Olympic từ A đến Z

A = Athens

Ngày 6 tháng 4 nămg 1896 nhà vua Hi Lạp Greorge I đã tuyên bố Olympic hiện đại đầu tiên sẽ được tổ chức tại Athens. Sự hồi sinh của Olympic cổ đại đã thu hút khoảng 200 nam vận động viên đến từ 14 quốc gia, được người dân Athen chào đón nồng nhiệt.

B = Lời chào của “Black Power”

Trong buổi lễ trao huy chương cự li chạy 200m tại Olympic Mexico City 1968, hai VĐV người Mỹ khi lên nhận huy chương là Tommie Smith (HCV) và John Carlos (HCB) đã đi găng tay màu đen, giơ nắm đấm và cúi đầu xuống thể hiện sự hổ thẹn khi bài quốc ca của nước Mỹ đang vang lên. Hành động của họ nhằm phản đối nạn phân biệt chủng tộc tại Hợp chủng quốc Hoa Kì.

C = Carl Lewis

VĐV chạy nước rút và nhảy xa, là một trong 4 người đã giành được 9 HCV tại các kỳ Olympic; và là một trong 3 người có tới 4 lần giành được cùng một danh hiệu cá nhân.

D = Daley Thompson

Thompson tham dự 10 môn phối hợp lần đầu tại Olympic 1976 khi anh mới tròn 18 tuổi. Anh là VĐV trẻ nhất tại thế vận hội năm đó. Anh giành HCV tại Matxcova và tiếp tục lần thứ 3 giành HCV môn này tại Los Angeles 1984 sau khi vượt qua VĐV người Đông Đức Jurgen Hingsen ở một cuộc tranh tài căng thẳng.

E = Electronic Timing (thiết bị tính giờ điền tử)

Các thiết bị tính giờ điện tử và camera chụp cán đích bắt đầu được sử dụng từ Olympic Stockholm 1912, nhưng phải cho đến tận Mexico City 1968 thì những thiết bị trên mới chính thức được sử dụng. Cho đến sau này, thành tích vẫn được ghi lại bằng cả 2 phương pháp điện tử và thủ công.

F = Fanny Blankers-Koen

Francina “Fanny” Blankers-Koen tham dự Olympic lần đầu tiên năm 1936 ở môn nhảy cao. Tại London 12 năm sau đó bà lại ghi tên mình vào lịch sử Olympic. Ở tuổi 30 và là mẹ của hai đứa con, cô tiếp tục giành chiến thắng 100m, 200m, 80m rào và chạy tiếp sức! Bà là người phụ nữ duy nhất đạt được bốn huy chương vàng tại một kì Olympic. Số huy chương của bà bị giới hạn vì điều luật giới hạn phụ nữ chỉ được tham gia 3 nội dung cá nhân.

G = Gold Medal (Huy chương vàng)

Bộ huy chương vàng, bạc, đồng lần đầu tiên được giới thiệu tại Olympic 1904 tại St Louis. Trước thời điểm đó, người giành chiến thắng nhận được huy chương bạc và một cành oliu. Huy chương đầu tiên được đeo xung quanh cổ của người chiến thắng tại Olympic Rome năm 1960. Huy chương được treo trên một chuỗi lá nhật quế.

H = Harold Abrahams

Abrahams mang về HCV cho Vương quốc Anh ở nội dung 100m tại Olympic Paris1924. Sự kiện này được kể lại trong bộ phim “Chariots of Fire” đã đạt giải Osca của Hugh Hudson.

I = International Olympic Committee (IOC - Ủy ban olympic thế giới)

IOC là tổ chức quyền lực tối cao của phong trào Olympic. Chọn ra thành phố chủ nhà và tổ chức cả Olympic mùa hè và mùa đông. IOC giám sát các cuộc thi đấu tại Olympic, giúp cho sự phát triển của phong trào thể thao và khuyến khích phụ nữ tham gia thi đấu thể thao.

J = Jesse Owens

Owens, cháu trai của một nô lệ, người da màu, đã khiến Hitler và lý thuyết dân tộc thượng đẳng của hắn phải xấu hổ tại Olympic Berlin 1936.

