Thành công từ ý chí và sự vươn lên không mệt mỏi

Khi nhà chuyên môn làm quản lý

PGS.TS Nguyễn Tiến Quyết đang trao đổi chuyên môn cùng đồng nghiệp.

Bài toán đặt ra không đơn giản trong điều kiện trang thiết bị còn hạn chế, cơ sở vật chất không đáp ứng nhu cầu khám chữa bệnh, lượng bệnh nhân đến khám rất đông, quá tải, số giường bệnh ít, cơ chế chưa đồng bộ, cán bộ không yên tâm làm việc...

Điều kỳ diệu của ngành ngoại khoa Việt Nam

Giải quyết được bài toán khó chống quá tải từ xa để tập trung làm chuyên môn, Giám đốc BV vẫn đều đặn duy trì lịch trực viện, trực chuyên môn cùng các kíp trực giải quyết từng trường hợp khó khăn nhất. Nghiên cứu, mổ xẻ, tìm ra những phương pháp tối ưu sau những ca mổ khó là điều anh luôn tâm huyết, trăn trở. Là một bác sĩ ngoại khoa Gan mật, đích đến của PGS.TS. Nguyễn Tiến Quyết và đồng nghiệp là phải ghép được gan từ người cho sống và người cho chết não. Đây là công việc cực kỳ khó khăn cả về kỹ thuật, kinh tế và tổ chức trong điều kiện nước ta. Trên thế giới cũng như ở Việt Nam, nguồn tạng để ghép được lấy từ người cho sống và người cho chết não. Lượng tạng từ người cho sống rất ít, chỉ khoảng hơn 10%. Muốn cứu sống bệnh nhân suy tạng, nguồn chính phải từ người cho chết não.

Mặc dù đã có Luật và văn bản hướng dẫn dưới Luật nhưng vận động được gia đình thân nhân người chết não hiến tạng là cực kỳ khó khăn. Yếu tố xã hội, tâm linh không dễ vượt qua. Nhưng không lẽ cứ ngồi chờ để có đủ điều kiện mới thực hiện? Không lẽ cứ để người bệnh âm thầm ra đi trước sự đau đớn xót xa của người thân? Một lần nữa, người quản lý, người bác sĩ Nguyễn Tiến Quyết lại đặt câu hỏi với mình và đồng nghiệp: tại sao thế giới làm được, tại sao mình được đào tạo đầy đủ ở trong và ngoài nước mà lại chịu bó tay? Nhiều đêm trở về từ phòng mổ, thấm mệt nhưng trong đầu anh, hình ảnh bệnh nhân suy gan giai đoạn cuối vật vã trong tuyệt vọng cứ ám ảnh, theo đuổi trong khi có hàng chục ngàn người chờ ghép thận, hàng nghìn người chờ ghép gan, ghép tim và hàng năm có hàng nghìn người không may bị tai nạn chết não ra đi trong sự đau đớn của người thân, sự xót xa bất lực của thầy thuốc!

Trải qua hàng nghìn cuộc vận động với thân nhân người chết não, giải thích để họ hiểu được tính hữu ích của việc hiến tạng; những lời giải thích đều "nặng trĩu" với bác sĩ và người thân, có những khoảng lặng đến nghẹt thở, có lúc cả thân nhân người chết não và bác sĩ cùng rơi lệ. Ngoài những công việc về xã hội, về tâm linh, người thầy thuốc phải chia sẻ nỗi đau tột cùng của thân nhân người chết não và làm cho họ hiểu được cái chết này lại hồi sinh một sự sống khác thì không có gì lớn lao, cao cả hơn thế! Anh và các đồng nghiệp luôn xác định đây là vấn đề đặc biệt quan trọng, bởi nó liên quan đến chính người thầy thuốc, đồng thời phải tuân thủ các quy định ngặt nghèo về y học, pháp lý. Để không phụ tấm lòng nhân ái của gia đình người hiến tạng, anh đã chỉ đạo BV lo cho người hiến tạng với lòng nhân ái theo đúng đạo lý, tâm linh của người Việt Nam.

