Người già ở một mình: Đề phòng té ngã

Té ngã vì nhiều lý do

Người cao tuổi hay bị ngã một phần là do lão hóa về thần kinh.

Theo BS Trần Thị Dung, Giám đốc Trung tâm Tư vấn và hỗ trợ chăm sóc sức khỏe người cao tuổi (Hà Nội), nguyên nhân dẫn tới việc người cao tuổi hay bị ngã là do việc lão hóa về thần kinh, trọng lượng và tế bào não giảm khiến sự dẫn truyền của thần kinh giảm sút, làm các phản ứng của cơ thể không được linh hoạt. Người cao tuổi di chuyển chậm chạp, trí nhớ giảm. Sự chậm chạp đó là nguyên nhân dẫn tới việc người già hay bị ngã. Hơn nữa, sự lão hóa còn làm tăng độ xốp của xương nên dễ bị gãy.

"Khi người cao tuổi bị ngã rất dễ xảy ra tai biến như vỡ xương chậu, gẫy xương, gẫy cổ xương đùi... Sau khi ngã, dù không có thương tích, nhiều người cũng sợ vận động trở lại nên mất tự tin, đời sống thể xác và tâm thần của họ suy giảm mau lẹ, dễ đưa tới tàn phế", BS Dung nói.

Theo một nghiên cứu về đời sống của người cao tuổi của Hội Thấp khớp học Việt Nam, mỗi năm, cứ  3 người trên 65 tuổi thì có 1 người bị ngã ít nhất một lần. Tai nạn cũng là nguyên nhân gây tử vong thứ sáu ở người cao tuổi, trong đó tỷ lệ bị ngã chiếm đại đa số. Ngã gây gẫy xương hông nhiều nhất - chiếm 90%, rồi đến các chấn thương khác. Hàng năm có đến gần 200.000 người cao tuổi gãy xương hông vì ngã.

Loại trừ thương tích khi ở nhà

Để đề phòng tai nạn ngã trong nhà, theo BS Dung, người già nên sắp xếp các đồ vật gọn gàng để không luẩn quẩn vướng bước chân, dễ bị ngã. Khi đứng lên hay ngồi xuống, nên chậm rãi, tránh bị ngã vì chóng mặt, mất thăng bằng. Điều này hữu ích với cả những người già sống cùng con cháu.

Để tránh những tai nạn thương tích không đáng có, người già nên sử dụng gậy chống vừa tầm với chiều cao của cơ thể để đi lại cho chắc chắn. Khi đứng thẳng người, tay buông thõng, cán gậy phải ngang với cổ  tay, khi nắm cán gậy thì khuỷu tay phải cong từ  15 - 20 độ.  Giày dép phải thay đổi để luôn giữ độ ma sát. Nền nhà phải bằng phẳng không được gồ ghề. Trong phòng vệ sinh cần có cao su chống trơn để phòng té ngã. Tập thể dục để duy trì sức mạnh của hai chân, nhờ đó giữ được thăng bằng và tự tin khi đi lại.

Trong trường hợp bị ngã khi chỉ có một mình, người già nên nằm im khoảng 30 phút để cho hết đau, khỏe lại rồi mới tìm cách ngồi dậy, đứng lên vì các cố gắng của cơ bắp có thể làm gãy xương vốn đã bị xốp. Khi đã ốm thì nên đến cơ sở y tế khám, không được uống thuốc tùy tiện.

Ngoài ra, để phòng xa, người già nên trang bị một tủ thuốc gia đình với những loại thuốc cấp cứu thông dụng và luôn nhớ một số điện thoại cấp cứu, nhất là người già sống một mình. Đặc biệt luôn quan tâm đến sức khỏe của mình bằng việc đi khám ở các trung tâm y tế gần nhà. Tham gia giao tiếp sinh hoạt tại CLB người cao tuổi ở địa phương để chia sẻ kinh nghiệm cũng như làm tăng đời sống tinh thần. Đời sống tinh thần không khỏe sẽ làm bệnh tật nảy sinh nhiều hơn.

BS Nguyễn Văn Long khuyến cáo thêm, với những gia đình có người già sống một mình nên gắn thêm điện thoại, chuông báo ở nơi thấp để khi người già bị té ngã có thể liên lạc với người thân hoặc hàng xóm. Ngoài ra, những gia đình có điều kiện và hiểu biết có thể đặt một hệ thống báo động điện tử. Máy phát tín hiệu cầm tay có thể tự động phát tín hiệu cấp cứu mỗi 6 hay 12 giờ.