Trước khi có đồng hồ báo thức, con người làm thế nào để dậy đúng giờ? Các phát minh thú vị sau người hiện đại cũng phải thán phục
Ngoài việc đợi gà gáy hay trời sáng, người xưa đã dùng cách gì thay thế đồng hồ báo thức để có thể thức dậy vào đúng giờ?
Việc thức dậy đúng giờ vào buổi sáng để làm việc, sinh hoạt đã luôn là thói quen của hầu hết con người từ xưa đến nay. Thời xa xưa khi chưa có đồng hồ hiện đại chính xác, loài người vẫn tìm ra nhiều cách để đong đếm thời gian. Nhưng vậy còn nhu cầu được đánh thức đúng giờ thì giải quyết như thế nào bên cạnh phương pháp tự nhiên như dựa vào tiếng gà trống gáy?
Chiếc đồng hồ báo thức đầu tiên trên thế giới được phát minh vào năm 1787. Trước đó, tiền nhân đã có rất nhiều sáng kiến thú vị để có thể dậy đúng giờ mà người đời sau cũng phải trầm trồ vì sáng tạo.
Nến báo thức
Nến chính là phương thức được dùng thay thế đồng hồ báo thức phổ biến nhất của người xưa trên khắp thế giới. Cách sử dụng loại đồng hồ này không hề đơn giản. Người ta sẽ đóng đinh cố định vào nến, tính toán sao cho thời gian nến cháy hết đến mốc đinh là qua một khoảng nhất định. Đến lúc nến tan chảy ở nơi bị đóng đinh thì chiếc đinh sẽ rơi xuống, tạo ra tiếng động đánh thức con người.
Ghi chép đầu tiên về công cụ này là vào năm 520 TCN trong một bài thơ của người Trung Quốc. Tại Nhật Bản hay Anh quốc cũng từng có tài liệu ghi chép về đồng hồ nến từ trước Công nguyên. Con người đã dùng nến để thức dậy cho đến ít nhất là thế kỷ 18.

Hình ảnh mô phỏng một số chiếc đồng hồ nến cổ
Sử dụng chính cơ thể để báo thức
Các chiến binh người Mỹ bản địa thời xưa đã sử dụng chính... bàng quang của mình để ước lượng thời gian, thức dậy đúng giờ mỗi sáng. Trong cuốn sách tên Warpath xuất bản năm 1984 của Stanley Vestal đã kể lại câu chuyện như sau: "Các chiến binh Anh Điêng xác định trước giờ dậy của họ bằng cách điều chỉnh lượng nước uống trước khi đi ngủ".
Dùng thuốc súng, lò xo hay ánh sáng
Một số loại đồng hồ tự chế cũng đã sử dụng các cơ chế khác nhau để tạo ra tiếng ồn hoặc ánh sáng đánh thức con người dậy. Đó có thể là thuốc súng, cầu chì để tạo ra tiếng ồn lớn tại một thời điểm kích hoạt nhất định. Một số loại khác lại sử dụng ánh sáng - lò xo hoạt động để làm bật lên ngọn nến sáng. Tuy nhiên, các đồng hồ báo thức sơ khai này có yếu điểm lớn là không an toàn, rất dễ gây ra hỏa hoạn cháy nhà.

Đồng hồ thuốc súng

Một chiếc đồng hồ cầu chì
Chuông tự chế
Vào năm 725, Yi Zing, một nhà sư kiêm nhà toán học, kỹ sư, chiêm tinh học người Trung Quốc đã chế tạo ra một chiếc chuông có thể tự động phát ra tiếng vào khung giờ nhất định.
Trong tài liệu ghi lại, hệ thống của Yi Zing hoạt động nhờ một cối xay nước. Khi cối xay đến một mốc nhất định, nó sẽ đẩy một con rối ngã xuống đập vào chiếc chuông và vang ra âm thanh lớn.
Thuê người đánh thức
Có một phương pháp cực kỳ đơn giản để người xưa dậy đúng giờ, không lỡ mất công việc của mình đó là... thuê người chuyên đi đánh thức. Nghề lạ này tồn tại cả đến khi đồng hồ báo thức thực sự đã ra đời vì lúc bấy giờ, việc bỏ tiền ra sắm đồng hồ còn đắt đỏ hơn là đi thuê người.
Vào những năm 1970 của thế kỷ trước, tại Anh, Ireland, những người hành nghề báo thức chuyên nghiệp sẽ đi gõ cửa phòng khách hàng cho đến khi họ chịu thức dậy và phản hồi lại. Một số có thể huýt sáo hoặc dùng nhạc cụ để đánh thức nhiều người dậy cùng một lúc.

