Vượt sóng làm dân số

Sinh đẻ... tự phát

Cuộc sống đời thường của phụ nữ Cù lao Xanh (Ảnh: Mai Thìn).

Trạm đèn biển ở Cù lao Xanh là đèn hoa tiêu cho các con tàu đi qua vùng biển từ Đà Nẵng vào Nha Trang. Những cư dân Việt đầu tiên tới đảo là những người đi đánh cá nghỉ lại, sau đó tạo thành làng và ngày nay đã thành một xã với dân số cũng tăng dần theo thời gian. Ông Nguyễn Ngọc Điểm cho biết: “Cuộc sống cứ tự nhiên, việc sinh đẻ cũng tự phát, dân số cứ tăng dần nên trẻ em không được chăm sóc chu đáo. Đảo xa đất liền nên lũ trẻ còn thiệt thòi lắm!”.

Chiều xuống, trẻ con rủ nhau ra chơi kín bãi biển. Không ngờ đảo có nhiều trẻ em thế, và việc cần làm nơi xã đảo này là phải hạn chế sinh đẻ để phụ nữ bớt vất vả hơn. Nhưng làm cách nào thì không hề đơn giản bởi người dân vùng biển rất cần có con trai, nhu cầu sinh con trai là chuyện... không thể đừng...

Vệ sinh và môi trường cũng là một vấn đề lớn. Phụ nữ Cù lao Xanh hàng ngày đi gánh nước ở một giếng chung trên đảo. Nước ở đây rất quý vì mạch nước rất mau cạn, bà con cứ phải chen nhau múc từng gàu nước, mất rất nhiều thời gian. Nước hiếm, tắm giặt và vệ sinh đều phải tiết kiệm. Diện tích đảo rất nhỏ, khu vực nhà ở chật hẹp, trong nhà chỗ ăn - ở - vệ sinh sát nhau nên nhiều nhà không có nhà vệ sinh. Có “nhu cầu” thì cứ ra bãi biển, hoặc lên hốc núi mà giải quyết.

Chuyện về những người làm dân số trên đảo

Được mùa tôm (Ảnh: Vĩnh Cát).

Mỗi năm xã đảo được làm 2- 4 đợt chiến dịch và chị em mong chờ từng ngày. Để chuẩn bị cho chiến dịch, Chi cục DS-KHHGĐ Bình Định phải bàn bạc rất kỹ với Trung tâm Truyền thông, Hội Phụ nữ, Đoàn Thanh niên... để các hoạt động lồng ghép đạt hiệu quả cao. UBND xã chuẩn bị chu đáo từ khâu đón cán bộ về thực hiện dịch vụ, đến những việc nếu ở đất liền là “chuyện nhỏ” thì ở đảo là cả “một vấn đề”- đó là nước sạch để vệ sinh. Để khắc phục khó khăn đó, Trạm Y tế phải huy động người gánh nước về chứa đầy các chum, vại trong trạm từ 2 hôm trước.

Những buổi truyền thông trên đảo thu hút hàng trăm bà con tham dự. Đây cũng là dịp lồng ghép chương trình dân số rất hiệu quả. Bãi biển trước trụ sở UBND xã trở thành sân khấu, dân đảo đến từ sớm, háo hức nghe thông tin DS-KHHGĐ xen lẫn những câu hò, bộ tuồng và xao lòng nghe hát “Sao em nỡ vội lấy chồng”...

Đảo cũng có điện - Nguồn từ máy phát điện chạy dầu cung cấp mỗi tối vài giờ chung cho cả xã. Kinh phí rất khó khăn, nhưng xã vẫn dành ngân sách cho xăng dầu chạy máy nổ, hỗ trợ các cộng tác viên đi tuyên truyền vận động, hỗ trợ dân  đến cơ sở y tế chăm sóc SKSS. Dịp chiến dịch, Trạm y tế được trang bị một máy phát điện nhỏ tại chỗ và cũng để đi lưu động tới các điểm thực hiện chiến dịch.

Ở Cù lao Xanh còn có nhiều hộ gia đình  sống rải rác trên núi nên việc đi lại rất khó khăn. Khuya lắc, cán bộ DS, Hội phụ nữ và Đoàn thanh niên còn lọ mọ đến tận từng nhà vận động bà con tham gia chiến dịch. Các anh Bộ đội Biên phòng cũng tích cực tham gia. Ngày thường, các anh còn đón những ca cấp cứu của dân, kiêm luôn chăm sóc SKSS và KHHGĐ.

Trà Giang