Người thầy đích thực phải biết khuyến khích học sinh tự học
Dạy học, hiểu theo nghĩa cơ bản nhất, là tổ hợp của các hoạt động hai chiều, bao gồm hoạt động ‘dạy’ của thầy và hoạt động ‘học’ của học sinh.
Theo quan điểm Nho giáo thì việc dạy của thầy quyết định việc học của trò. Người thầy được coi là linh hồn của việc dạy và học. Những gì thầy truyền đạt, dạy bảo đối với học sinh là "khuôn vàng thước ngọc"; do đó, học sinh chỉ biết tuân thủ một cách thụ động.
Quan niệm "không thầy đố mày làm nên", "một chữ cũng do thầy" từ đó đã ăn sâu vào trong tâm thức người Việt từ bao đời nay.
Tuy nhiên, trong bối cảnh đổi mới giáo dục và đào tạo như hiện nay, những quan điểm này xem ra ngày càng lỗi thời.
Nghị quyết 29 của Trung ương xác định một trong những mục tiêu quan trọng của đổi mới giáo dục là học sinh phải biết "phát triển khả năng sáng tạo, tự học, khuyến khích học tập suốt đời".
Chương trình giáo dục phổ thông 2018 hướng tới phát triển phẩm chất và năng lực người học, đòi hỏi các cấp quản lý giáo dục, nhà trường và đặc biệt giáo viên phải đổi mới phương pháp dạy học, lấy học sinh làm trung tâm, phát huy tính chủ động và tiềm năng của mỗi học sinh.

Vai trò tự học của học sinh có vai trò quan trọng trong thành công của các em.
Tự học được thừa nhận từ lâu ở Việt Nam
Vai trò của việc tự học đã được thừa nhận ở Việt Nam từ ngàn năm trước. Vua Trần Nhân Tông đã nêu cao tinh thần tự học trong câu nói nổi tiếng "Vô sư trí vi tôn" (được hiểu là có kiến thức mà không có thầy mới là điều đáng tôn kính).
Tuy nhiên, cần nhấn mạnh rằng, để tự học được hiệu quả, ai cũng cần phải có một người thầy.
Người thầy, theo cách hiểu chính thống, là những người được đào tạo bài bản về giáo dục, được giao thực hiện nhiệm vụ giảng dạy, giáo dục tại một cơ sở giáo dục do cơ quan có thẩm quyền cấp phép.
Người thầy, cũng có thể được hiểu là ông, bà, cha, mẹ, anh, chị, những người đi trước có nhiều kinh nghiệm cuộc sống, chỉ dẫn cho ta một điều có ích trong cuộc sống.
Người thầy, cũng có thể là bạn bè cùng trang lứa, giúp đỡ nhau trong học tập thông qua các hoạt động trao đổi, giao lưu, câu lạc bộ; qua đề án, dự án… để các cá nhân hợp tác xây dựng và học hỏi lẫn nhau. Vì thế nên người Việt Nam có câu "học thầy không tày học bạn".
Người thầy, cũng có thể là chính bản thân mình. Chúng ta có thể học được nhiều điều bổ ích từ chính những lỗi lầm của bản thân. Dân gian có câu "ai nên khôn mà chẳng dại một đôi lần" là như vậy.
Bên cạnh những người thầy hữu hình, ta có thể gặp những người thầy vô hình. Đó là những bài học, những kiến thức, kinh nghiệm, những định lý, định luật…. đã được đúc kết từ trong cuộc sống, từ nghiên cứu khoa học của những thế hệ đi trước.
Chúng ta học được những điều bổ ích từ mọi lúc, mọi nơi. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đúc kết một câu rất sâu sắc về việc học rằng "Học ở trường, học ở sách vở, học lẫn nhau và học nhân dân".
