Ngôi mộ nghi là của Lý Thường Kiệt: ADN cũng khó can thiệp
GiadinhNet - Trong lúc chờ đợi dòng họ Ngô Việt Nam tìm ra chuyên gia có thể dịch được những chữ còn lưu lại trên xương chiếc quạt, chúng tôi cũng đã trao đổi thêm với nhiều nhà khoa học nhằm tìm ra hướng đi thích hợp cho việc xác định danh tính ngôi mộ.
Trước những thông tin về ngôi mộ tại thôn Ngọc Quỳnh còn gây tranh luận, nhiều ý kiến cho rằng, phương pháp tốt nhất để xác định danh tính cho ngôi mộ là nhờ vào kỹ thuật xét nghiệm ADN. Tuy nhiên, về vấn đề này, PGS.TS Trình Năng Chung, Trưởng phòng Khoa học - Viện Khảo cổ học Việt Nam cho là sẽ rất khó khăn. Bởi Lý Thường Kiệt sống cách thời đại của chúng ta quá lâu, trong khi chúng ta không có ngân hàng gen để đối chiếu.
Để hiểu rõ hơn về việc này, chúng tôi đã liên hệ với Tiến sỹ Lê Quang Huấn -Trưởng phòng Công nghệ tế bào (Viện Công nghệ sinh học) - người có nhiều kinh nghiệm trong việc giám định ADN của các ngôi mộ. TS Huấn cho biết, việc giám định ADN không phụ thuộc vào thời gian 100 năm hay 1000 năm, mà chỉ cần còn lưu lại được xương cốt. Tuy nhiên, vấn đề cốt yếu của việc giám định ADN là sau khi giám định phải có mẫu so sánh kết quả. Cụ thể, cần có xương cốt những ruột thịt của Lý Thường Kiệt đã được xác nhận chắc chắn để giám định so sánh. Ví dụ như cần có xương cốt của một người em hay con của người được giám định thì mới có thể tiến hành kỹ thuật này. Theo TS Huấn, việc giám định ADN thường chỉ chính xác trong phạm vi 4 đời. Trong khi đó, Lý Thường Kiệt lại sống quá xa thời đại của chúng ta nên không thể dùng kết quả giám định ADN so sánh với con, cháu dòng họ Ngô hiện nay.

PGS Trình Năng Chung đưa ra ý kiến nên lấy các mẫu vật tìm được từ ngôi mộ và nhờ đến kỹ thuật C14 xác định. Đây là kỹ thuật khá hiện đại, có thể xác định được niên đại của các di vật. Loại máy móc sử dụng kỹ thuật này hiện đã có ở Viện Khảo cổ học Việt Nam.
Họ Ngô Việt Nam đang tìm người dịch những chữ còn lưu lại trên chiếc xương quạt. Quan điểm của dòng họ là sau khi những chữ trên được giải nghĩa mà vẫn chưa xác định chính xác thì dòng họ sẽ tiến hành các bước tiếp theo như khai quật tấm quách địa còn sót lại tại thôn Ngọc Quỳnh, đồng thời nhờ các kỹ thuật hiện đại can thiệp.
Trao đổi với chúng tôi về các yếu tố lạ trong ngôi mộ như không có tinh dầu, không có gạo rang, chè..., PGS. TS Nguyễn Lân Cường cho rằng, ngôi mộ đã được đào cách đây rất nhiều năm nên không thể chắc chắn những thông tin đó là chính xác hoàn toàn. Những ngôi mộ xác ướp ông từng tiếp cận thường có 1 tấm vải bên trong áo quan đề tên tuổi, chức vụ người chết, hoặc mộ có bia (như trường hợp mộ vua Lê Dụ Tông) thì sẽ xác định được rõ nhất. PGS.TS Nguyễn Lân Cường khẳng định, cách thức chôn người chết "trong quan ngoài quách" chỉ có thể là thời kỳ Hậu Lê hoặc đầu thời Nguyễn chứ không thể có niên đại sớm hơn.