Một người hành nghề đánh thức người khác tại Anh
Nguồn: All That's Interesting
Hàng loạt vụ nổ lớn ở độ sâu 37 mét dưới lòng đất, bí mật đằng sau là một nhiệm vụ đặc biệt đã kéo dài 45 năm
Chuyện đó đây - 16 giờ trướcDự án hạ tầng lớn nhất lịch sử Lynchburg đang được thi công dưới lòng suối Blackwater, kỳ vọng giảm 98% lượng nước thải tràn ra môi trường vào năm 2027 bằng sức chứa khổng lồ.
Bọ cạp khổng lồ dài 1 mét xuất hiện ở Anh
Chuyện đó đây - 1 ngày trướcPraearcturus gigas là loại bọ cạp lớn nhất từng được tìm thấy trên thế giới, sống vào khoảng 415 triệu năm trước.
7 hành tinh mở ra "lối tắt" đến thế giới sự sống ngoài Trái Đất
Chuyện đó đây - 1 ngày trướcLần đầu tiên trong lịch sử thiên văn học, các nhà khoa học đã đo lường trực tiếp từ trường của 7 ngoại hành tinh, nhờ vào một sự tình cờ.
Cảnh tượng không tưởng được chụp tại bờ biển Thái Lan
Chuyện đó đây - 1 ngày trướcBờ biển được "nhuộm hồng" một cách kỳ lạ đã thu hút khách du lịch,
Loài cá cô độc nhất hành tinh: Bị cô lập và sống giữa “địa ngục” sa mạc 5 vạn năm, cả thế giới chỉ còn 38 con này ra sao?
Chuyện đó đây - 3 ngày trướcGiữa vùng sa mạc khắc nghiệt bậc nhất Bắc Mỹ tồn tại một loài cá nhỏ bé đã sống cô lập hàng nghìn năm trong một hang nước sâu bí ẩn. Từng nhiều lần đứng trước nguy cơ biến mất khỏi Trái Đất, loài cá này vẫn đang được các nhà khoa học nỗ lực giành giật sự sống từng ngày.
Phát hiện 264 thanh thép 'khổng lồ' bị Trung Quốc cắm sâu 122m dưới lòng sông, thứ chúng đang gánh phía trên là công trình thế kỷ
Chuyện đó đây - 5 ngày trướcCầu Padma là công trình hạ tầng phức tạp nhất tại Bangladesh, giải quyết bài toán giao thông, vận tải và thúc đẩy kinh tế thông qua hệ thống móng cọc thép sâu hơn 122 mét dưới lòng sông.
Thị trấn trên "nóc nhà thế giới": Nơi có 50.000 người dân sinh sống, người dân "săn vàng" để đổi đời
Chuyện đó đây - 6 ngày trướcỞ độ cao hơn 5.000m, lượng oxy trong không khí tại thị trấn này chỉ bằng khoảng một nửa so với mực nước biển. Với người mới tới chỉ vài bước đi ngắn cũng có thể gây chóng mặt, khó thở và kiệt sức.
Phát hiện 2 quái ngư bên bờ biển với hình thù không thể kỳ lạ hơn: Người dân lo sợ là điềm báo trong truyền thuyết
Chuyện đó đây - 1 tuần trướcMột con có thân hình dài như rắn, mắt to bất thường, miệng đầy răng nhọn; con còn lại có thân hình tròn trịa với các gai nhọn trên vây lưng.
Kho báu vàng 100 món, 1.100 tuổi lộ ra giữa lòng sa mạc
Chuyện đó đây - 1 tuần trướcKho báu gây kinh ngạc với gần 100 món trang sức vàng tinh xảo đã được tìm thấy tại Dariyah, một đô thị cổ giữa lòng sa mạc Ả Rập Saudi.
Con thú khổng lồ bất ngờ quật ngã cột điện rồi gục bên rìa khu bảo tồn: Biết sự thật, nhiều người xót xa!
Chuyện đó đây - 1 tuần trướcNhững dấu vết tại hiện trường sau đó hé lộ nguyên nhân khiến con thú khổng lồ gục ngã làm nhiều người không khỏi bàng hoàng.
Phát hiện 264 thanh thép 'khổng lồ' bị Trung Quốc cắm sâu 122m dưới lòng sông, thứ chúng đang gánh phía trên là công trình thế kỷ
Chuyện đó đâyCầu Padma là công trình hạ tầng phức tạp nhất tại Bangladesh, giải quyết bài toán giao thông, vận tải và thúc đẩy kinh tế thông qua hệ thống móng cọc thép sâu hơn 122 mét dưới lòng sông.