Luân chuyển cán bộ y tế về “làm thầy” hay “làm thay”?

Các BS chuyển giao kỹ thuật cho y tế tuyến dưới. Ảnh minh họa.

Mang kỹ thuật đến lại… mang về

BV Bạch Mai được đánh giá là một trong những đơn vị làm tốt công tác cử cán bộ chuyên môn luân phiên về hỗ trợ BV tuyến dưới. Chỉ tính riêng năm 2010, tổng số cán bộ luân phiên là 106 người tới 22 BV thuộc 31 chuyên khoa; thực hiện chuyển giao 162 kỹ thuật cho 19 BV.

Theo TS. Nguyễn Quốc Anh, GĐ BV Bạch Mai, những cán bộ được BV cử đi luân phiên đều có thâm niên từ 10-15 năm kinh nghiệm nên tay nghề rất vững. Tuy nhiên, “mang tiếng” là đi chuyển giao kỹ thuật công nghệ nhưng thực chất các bác sỹ (BS) phải làm thay tuyến dưới gần như từ A-Z. Đặc biệt, có trường hợp khi kết thúc đợt luân phiên mà vẫn chưa chuyển giao xong kỹ thuật.

TS. Nguyễn Quốc Anh dẫn chứng, đoàn cán bộ chuyên ngành tai mũi họng của BV Bạch Mai đi luân chuyển tại Lai Châu đã cứu sống rất nhiều ca hóc, tắc dị vật nguy hiểm mà trước đây BV địa phương không làm được. Thế nhưng, các BS mang kỹ thuật cao đến lại đành… mang về vì không tìm được người để chuyển giao. Đây là một thực trạng rất đáng buồn không chỉ ở Lai Châu mà ở rất nhiều tuyến cơ sở khác.

Bên cạnh việc không có đội ngũ cán bộ để chuyển giao thì tình trạng có y bác sĩ nhưng lại ỷ lại cán bộ luân phiên cũng không phải là hiếm. Ông Cao Hưng Thái - Phó Cục trưởng Cục Quản lý Khám chữa bệnh, Ủy viên Ban chỉ đạo Đề án 1816 thừa nhận một thực tế là nhiều địa phương vẫn còn tình trạng ỷ lại, lợi dụng các BS về tăng cường làm thay, làm hộ.

Ví dụ điển hình là sau hơn 10 năm nhận sự chi viện của BV tuyến T.Ư, nhưng cho tới nay BV Đa khoa Lai Châu vẫn chưa có chuyển biến gì nhiều trong việc khám chữa bệnh. Cán bộ xuống tăng cường, chuyển giao kỹ thuật nhưng thực chất là “làm thay” chứ không phải “làm thầy”.

ThS. Lương Đức Sơn, GĐ BV Đa khoa tỉnh Điện Biên cho hay, BV đang thiếu trầm trọng bác sĩ chuyên khoa nhi, sản khoa, tim mạch, mắt… nên dù có bác sĩ giỏi tại BV Tim Mạch, BV Nhi T.Ư về chuyển giao kỹ thuật cũng không tìm ra người để học.

TS. Đào Thị Ngọc Lan, GĐ Sở Y tế Yên Bái cũng thừa nhận, hầu hết các BV trong tỉnh đều ở giai đoạn xây dựng, cải tạo nâng cấp, trang thiết bị còn rất thiếu thốn, lạc hậu, thiếu BS. Việc luân phiên tuyến tỉnh về các huyện, đặc biệt là về các huyện vùng cao vẫn chủ yếu là đi làm thay, không có cán bộ, không có trang thiết bị để tiếp cận các kỹ thuật mới.

BS. Nguyễn Thuần, BV Đa khoa T.Ư Huế, người đã từng đi luân phiên 10 tháng cho biết: Công tác y tế của tuyến cơ sở bị chi phối bởi quá nhiều công việc phức tạp khiến việc chuyển giao kỹ thuật bị cản trở. Các cán bộ y tế cơ sở phải giải quyết những việc không hề thuộc chuyên môn nghiệp vụ.

“Đồng nghiệp tại cơ sở của tôi phải trực giã gạo, phải đi mổ phiên trong lúc trực cấp cứu. Đây là một điều cấm kỵ trong quy chế thường trực nhưng vẫn diễn ra”- ông Thuần cho hay. Chính điều này đã khiến cho việc luân chuyển không hiệu quả, làm không ít BS tỏ ta… ngại đi chuyển giao. Thầy giỏi nhưng không có người học và thiếu phương tiện máy móc đang là một trong những rào cản rất lớn cho việc thực hiện Đề án này hiệu quả.