Ngành Y tế và tiến trình chuyển đổi số,sự khởi đầu cho những đột phá

Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc, Phó Thủ tướng Vũ đức Đam, lãnh đạo Bộ Y tế và các bộ, ngành bấm nút khánh thành 1.000 điểm cầu khám, chữa bệnh từ xa. Bộ Y tế triển khai Đề án “Khám chữa bệnh từ xa” kết nối 1.000 điểm trong 45 ngày. Ảnh: Chí Cường

Tháng 4/2020 trở thành dấu mốc đặc biệt khi lần đầu tiên Bộ Y tế phối hợp khai trương Hệ thống khám, chữa bệnh từ xa. Bệnh viện Đại học Y Hà Nội được lựa chọn "mở màn" thí điểm làm đầu cầu trung tâm thực hiện hội chẩn, khám bệnh từ xa với 3 điểm cầu khác ở Hà Tĩnh, Thanh Hoá, Lào Cai.

Tham dự sự kiện này, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đánh giá thực hiện khám, chữa bệnh trực tuyến, khám chữa bệnh từ xa sẽ là dấu mốc khởi đầu cho "một câu chuyện lớn hơn nhiều", hướng tới chuyển đổi số trong ngành y tế, góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ y tế, chăm sóc sức khoẻ nhân dân…

Câu chuyện "lớn hơn nhiều" theo kỳ vọng của Thủ tướng không dừng lại ở số lượng ngày càng tăng của số cơ sở y tế "hoà mạng" khám, chữa bệnh từ xa (đến nay là hơn 1.500 cơ sở), số buổi khám, chữa bệnh từ xa (đến nay là hàng trăm nghìn), số người bệnh ở vùng xa xôi được khám, chữa bệnh bởi bác sĩ giỏi tuyến Trung ương, tuyến tỉnh… Kỳ vọng của lãnh đạo Chính phủ, cũng là của lãnh đạo ngành Y tế, còn xa hơn thế: Chuyển đổi số y tế hướng tới nền y tế thông minh, quốc gia thông minh. Tựu trung cũng vì mục tiêu quan trọng nhất: Phục vụ người dân được tốt hơn.

Những đột phá ấn tượng

Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long Ảnh: chinhphu.vn

"Chuyển đổi số không xa vời", Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long khẳng định ngành Y tế đặt mục tiêu chính, quan trọng nhất là giúp người dân tiếp cận dịch vụ tiện ích hơn, thuận lợi hơn, nâng cao chất lượng khám chữa bệnh hơn. Năm qua, ngành Y tế trở thành ngành có những đột phá trong chuyển đổi số.

Trong lĩnh vực hành chính công, theo Bộ trưởng Bộ Y tế, trong thời gian ngắn, Bộ Y tế đã hoàn thành đúng hạn mục tiêu 100% dịch vụ công của Bộ Y tế được đưa lên hệ thống điện tử; 100% dịch vụ công trực tuyến cấp độ 3, 4 của Bộ Y tế được kết nối với Cổng Dịch vụ công Quốc gia, trở thành một trong hai bộ đầu tiên hoàn thành mục tiêu này. Hiện Bộ Y tế hoàn toàn điều hành bằng điện tử, 100% thủ tục hành chính thực hiện dịch vụ công trực tuyến cấp độ 4, 100% văn bản tại Bộ Y tế đã được xử lý điện tử và áp dụng chữ ký số. Bộ cũng đang đưa vào vận hành ứng dụng theo dõi tiến độ, chất lượng và các điểm khúc mắc trong xử lý văn bản, từ đó đánh giá chất lượng hoàn thành công việc của các đơn vị thuộc Bộ. Đây sẽ là động lực để các đơn vị thuộc Bộ Y tế thực hiện tốt nhiệm vụ của mình. "Dù là một trong hai Bộ đầu tiên hoàn thành và về đích trước hạn Chính phủ giao nhưng chúng tôi không vì thế mà hài lòng và dừng lại. Chúng tôi phấn đấu tối ưu hoá các dịch vụ công này. Tới đây, Bộ Y tế tiếp tục cải cách hành chính, cam kết cắt giảm tiếp 30% (cao hơn yêu cầu của Chính phủ là 20% - PV) thủ tục hành chính để tạo điều kiện thuận lợi hơn, tốt hơn cho người dân và doanh nghiệp", Bộ trưởng Nguyễn Thanh Long thông tin.

Ngành Y tế đang hết sức nỗ lực trong tiến trình đổi mới mạnh mẽ, toàn diện để người dân được tiếp cận dịch vụ y tế tiện ích, thuận lợi hơn, chất lượng hơn.

