11 thực phẩm và đồ uống cần tránh khi mang thai
Nhiều thai phụ chủ yếu tìm hiểu về những loại thực phẩm tốt và nên dùng khi mang thai mà ít nghĩ đến những thực phẩm cần tránh khi mang thai. Dưới đây là lời khuyên về 11 thực phẩm và đồ uống cần tránh hoặc hạn chế tối đa khi mang thai để có một thai kỳ khỏe mạnh và an toàn.
Các loại thực phẩm mẹ bầu nên tránh khi mang thai thường bao gồm thịt cá sống hoặc cá chưa nấu chưa chín kỹ và các thực phẩm khác có nguy cơ nhiễm trùng. Thai phụ cũng có thể cần giảm thiểu caffein và một số đồ uống…
1. Cá có hàm lượng thủy ngân cao
Thủy ngân là một nguyên tố có độc tính cao. Nó không có mức độ phơi nhiễm an toàn và thường ở vùng nước bị ô nhiễm . Với số lượng thủy ngân cao dễ gây độc cho hệ thần kinh, hệ miễn dịch, thận và có nguy cơ gây ra các vấn đề phát triển nghiêm trọng ở trẻ em, với các tác dụng phụ thậm chí với lượng thấp hơn.
Một số loài cá lớn ở những vùng biển bị ô nhiễm có khả năng tích tụ một lượng thủy ngân cao, do đó, tốt nhất nên tránh các loại cá có hàm lượng thủy ngân cao khi đang mang thai và cho con bú như cá mập, cá kiếm, cá thu vua, cá ngừ, đặc biệt là cá ngừ mắt to, cá cờ, loài cá có màu cam nhám.
Tuy nhiên, điều quan trọng cần lưu ý là không phải tất cả các loại cá đều chứa nhiều thủy ngân mà chỉ có một số loại nhất định.
2. Cá sống hoặc nấu chưa chín
Các món ăn sushi được ưa thích nhưng chứa cá sống là thực phẩm phụ nữ mang thai nên tránh.
Ăn hải sản sống, đặc biệt là động vật có vỏ như hàu sống, có thể là nhiễm virus, vi khuẩn hoặc ký sinh trùng, chẳng hạn như Norovirus, Vibrio, Salmonella và Listeria.
Một số bệnh nhiễm trùng ảnh hưởng thai phụ gây mất nước và suy nhược nhưng có những bệnh nhiễm trùng khác truyền sang thai nhi với những hậu quả nghiêm trọng, thậm chí gây tử vong.
Phụ nữ mang thai rất dễ bị nhiễm khuẩn Listeria , có khả năng bị nhiễm Listeria cao gấp 10 lần. Vi khuẩn này được tìm thấy trong đất và nước hoặc thực vật bị ô nhiễm. Cá sống có thể bị nhiễm bệnh trong quá trình chế biến, kể cả hun khói hoặc sấy khô.
Vi khuẩn Listeria có thể truyền sang thai nhi qua nhau thai , ngay cả khi thai phụ không có bất kỳ dấu hiệu bệnh tật nào. Điều này dẫn đến sinh non, sảy thai, thai chết lưu và các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng khác.
Thai phụ tuyệt đối nên tránh cá sống và động vật biển có vỏ, bao gồm nhiều món sushi.
3. Thịt tái, sống
Một số vấn đề tương tự với cá sống cũng ảnh hưởng đến thịt nấu chưa chín. Ăn thịt sống hoặc nấu chưa chín làm tăng nguy cơ nhiễm một số vi khuẩn hoặc ký sinh trùng, bao gồm Toxoplasma , E. coli , Listeria và Salmonella.
Những vi khuẩn nói trên đe dọa sức khỏe của thai nhi, có thể dẫn đến thai chết lưu hoặc các bệnh thần kinh nghiêm trọng, bao gồm thiểu năng trí tuệ, mù lòa và động kinh.
Trong khi hầu hết vi khuẩn được tìm thấy trên bề mặt của miếng thịt nguyên miếng, thì những vi khuẩn khác lại tồn tại bên trong các sợi cơ.
Xúc xích, thịt nguội, thịt chua, nem chua cũng là những thực phẩm dễ bị nhiễm nhiều loại vi khuẩn khác nhau trong quá trình chế biến hoặc bảo quản.
4. Trứng sống
Trứng tốt cho phụ nữ mang thai nhưng nếu ăn trứng sống có nguy cơ bị nhiễm vi khuẩn Salmonella . Các triệu chứng của nhiễm khuẩn Salmonella như sốt, buồn nôn, nôn, co thắt dạ dày và tiêu chảy . Tuy nhiên, trong một số ít trường hợp, nhiễm trùng gây co thắt tử cung, dẫn đến sinh non hoặc thai chết lưu. Những thực phẩm như trứng chiên nhẹ, trứng chần, sốt trứng gà làm tại nhà… được coi là trứng sống. Để đảm bảo an toàn cho mẹ và con, hãy luôn nấu chín trứng hoặc sử dụng trứng đã tiệt trùng.
5. Nội tạng động vật
Nội tạng là một nguồn cung cấp nhiều loại chất dinh dưỡng bao gồm sắt, vitamin B12, vitamin A , kẽm, selen và đồng, tất cả đều tốt cho bạn và em bé. Tuy nhiên, không nên ăn quá nhiều vitamin A từ động vật (tiền vitamin A) trong thời kỳ mang thai. Tốt nhất thai phụ chỉ nên ăn gan chỉ vài gram một lần mỗi tuần.
6. Caffein
Phụ nữ mang thai thường được khuyên nên hạn chế lượng caffeine .
