Rợn người hình ảnh lở loét da do côn trùng

Viêm da tiếp xúc gây ra bởi côn trùng có bề ngoài biểu hiện khá giống với zona nên rất dễ gây nhầm lẫn.

Bác sĩ CK I Dương Hữu Thành, Phó trưởng khoa Da liễu Bệnh viện TƯ Huế,  đã đưa ra những đặc điểm chính về mặt lâm sàng để phân biệt, tránh chẩn đoán nhầm, đưa ra hướng điều trị thích hợp.

Nguyên nhân: Có nhiều loại côn trùng gây viêm da, ở đây chỉ đề cập đến trường hợp viêm da tiếp xúc do côn trùng có lâm sàng gần giống với zona.

Viêm da tiếp xúc do côn trùng trước đây thường xuất  hiện vào những tháng thời tiết giao mùa, có mưa bão, đã có nơi thành dịch. Cho đến nay vẫn chưa xác định chính xác loại côn trùng nào gây bệnh.

Một số tác giả cho rằng nguyên nhân có thể là do kiến khoang (tuỳ theo từng địa phương mà có các tên như: kiến kim, kiến lác, kiến cong đít, kiến nhốt, kiến cằm cặp...), tên khoa học là Paedérus - thuộc họ Staphylinidae, là loại côn trùng cánh cứng có ở khắp nơi trên thế giới nhưng thường thấy ở những vùng nhiệt đới nóng ẩm như châu Á và châu Phi.

Chúng có nhiều giống khác nhau nhưng thường gặp là P.Literlis, P. Fiscipes, P. Caligatus. Thân dài mảnh, khoảng 7 - 10 mm, có 3 đôi chân, thân có 2 vòng đỏ, 3 vòng đen, có khả năng bay và chạy rất nhanh, thích ánh đèn nhất là đèn huỳnh quang. Ở côn trùng tìm thấy chất pederin, giống như cangtaridin ở sâu ban miêu và phospho ở con giời.

Thường ẩn náu ở bờ ruộng, dưới những đống vật liệu dư thừa, quanh gốc rạ, bãi cỏ, bụi cây, ruộng rau, những nơi đang xây dựng dở dang, những bãi rác thải, sau những cơn mưa bị ngập nước không còn nơi cư trú chúng bay vào trong nhà theo ánh đèn đậu vào khăn mặt, quần áo, giường chiếu chăn màn... khi da người tiếp xúc vào chất tiết của chúng qua những vật dụng đó hoặc vô ý đập làm cho côn trùng chết trên da thì sẽ xuất hiện bệnh ngay tại vùng đó.

Triệu chứng:

- Vị trí: bệnh thường xuất hiện đột ngột sau buổi sáng ngủ dậy, ở những vùng hở như: cổ, mặt, tay, chân...cũng có thể ở những vùng da khác nhưng ít gặp hơn, thường là một thương tổn nhiều hơn là nhiều thương tổn, ở một hoặc hai bên, viêm đỏ giống như vết cào xước, có xu hướng tạo thành vệt dài, người bệnh cảm thấy bỏng rát, phù nhẹ, ít ngứa, kèm theo nhiều mụn nhỏ có màu vàng nhạt giống như mụn mủ, ở những nếp gấp thì thương tổn có thể bị cả 2 bên mặt, nếu điều trị đúng thì sau khoảng 5 - 7 ngày tổn thương sẽ khô, toàn trạng thường không mấy thay đổi, có thể bội nhiễm hoặc lan rộng và thành dịch.

- Chẩn đoán chủ yếu dựa vào lâm sàng.

Điều trị:

- Tại chỗ: rửa thương tổn bằng các dung dịch như nước muối sinh lý, hoặc nước sạch để trung hoà hoá chất gây bỏng do côn trùng gây ra, dùng các thuốc bôi làm dịu như: hồ nước, kem kẽm, kem corticoid... nếu nhiễm trùng ta có thể dùng thêm kem kháng sinh tại chỗ. Kháng histamin thường chỉ có tác dụng làm giảm kích ứng và giảm ngứa mà thôi.

- Toàn thân: hầu như không cần can thiệp gì trừ khi có biểu hiện bội nhiễm.

Tiến triển:

Nếu điều trị đúng và kịp thời, khỏi trong khoảng 1 tuần, không để lại sẹo.