Về lĩnh vực công khai y tế, Bộ trưởng Bộ Y tế cho hay, tháng 11 vừa qua Bộ lần đầu tiên khai trương cổng công khai y tế, minh bạch toàn bộ dịch vụ ngành y tế cung ứng cho người dân. Bước đầu công khai giá trên 62.000 dược phẩm, hơn 17.000 trang thiết bị, vật tư y tế tránh chuyện mua bán lòng vòng, thổi giá trang thiết bị, hơn 93.000 kết quả đấu thầu của tất cả các đơn vị, trên 1.400 cơ sở y tế công khai giá dịch vụ y tế để giúp người dân biết dịch vụ mình hưởng và giá phải trả ở các dịch vụ tự nguyện... "Sắp tới, Bộ sẽ từng bước công khai tất cả điểm bán lẻ dược phẩm, giá thực phẩm chức năng, các dịch vụ ngành Y tế tạo ra môi trường minh bạch, cạnh tranh lành mạnh với tất cả các đơn vị", Bộ trưởng Bộ Y tế cho hay và thông tin thêm, người dân thông qua cổng Công khai y tế có thể dễ dàng tra được giá thuốc, so sánh giá bán tại các cửa hàng trong khu vực đó để có lựa chọn phù hợp nhất...

Trong công tác phòng chống COVID-19 vừa qua, Bộ trưởng Nguyễn Thanh Long nhấn mạnh, công nghệ thông tin đã góp phần rất lớn giúp Việt Nam kiểm soát được dịch bệnh. Việt Nam là quốc gia đầu tiên ứng dụng tờ khai y tế điện tử, ứng dụng truy vết Bluezone, bản đồ an toàn COVID-19, hệ thống cảnh báo dịch bệnh... "Đến nay, Việt Nam là một trong những nước chống dịch COVID-19 thành công nhất với chi phí mô hình tiết kiệm nhất, hiệu quả nhất", Bộ trưởng Bộ Y tế nhìn nhận.

Gọi hoạt động khám, chữa bệnh từ xa là nội dung "gây ấn tượng và tạo tiện ích cho người dân", người đứng đầu ngành Y tế cho hay, chỉ sau 45 ngày, Việt Nam đã khai trương 1.000 điểm khám, chữa bệnh từ xa và hiện số lượng bệnh viện tham gia mạng lưới này vượt trên 1.500 cơ sở, giúp người dân được tiếp cận các dịch vụ y tế có chất lượng tuyến trên ngay tại tuyến dưới. Nhiều câu chuyện rất cảm động đã diễn ra trong quá trình khám, chữa bệnh từ xa này.

"Có những cơ sở y tế chưa từng mổ sọ não, muốn mổ phải di chuyển bệnh nhân 6 tiếng lên bệnh viện Trung ương nhưng như vậy bệnh nhân sẽ tử vong. Nhờ khám chữa bệnh từ xa, bác sĩ tuyến Trung ương hướng dẫn từ xa cho tuyến dưới, bệnh nhân được mổ ngay tại tuyến dưới, sau 2 tuần khoẻ mạnh, có thể đứng lên báo cáo hội nghị khám chữa bệnh từ xa…", Bộ trưởng Nguyễn Thanh Long dẫn chứng và cho biết tới đây sẽ tiếp tục kết nối hệ thống này và mở rộng ra cả hệ thống y tế tư nhân. "Muốn nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh, tạo sự đồng đều, công bằng giữa các vùng, miền, chỉ có khám chữa bệnh từ xa mới đáp ứng được vấn đề", Bộ trưởng Bộ Y tế nói và trong mục tiêu chuyển đổi số y tế đến năm 2025, 100% cơ sở y tế sẽ tham gia khám, chữa bệnh từ xa.

Mạng xã hội y tế "made in Vietnam" đầu tiên và kỳ vọng một năm 2021 đổi mới mạnh mẽ về chất

Các bác sĩ xem xét các thông số về vị trí, hướng đi, kích thước của vít phù hợp với từng đốt sống được phẫu thuật bởi robot. Ảnh: PV

Những ngày cuối năm 2020, Bộ Y tế khai trương Mạng Y tế Việt Nam. Đây là mạng xã hội mang tính nội bộ ngành, tiến tới ngành sẽ tích hợp toàn bộ những vấn đề liên quan bệnh án, đơn thuốc, xét nghiệm… để làm sao thầy thuốc khi vào mạng này có thể chia sẻ. Bộ Y tế yêu cầu các bác sĩ tuyến trên phải kết bạn với tuyến dưới, hợp tác hỗ trợ theo phương châm 1 bác sĩ tuyến Trung ương có kết bạn hỗ trợ cho 4 bác sĩ tuyến tỉnh, 4 nhân viên y tế tuyến huyện và 2 nhân viên y tế tuyến xã (mô hình 1-4-4-2).