Tại đó, Owens đã phá 5 kỉ lục thế giới, riêng kỷ kỷ lục nhảy xa 8,13m của anh phải mất 25 năm sau mới bị phá. Đối thủ của Owens, vận động viên người Đức Luz Long, đối xử với anh như một người bạn một cách công khai trước mặt bọn Đức Quốc xã khi đó cũng có mặt trên khán đài.

K = Kenenisa Bekele

Con trai của một nông dân, người đã vượt qua chính thần tượng của mình là Haile Gebselassie (Ethiopia) tại các cuộc so tài trực tiếp. Cụ thể, tại Olympic Athens 2004, Bekeles đã phá kỉ lục của Gebrselassie ở các cự ly 10.000m và 5.000m. Anh chạy bên cạnh Gebrselassie, và khi Gebrelassie bắt đầu mệt thì Bekele từ từ bắt kip và vượt qua, lập một kỉ lục Olympic mới.

L = Lasse Viren

Viren đã “viết” vào lịch sử Olympic một hình ảnh ấn tượng. Tại cự ly 10.000m ở Olympic 1972, sau khi kết thúc vòng đầu tiên với vị trí dẫn đầu, anh bị trượt chân và ngã mạnh, tưởng chừng không gượng dậy nổi. Tuy vậy, sau đó anh đã đứng dậy để rồi giành chiến thắng và phá kỉ lục thế giới.

M = Munich Massacrer (Những kẻ tàn sát ở Munich)

Berlin 1972 là kì Olympic kéo dài nhất, nhưng nó bị che phủ hoàn toàn sau khi 11 thành viên của đội Israel bị giết hại bởi bọn khủng bố quá khích ở Palestin. Chúng đã âm thầm đã đột nhập làng Olympic và ra tay thảm sát. Olympic bị tạm dừng, nhưng lại tiếp tục 34 tiếng sau lời thách thức của bọn khủng bố.

N = Nadia Comaneci

VĐV người Rumani, Nadia Commaneci là người đầu tiên đạt điểm 10 hoàn hảo ở nội dung thể dục dụng cụ. Tại Olympic 1976 chị giành chiến công đâu tiên khi mới 14 tuổi.Trong các năm 1970 và 1980, trong vali của Nadia có tổng cộng 9 huy chương Olympic.

O = Opening Ceremony (buổi lễ khai mạc)

Theo thông lệ, buổi lễ khai mạc được diễn ra với các màn nhảy múa và ca hát của các nghệ sĩ nước chủ nhà. Trong những năm gần đây buổi lễ được mở rộng với nhiều sự kiện mà ngày nay đã được biết đến. Điều đó vẫn tiếp tục, tuy nhiên theo đó là các điều luật được đưa thêm vào trong buổi lễ khai mạc.

P = Pierre de Coubertin

Nam tước Pierre de Coubertin là cha đẻ của phong trào Olympic hiện đại. Ông là một nhà thể thao năng động và tin rằng thể thao là hiện thân của sức mạnh và đạo đức. Với mong muốn làm sống lại Olympic cổ đại, De Coubertin đã thành lập IOC vào ngày 23 tháng 6 năm 1894. Demetrius Vikelas (người Hy Lap) là chủ tịch đầu tiên của IOC.

Q = Quadrennial (4 năm 1 lần)

Olympic hiện đại được tổ chức 4 năm một lần từ năm 1896 , ngoại trừ các năm 1916, 1940, 1944 vì bị hoãn bởi các cuộc chiến tranh thế giới thứ nhất và thứ hai.

R = Rings (những vòng tròn Olympic)

Hình ảnh tượng trưng của Olympic là năm chiếc nhẫn (xanh, vàng, đen, xanh lá cây, đỏ) lồng vào nhau để đại diện cho năm châu lục. Biểu tượng này được năm tước Pierre de Coubertin thiết kế năm 1913.

Những chiếc nhẫn được vẽ tương phản với nền trắng và 6 màu được chọn vì chúng xuất hiện trong tất cả các lá cờ tổ quốc tại thời điểm đó. Lá cờ của Olympic được giới thiệu lần đầu tiên tại Antwerp năm 1920.