Khó khăn là thế, thách thức không nhỏ, nhưng không gì khuất phục được ý chí của người thầy thuốc luôn vì mục đích duy nhất - "chữa bệnh cứu người". Ngày 19/5/2010, ca ghép gan lấy từ người cho chết não đầu tiên ở Việt Nam do PGS.TS. Nguyễn Tiến Quyết làm trưởng kíp đã được thực hiện. 28 năm cầm dao mổ, không thể nhớ đã mổ bao nhiêu bệnh nhân khi số lượng lên đến hàng nghìn, vậy mà khi nhớ lại, anh vẫn còn nguyên cảm xúc: “Tâm trạng tôi lúc đó rất khó tả, vừa lo vừa sợ. Sợ chỉ cần một thoáng mất tỉnh táo bệnh nhân sẽ ra đi. Lo vì kinh nghiệm của mình trong lĩnh vực ghép còn có hạn”. 6 tiếng đồng hồ nghẹt thở trôi qua. Ca ghép gan kết thúc, bệnh nhân chuyển về phòng hậu phẫu, lá gan chuyển màu, bắt đầu tiết mật báo hiệu sự sống đã hồi sinh. Không có sự mừng vui nào nói được thành lời! Gần 100 người nhìn nhau với những bàn tay siết chặt! Anh và tập thể y bác sĩ BV Việt Đức đã làm nên điều kỳ diệu bằng cả tâm huyết và nghị lực.

Chân dung người thầy thuốc

PGS.TS. Nguyễn Tiến Quyết (người đứng hàng đầu thứ 5 từ trái sang) cùng kíp mổ ghép gan từ người cho chết não đầu tiên ở VN.

ThS.BS. Nguyễn Hoài Nam, Khoa Phẫu thuật gan mật cũng bày tỏ niềm khâm phục: "Thầy Quyết là một phẫu thuật viên giàu kinh nghiệm, xử lý tình huống trong ca mổ rất quyết đoán, chính xác và hợp lý, điều đó tạo nên xác suất thành công cao. 14 năm công tác ở BV, được gần thầy, điều mình thích nhất là thầy rất nghiêm túc, rất kinh nghiệm và rất trách nhiệm. Thầy trực tính và thẳng tính, có lỗi là thầy mắng ra trò, góp ý quyết liệt nhưng rồi lại rất tận tình chỉ bảo, hướng dẫn. Thầy luôn tạo sự thân mật, thoải mái, ngay cả những lúc căng thẳng của cuộc mổ".

Còn với PGS.TS. Nguyễn Tiến Quyết, niềm vui, niềm hạnh phúc trong công việc là được lao động, được cống hiến, khẳng định và vươn lên chinh phục những đỉnh cao khoa học. "Còn biết bao bệnh nhân đang chờ được nhận tạng và phía trước chúng tôi vẫn sẽ là những đêm dài mất ngủ. Nhưng còn gì vui hơn khi chinh phục được đỉnh cao của khoa học trong điều kiện còn khó khăn để đổi lấy mạng sống cho con người".

Khi sắp hoàn thành bài viết này, chúng tôi nhận được tin vui: PGS.TS. Nguyễn Tiến Quyết vinh dự là đại biểu tham gia Đại hội Thi đua yêu nước toàn quốc. Muốn chia vui với anh thêm một lần nữa nhưng trong lòng tôi thầm trách, bác sĩ Quyết tận tuỵ, gần gũi với bệnh nhân là thế, vui vẻ thoải mái với đồng nghiệp là thế, vậy mà có tin vui, sao không thấy "khoe" với mình. Nhưng tôi hiểu những người bác sĩ như anh luôn có "sự hy sinh thầm lặng", quên mình để "chinh phục những đỉnh cao khoa học trong điều kiện còn khó khăn để đổi lấy mạng sống con người" như anh nói và càng hiểu sự nhân văn cao cả trong câu nói giản dị của anh: Cả đời tôi mong muốn và phấn đấu là một bác sĩ phẫu thuật giỏi.