"Người dân khi đến trạm y tế xã khám được bảo trợ bởi giáo sư giỏi tuyến trên, các bác sĩ tuyến tỉnh, như vậy sẽ yên tâm hơn, cán bộ y tế cơ sở cũng tự tin hơn nhiều trong chẩn đoán, điều trị", Bộ trưởng Bộ Y tế nhấn mạnh và cho hay, tới đây sẽ yêu cầu tất cả các đơn vị, các cán bộ y tế kết nối mạng xã hội mang tính chuyên môn này.

Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long kiểm tra việc quản lý hồ sơ sức khỏe tại Trạm Y tế xã Hương Long, Hương Khê, Hà Tĩnh. Ảnh: Từ Thành

Cùng với mạng xã hội chuyên môn nội bộ, nền tảng kết nối thông tin y tế cơ sở V20 đã được khai trương. Nền tảng kết nối thông tin y tế cơ sở V20 sẽ tạo ra thay đổi toàn diện cho gần 12.000 trạm y tế trên khắp cả nước. Trước đây, mỗi trạm y tế tốn 50-75% thời gian để viết, báo cáo dữ liệu giấy, có nơi quản lý 78 cuốn sổ, nơi ít là 35 cuốn, giờ sẽ sử dụng duy nhất một phần mềm. Từ tháng 1/2021 sẽ bắt đầu áp dụng trên toàn quốc và giấy tờ sẽ dần được loại bỏ. Với phần mềm này, Sở Y tế có thể nhìn thấy toàn bộ dữ liệu của các trạm y tế tuyến xã thuộc địa phương mình quản lý. Bộ Y tế nếu cần tìm hiểu cũng có thể biết tường tận dữ liệu của gần 12.000 trạm y tế trên toàn quốc.

GS.TS Nguyễn Thanh Long thăm gian hàng trưng bày về chuyển đổi số y tế. Ảnh: PV

"Chúng ta sẽ bỏ tất cả những sổ sách giấy tờ ở tuyến xã" - Bộ trưởng Bộ Y tế khẳng định. Với hồ sơ sức khoẻ điện tử cá nhân dù đã triển khai từ lâu nhưng Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long cho hay, trước đây nhiều tỉnh có phần mềm nhưng là "hồ sơ chết" vì không được bổ sung hàng ngày, cập nhật, không được cơ quan y tế sử dụng. Để khắc phục, Bộ Y tế đã phối hợp Bảo hiểm Xã hội Việt Nam, trong thời gian qua đã thiết lập gần 98 triệu hồ sơ sức khoẻ với 42 chuyên khoa (bệnh án) điều trị ngoại trú, tuyến xã, tuyến huyện đều có thể áp dụng.

Theo Bộ trưởng Bộ Y tế, từ tháng 7/2021, trên tất cả các cơ sở y tế toàn quốc, tất cả trường hợp khám chữa bệnh ngoại trú sẽ phải có hồ sơ sức khoẻ cá nhân, bỏ hoàn toàn giấy, nếu không có sẽ không được thanh toán bảo hiểm y tế. "Đây là yêu cầu cao nhưng chúng tôi tin sẽ thực hiện được", Bộ trưởng Nguyễn Thanh Long nhấn mạnh.

"Bộ Y tế đang gấp rút, tích cực xây dựng nền y tế thông minh. Từ đó, chúng tôi mong muốn đẩy nhanh tiến trình bệnh viện không giấy, bệnh án điện tử ngoại trú, bệnh viện thông minh", Bộ trưởng Nguyễn Thanh Long khẳng định cơ sở y tế dành thời gian hơn cho khám bệnh, chữa bệnh chứ không phải dành thời gian cho điền sổ sách, thủ tục, giấy tờ.

Ngoài đăng ký khám, chữa bệnh trực tuyến, điều trị không dùng giấy, thanh toán không dùng tiền mặt, ngành Y tế đã ứng dụng AI (trí tuệ nhân tạo) trong chẩn đoán, điều trị COVID-19; sử dụng robot trong phẫu thuật… Theo người đứng đầu ngành Y tế, dù rất khó khăn nhưng tới đây, trước tháng 3/2021, Bộ Y tế cũng dự kiến sẽ khai trương phần mềm ứng dụng AI trong quản lý, cấp phép dược phẩm, mỹ phẩm, thực phẩm...

Tư lệnh ngành Y tế bày tỏ tin tưởng: "Chúng ta hình dung trong tương lai, chỉ với một con chip gắn/cấy dưới da, tất cả các thông số đó sẽ được đồng bộ hoá về hồ sơ sức khoẻ cá nhân, giúp người dân biết được tình trạng sức khoẻ của mình, giúp bác sĩ biết sức khoẻ bệnh nhân, hiện thực hoá ước mơ "mỗi người dân có một bác sĩ". Chỉ có công nghệ mới giải quyết được vấn đề đó".

Võ Thu

Khai trương mạng xã hội đầu tiên và dành riêng cho ngành Y tế