Thực trạng kiến thức, thái độ, thực hành về SKSS của phụ nữ dân tộc Mông huyện Đồng Hỷ (Thái Nguyên)

Theo kết quả tổng điều tra dân số và nhà ở năm 1999. Cả nước có 54 dân tộc. Dân tộc Mông có khoảng 56 vạn người, đứng hàng thứ 8 về dân số. Người Mông sống rải rác ở các tỉnh miền núi phía Bắc như Lai Châu, Sơn La, Lào Cai, Yên Bái, Hà Giang, Cao Bằng.... Người Mông ở Đồng Hỷ (Thái Nguyên) là những người Mông nghèo ở Cao Bằng mới di cư đến từ những năm cuối 1970; phong tục tập quán còn lạc hậu ảnh hưởng nhiều đến sức khoẻ nói chung và sức khoẻ sinh sản nói riêng. Để đánh giá thực trạng kiến thức - thái độ - thực hành về sức khoẻ sinh sản của phụ nữ Mông ở Đồng Hỷ chúng tôi đã tiến hành nghiên cứu đánh giá thực trạng kiến thức - thái độ - thực hành về sức khoẻ sinh sản (SKSS) của phụ nữ Mông ở các bản vùng cao huyện Đồng Hỷ tỉnh Thái Nguyên.

Địa điểm: Các bản vùng cao hoàn toàn người Mông của 2 xã Tân Long và Văn Lăng của huyện Đồng Hỷ tỉnh Thái Nguyên.

Phương pháp nghiên cứu: Sử dụng phương pháp điều tra cắt ngang trong dịch tễ học mô tả để nghiên cứu.

* Phương pháp chọn mẫu: Chọn xã là chọn chủ đích. Chọn các bản vùng cao cũng chủ đích, các bản này phải là những bản chủ yếu là người Mông sinh sống. Chọn tất cả hộ gia đình người Mông trong bản có phụ nữ 15 - 49 tuổi có chồng, có con dưới 5 tuổi.

* Chỉ tiêu nghiên cứu: Về kinh tế, văn hoá; về chăm sóc trước, trong và sau sinh; về thực hiện chương trình DS - KHHGĐ. Chỉ số đánh giá mức độ kiến thức, thái độ và thực hành về SKSS bao gồm 3 mức độ tốt, trung bình, kém.

Phỏng vấn trực tiếp với đối tượng điều tra (phụ nữ 15 - 49 tuổi có chồng) tại các hộ gia đình, và ghi chép vào phiếu in sẵn.

* Thời gian điều tra: 6/2003

Bảng 1. Tình hình kinh tế, văn hoá, xã hội của các hộ gia đình Mông

Bảng 2. Một số thông tin chung về các hộ gia đình và bà mẹ người Mông ở các điểu điều tra

Công tác chăm sóc trước khi sinh cho các bà mẹ Mông chưa tốt: Tỷ lệ các bà mẹ được khám thai, tiêm phòng uốn ván rất thấp (18,71% & 28,78%). Công tác chăm sóc trong sinh cũng chưa được chú ý: Tỷ lệ bà mẹ đẻ tại nhà rất cao (97,84), trong khi đó chủ yếu các bà mẹ đẻ tại nhà không có cán bộ y tế giúp đỡ (94,96%).

Bảng 4. Tình hình chăm sóc cho trẻ em của người mẹ

Bảng 5. Tình hình thực hiện chương trình DS - KHHGFF ở các điểm điều tra

Bảng 6. Lý do không áp dụng các biện pháp tránh thai

Bảng 7. Thực trạng kiến thức - thái độ - thực hành (dưới đây viết theo tiếng Anh là KAP) về chăm sóc trước khi sinh của người phụ nữ

Kiến thức thái độ thực hành của phụ nữ Mông trong chăm sóc trong và sau sinh đều còn rất thấp, mức độ KAP khá thấp (36,69%; 30,26% và 21,58%). Kết quả này tương tự kết quả chăm sóc trước sinh.

Bảng 9. Thực trạng KAP thực hiện DS - KHHGĐ của người phụ nữ

Thực trạng kiến thức, thái độ, thực hành của phụ nữ Mông ở độ tuổi sinh đẻ đối với việc chăm sóc sức khoẻ bà mẹ và kế hoạch hoá gia đình còn chưa tốt. Kiến thức khá mới đạt từ 33,69% đến 40,29%, "thái độ" khá mới đạt từ 25,18% đến 35,97%; "thực hành" khá mới đạt từ 21,58% đến 37,41%.

2. Đảng và chính quyền các xã vùng cao cần tăng cường hơn nữa các hoạt động kinh tế, xoá đói giảm nghèo, nâng cao trình độ học vấn cho phụ nữ người dân tộc Mông ở các bản vùng cao của xã..