậm chí, một số vị trí bờ kè tại khu vực phố Hàng Khay bị sụt xuống tạo thành hố sâu và được gia cố tạm thời bằng nhiều tấm gỗ ép.

Được biết, từ năm 2010, quận Hoàn Kiếm đã bắt đầu nghiên cứu các phương án cải tạo, chỉnh trang hạ tầng không gian kiến trúc Hồ Gươm.

Tháng 12/2016, UBND thành phố thống nhất chủ trương giao quận Hoàn Kiếm làm chủ đầu tư, tổ chức lập và thực hiện dự án với dự kiến hoàn thành trước 30/4/2017.

Đến nay, quận Hoàn Kiếm đã hai lần tổ chức triển lãm trưng bày phương án thiết kế và lấy ý kiến nhân dân vào năm 2017 và 2018 nhưng dự án vẫn chưa được khởi công.

Bảo Loan

Tranh cãi quanh dự án xây dựng ga ngầm ven hồ Hoàn Kiếm