Hoàng Phương
Đỗ Mỹ Linh được anh chồng tặng túi hàng hiệu giá hơn 300 triệu đồng
Giải trí - 1 giờ trướcGĐXH - Hoa hậu Đỗ Mỹ Linh mới đây được anh chồng - doanh nhân Đỗ Quang Vinh tặng chiếc túi thương hiệu Chanel là mẫu mới nhất của BST Xuân - Hè 2026.
NSƯT Quách Thu Phương: 'Bạo chi' cho sức khỏe, nhan sắc để trẻ đẹp tuổi trung niên
Giải trí - 5 giờ trướcGĐXH - Ở tuổi trung niên, NSƯT Quách Thu Phương vẫn khiến công chúng trầm trồ bởi vẻ ngoài rạng rỡ và vóc dáng thon gọn như thuở đôi mươi. Để có được "ngoại hình không tuổi" này, nữ nghệ sĩ thừa nhận đã đầu tư không ít công sức và tài chính để tìm ra phương pháp tập luyện phù hợp nhất với bản thân.
Bức ảnh 'gây bão' của Phương Oanh cùng Thanh Thủy
Giải trí - 5 giờ trướcGĐXH - Bức hình giản dị của Phương Oanh và Thanh Thủy chụp cùng dàn Hoa - Á hậu nhà Sen Vàng "gây bão" mạng xã hội.
Khánh Thi tuổi 44: 'Không còn cố gắng trở thành ai đó mà rực rỡ theo cách của riêng mình'
Giải trí - 6 giờ trướcGĐXH - Khánh Thi ở tuổi 44, cô có những trải nghiệm cuộc sống thú vị và nữ kiện tướng tự tin khẳng định chỉ muốn là chính mình.
Ngọc Huyền 'khẩu chiến' với Đình Tú trong 'Ngược đường ngược nắng'
Xem - nghe - đọc - 7 giờ trướcGĐXH - Bà Diện nghi có người đứng sau việc đoàn kiểm tra bất ngờ xuất hiện tại xưởng hương khiến Trung và Mai xảy ra cãi nhau.
Nữ ca sĩ 'Nhật ký của mẹ' 24 năm làm mẹ đơn thân, hiện có cuộc sống bình yên ở tuổi trung niên
Giải trí - 7 giờ trướcGĐXH - Hiền Thục là giọng ca nổi tiếng từ giải thưởng “Làn Sóng Xanh” những năm 2000 và sau đó sở hữu bản hit đình đám “Nhật ký của mẹ”. Thành công trong sự nghiệp, nhưng cô lại sớm gặp nhiều trắc trở trong chuyện tình cảm và cuối cùng quyết định lựa chọn làm mẹ đơn thân.
Nữ diễn viên gây bão trong MV 'Swim' của BTS áp lực về ngoại hình
Giải trí - 8 giờ trướcGĐXH - Nữ diễn viên Lili Reinhart xuất hiện trong MV "Swim" của BTS sở hữu nhan sắc và ngoại hình hấp dẫn nhưng vẫn bị áp lực về ngoại hình.
Đời thực của Phó giám đốc đang bị ghét trên phim giờ vàng VTV
Câu chuyện văn hóa - 11 giờ trướcNgoài đời nam diễn viên Trọng Trí, người đóng vai Phó giám đốc trong "Không giới hạn" có cuộc sống giản dị và chuyện tình ngọt ngào với diễn viên Việt Hoa.
Nữ NSƯT vừa tuyên bố đóng cửa quán cà phê là ai, có đời thực ra sao?
Giải trí - 23 giờ trướcGĐXH - NSƯT Cát Tường đã đóng cửa quán cafe sau một thời gian kinh doanh, vì quá mệt nên chị dừng việc kinh doanh và để dành thời gian cho việc cá nhân.
Biến cố ập đến khiến nhà bà Diện (NSƯT Nguyệt Hằng) lao đao
Xem - nghe - đọc - 1 ngày trướcGĐXH - Gia đình ông Trực và bà Diện đối mặt với biến cố khi xưởng hương của gia đình có nguy cơ phải đóng cửa.
Bức ảnh 'gây bão' của Phương Oanh cùng Thanh Thủy
Giải tríGĐXH - Bức hình giản dị của Phương Oanh và Thanh Thủy chụp cùng dàn Hoa - Á hậu nhà Sen Vàng "gây bão" mạng xã hội.