Như vậy, học được hiểu là công việc "suốt đời". Học sinh cần chủ động học hỏi từ nhiều nguồn khác như học từ sách vở, học từ bạn bè, từ bố mẹ, từ cuộc sống, từ chính trong những điều các em quan sát được hàng ngày…
Những tấm gương tự học thành tài
Trên thế giới, có nhiều tấm gương thành công nhờ quá trình tự học của bản thân.
Michael Faraday được xem là một trong những nhà khoa học có tầm ảnh hưởng lớn nhất mọi thời đại. Ông phát minh ra máy phát điện xoay chiều, mở ra kỉ nguyên văn minh mới cho xã hội loài người. Tuy nhiên, hầu hết những kiến thức và phát minh của ông đều là từ tự học.
Thomas Edison được coi là một trong những nhà phát minh, nhà khoa học vĩ đại và giàu ý tưởng nhất trong lịch sử loài người, ông sở hữu đến 1500 bằng phát minh khoa học. Tuy nhiên, hồi nhỏ Edison quá nghịch ngợm nên sớm bị đuổi học. Mẹ ông đã giữ ông ở nhà và khuyến khích con làm các thực nghiệm khám phá theo sở thích, đam mê của ông.
Tỷ phú Bill Gates, chủ tịch của Tập đoàn Microsoft, là người học hành không đầy đủ. Ông bỏ dở đại học để kinh doanh và trở thành tỷ phú ở tuổi 31.
Ở Việt Nam, Chủ tịch Hồ Chí Minh là một tấm gương sáng về tinh thần tự học, tự rèn luyện để hoàn thiện nhân cách. Người đã bôn ba khắp thế giới, làm đủ các nghề để kiếm sống và tự học tập, nghiên cứu, tìm đường giải phóng cho dân tộc Việt Nam.
Đại tướng Võ Nguyên Giáp, một người không được đào tạo bài bản theo con đường binh nghiệp, nhưng đã tự học và trở thành đại tướng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam ở tuổi 36. Ông đã chỉ huy quân đội nước ta đánh bại thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, giải phóng hoàn toàn đất nước Việt Nam.
Muốn Việt Nam phát triển hùng cường, chúng ta phải bắt đầu từ giáo dục và đào tạo. Chúng ta cần thay đổi nhận thức về vai trò của người thầy của học sinh trong xu thế đổi mới hiện nay. Chúng ta phải đặt học sinh vào vị trí trung tâm của sự nghiệp dạy học đúng như Hồ Chí Minh hằng mong ước: "Non sông Việt Nam có trở nên tươi đẹp hay không, dân tộc Việt Nam có bước tới đài vinh quang để sánh vai với các cường quốc năm châu được hay không, chính là nhờ một phần lớn ở công học tập của các em".
Bảo Anh
Vụ tông tử vong nữ công nhân môi trường: Điều khiển xe bỏ trốn, xóa dấu vết
Pháp luật - 41 phút trướcSau khi gây tai nạn khiến nữ công nhân vệ sinh môi trường tử vong, tài xế ô tô rời khỏi hiện trường, mang xe đi xóa dấu vết.
Biển Thịnh Long ở Ninh Bình kín người, trẻ nhỏ vô tư tắm ngay khu vực nguy hiểm
Đời sống - 1 giờ trướcGĐXH - Dịp nghỉ lễ 30/4, khu du lịch biển biển Thịnh Long, tỉnh Ninh Bình đón lượng lớn du khách đổ về vui chơi, tắm biển. Tuy nhiên, giữa cảnh đông đúc, nhộn nhịp, nhiều người vẫn bất chấp cảnh báo nguy hiểm, xuống tắm tại khu vực cấm, tiềm ẩn rủi ro mất an toàn, đặc biệt với trẻ nhỏ.
Mùa mưa năm nay, Hà Nội dự báo có khoảng 220 điểm ngập cục bộ
Đời sống - 2 giờ trướcVới các trận mưa đặc biệt lớn, trên 100 mm/giờ trở lên trong nhiều giờ Hà Nội sẽ có 220 điểm ngập cục bộ thuộc 54 phường xã.