S = Steffi Graf

Tay vợt người đức Steffi Graf giành HCV đầu tiên tại Olympic (năm 1984) ở nội dung quần vợt khi mới 15 tuổi. Năm 1988, Graf đã giành chiến thắng tại cả 4 giải Grand Slam là Autralia mở rông, Pháp mở rông, Wimbledon và Mỹ mở rộng. Chỉ một tuần sau đó, chị cũng giành HCV Olympic sau khi vượt qua Gaberila Sabatini với tỉ số các séc là 6-3 6-3. Đó cũng là danh hiệu “Grand Slam vàng thực sự” (vô địch 4 Grand Slam và Olympic trong cùng 1 năm) đầu tiên và duy nhất trong lịch sử quần vợt.

T = Tokyo

Bị đổ nát sau những trận bom của đại chiến thế giới lần thứ hai, sự phục hồi thần kì của Nhật bản được thể hiện ở Olympic 1964 tại Tokyo.

Đó là lần đầu tiên Olympic được tổ chức tại châu Á và cũng là lần cuối cùng đường chạy rải than xỉ được sử dụng. Yoshinori Sakai được chọn châm ngọn đuốc Olympic vì anh sinh ra vào đúng ngày Hiroshima bị phá hủy bởi bom nguyên tử ngày 6 tháng 8 năm 1945.

U = Under 23 (dưới 23 tuổi)

Nội dung bóng đá của Olympic được mở rộng cho các cầu thủ dưới 23 tuổi, nhằm tạo điều kiện cho các tài năng trẻ, và chuẩn bị cho tương lai của World Cup.

V = Village (Làng Olympic)

Làng Olympic xuất hiện lần đầu tiên tại Paris 1924 khi những người tổ chức xây dựng các cabin gần Stade Olympique de Comlombers để các vận động viên có thể dễ dàng đến các địa điểm thi đấu.

Tại Los Angeles 1932 các VĐV nam được sống ở các ngôi nhà trong một làng, VĐV nữ thì ở trong các khách sạn sang trọng, nhưng sau đó cũng được đưa đi.

W = World Anti-Doping Agency (tổ chức chống doping).

WADA, một tổ chức độc lập, được tồn tại cho đến năm 1999 khi IOC tăng cường hiệu quả của nó trong việc chống lại nạn doping. VĐV người Thụy Điển Hans-Gunnar Lijenwall là người đầu tiên phát hiện dương tính với doping. Anh bị tước huy chương đồng tại Mexico 1986 khi bị phát hiện thừa lượng cồn.

X = Xiang

Liu Xiang đã làm “sửng sốt” thế giới thể thao khi anh trở thành VĐV Trung Quốc đầu tiên giành HCV tại nội dung 110m vượt rào tại Sydney 2000, ngang bằng với kỉ lục thế giới 12.91 giây của Colin Jackson  lập 12 năm trước đó. Là “anh hùng dân tộc” của nước chủ nhà Olympic 2008, anh cũng thiết lập kỉ lục thế giới mới 12.88 giây tại Lausanne hồi tháng 7/ 2006, mặc dù vậy gần đây nó bị phá bởi vận động viên người Cuba Dayron Robles.

Y = Yelena Isinbayeva

Vận động viên người Nga Yelena Isinbayeva là người giành HCV Olympic Sydney 2008 ở nội dung nhảy sào với một kỉ lục thế giới 4.91m và được chọn là vận động viên nữ của năm đo IAAF bầu chọn trong 2 năm 2004 và 2005. Vào tháng 7/ 2005 chị trở thành vận động viên nhảy sào nữ đầu tiên vượt qua mức xà 5m.

Z = Zatopek

Nổi tiếng với phương pháp tập luyện bền bỉ, vận động viên người Czech Emil Zatopek giành 4 HCV Olympic, trong đó có 3 chiếc đạt được tại Olympic 1952. Tại Helsiki sau khi giành chiến thắng tại cự li 5.000m và 10.000m ông quyết định tham gia nội dung Marathon lần đầu tiên và giành chiến thắng.

Minh Tùng
(theo Skysports)