Ngày đầu kỳ nghỉ lễ 30/4 – 1/5: Tai nạn giao thông giảm sâu nhưng số người vi phạm cao bất ngờ
Thời sự - 2 giờ trướcGĐXH - Ngày 30/4, Cục Cảnh sát giao thông cho biết, tình hình trật tự an toàn giao thông trong ngày đầu kỳ nghỉ lễ 30/4 – 1/5 ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực khi số vụ tai nạn và thiệt hại về người đều giảm mạnh trên phạm vi cả nước.
Hà Nội: Người dân, du khách vào Lăng viếng Chủ tịch Hồ Chí Minh nên gửi xe ở đâu?
Thời sự - 2 giờ trướcGĐXH - Ngày 30/4, Phó Chủ tịch Thường trực UBND Thành phố Dương Đức Tuấn vừa giao Công an Thành phố và các đơn vị liên quan phối hợp bảo đảm an ninh, trật tự phục vụ Nhân dân và khách quốc tế vào Lăng viếng Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Ninh Bình: Thúc tiến di dời khẩn cấp 2 khu chung cư xuống cấp ở phường Nam Định
Đời sống - 2 giờ trướcGĐXH - Trước nguy cơ mất an toàn tại hai khu chung cư cũ 181 và 207 đường Hoàng Văn Thụ, UBND tỉnh Ninh Bình yêu cầu khẩn trương tham mưu phương án di dời, hỗ trợ người dân, tránh rủi ro trong mùa mưa bão sắp tới.
Ô nhiễm môi trường tại ngõ 99 Định Công Hạ, Hà Nội: Người dân kêu cứu vì rác thải bủa vây
Thời sự - 3 giờ trướcGĐXH - Tình trạng ô nhiễm môi trường do rác thải sinh hoạt và rác thải xây dựng tại khu vực ngõ 99 Định Công Hạ (phường Định Công, Hà Nội) đang trở thành vấn đề gây bức xúc trong cộng đồng dân cư.
Sắp tới, bãi bỏ lương cơ sở 2,34 triệu đồng, mức lương thay đổi thế nào?
Đời sống - 3 giờ trướcGĐXH - Đề xuất mới nhất từ Bộ Nội vụ đã được Bộ Chính trị thống nhất, mức lương cơ sở sẽ tăng từ 2,34 triệu đồng/tháng lên 2,53 triệu đồng/tháng (tăng khoảng 8%), theo đó mức lương sẽ thay đổi thế nào?
Tuyên Quang: Điều tra vụ việc có dấu hiệu 'giết người' từ mâu thuẫn mạng xã hội
Pháp luật - 4 giờ trướcGĐXH - Mâu thuẫn xuất phát từ mạng xã hội, hai người đàn ông ở Tuyên Quang xảy ra xô xát ngay tại nhà riêng, khiến một người bị đập đá vào mặt, chấn thương nặng, phải nhập viện cấp cứu.
Ngôi trường ở Phú Thọ lần đầu tiên đón cầu truyền hình Chung kết năm Olympia
Giáo dục - 4 giờ trướcChiến thắng của nam sinh Lý Thái Dương trong trận thi Quý 2 Đường Lên Đỉnh Olympia năm thứ 26 đã đánh dấu lần đầu tiên trường THPT chuyên Hùng Vương - Phú Thọ có đại diện tham gia trận Chung kết năm.
Những ngày sinh Âm lịch 'ám vận': 12 con giáp nữ sinh sai ngày dễ lận đận cả đời
Đời sốngGĐXH - Ngày sinh Âm lịch từ lâu đã được coi là một cách để dự đoán phần nào vận mệnh mỗi người. 12 con giáp nữ sinh vào những ngày "kém may" sẽ phải trải qua nhiều thăng trầm.