Phụ nữ mang thai thường được khuyên nên hạn chế lượng caffeine tiêu thụ dưới 200mg mỗi ngày. Caffeine được hấp thụ rất nhanh và dễ dàng đi vào nhau thai. Bởi vì trẻ sơ sinh và nhau thai của chúng không có enzyme chính cần thiết để chuyển hóa caffeine, nên mức độ cao có thể tích tụ.
Lượng caffeine cao trong khi mang thai đã được chứng minh là hạn chế sự phát triển của thai nhi và làm tăng nguy cơ sinh con nhẹ cân khi sinh. Cân nặng khi sinh thấp dưới 2,5 kg có liên quan đến việc tăng nguy cơ tử vong ở trẻ sơ sinh và nguy cơ mắc các bệnh mạn tính cao hơn ở tuổi trưởng thành.
Vì vậy, thai phụ hãy hạn chế tối đa để đảm bảo em bé không tiếp xúc với quá nhiều caffein.
7. Rau giá sống
Rau sống, củ cải và giá đỗ xanh... có thể bị nhiễm vi khuẩn Salmonella. Môi trường ẩm ướt mà hạt giống cần để bắt đầu nảy mầm là lý tưởng cho những loại vi khuẩn này và chúng hầu như không thể được rửa sạch. Vì lý do này, thai phụ nên tránh hoàn toàn các loại rau, giá sống.
8. Sản phẩm rửa không kỹ
Phụ nữ mang thai nên rửa sạch các loại rau, trái cây trước khi sử dụng.
Các loại trái cây và rau quả rửa qua loa hoặc chưa gọt vỏ tiềm ẩn nguy cơ nhiễm một số vi khuẩn và ký sinh trùng Toxoplasma, E. coli, Salmonella và Listeria từ đất hoặc qua quá trình xử lý.
Sự ô nhiễm dễ dàng xảy ra bất cứ lúc nào trong quá trình sản xuất, thu hoạch, chế biến, bảo quản, vận chuyển hoặc bán lẻ. Một loại ký sinh trùng nguy hiểm có thể tồn tại trên trái cây và rau quả được gọi là Toxoplasma. Phần lớn những người nhiễm không có triệu chứng, nhưng một số người lại cảm thấy như họ bị cúm kéo dài.
Hầu hết trẻ sơ sinh bị nhiễm vi khuẩn Toxoplasma khi còn trong bụng mẹ không có triệu chứng khi sinh. Tuy nhiên, các triệu chứng như mù lòa hoặc thiểu năng trí tuệ có nguy cơ phát triển sau này trong cuộc sống. Hơn nữa, một tỷ lệ nhỏ trẻ sơ sinh bị nhiễm bệnh bị tổn thương mắt hoặc não nghiêm trọng khi sinh.
Phụ nữ mang thai chú ý giảm thiểu nguy cơ nhiễm trùng bằng cách rửa kỹ bằng nước, gọt vỏ hoặc nấu chín trái cây và rau quả. Hãy duy trì nó như một thói quen tốt này cho đến khi em bé chào đời.
9. Sữa, phô mai và nước ép trái cây chưa tiệt trùng
Sữa tươi, phô mai chưa tiệt trùng và phô mai chín mềm có thể chứa một loạt vi khuẩn có hại, bao gồm Listeria, Salmonella, E.coli và Campylobacter. Điều tương tự cũng xảy ra với nước trái cây chưa tiệt trùng, cũng dễ bị nhiễm vi khuẩn. Tất cả những bệnh nhiễm trùng này đều có thể gây ra những hậu quả đe dọa đến tính mạng đối với thai nhi.
Vi khuẩn có thể xuất hiện tự nhiên hoặc do ô nhiễm trong quá trình thu thập hoặc lưu trữ. Thanh trùng là cách hiệu quả nhất để tiêu diệt bất kỳ vi khuẩn có hại nào mà không làm thay đổi giá trị dinh dưỡng của sản phẩm. Để giảm thiểu nguy cơ nhiễm trùng, chỉ ăn sữa tiệt trùng, phô mai và nước ép trái cây.
10. Rượu
Nên tránh uống rượu hoàn toàn khi mang thai, vì nó làm tăng nguy cơ sảy thai và thai chết lưu. Ngay cả một lượng nhỏ cũng có thể tác động tiêu cực đến sự phát triển trí não của bé.
Uống rượu khi mang thai cũng có thể gây ra hội chứng rượu bào thai, bao gồm dị tật trên khuôn mặt, dị tật tim và thiểu năng trí tuệ. Vì không có mức độ cồn nào được chứng minh là an toàn khi mang thai, nên bạn nên tránh hoàn toàn.
11. Đồ ăn vặt đã qua chế biến
Không có thời điểm nào tốt hơn thời gian mang thai để bắt đầu ăn những thực phẩm giàu chất dinh dưỡng để giúp ích cho cả thai phụ và thai nhi. Bạn sẽ cần tăng lượng nhiều chất dinh dưỡng thiết yếu, bao gồm protein, folate, choline và sắt.
Một kế hoạch ăn uống tối ưu khi mang thai nên chủ yếu bao gồm các loại thực phẩm nguyên chất, với nhiều chất dinh dưỡng để đáp ứng nhu cầu của thai phụ và thai nhi. Đồ ăn vặt đã qua chế biến như các loại bánh snack khoai tây thường ít chất dinh dưỡng và nhiều calo, đường và chất béo bổ sung.
Mặc dù tăng cân là cần thiết trong thời kỳ mang thai, nhưng tăng cân quá mức có liên quan đến nhiều biến chứng và bệnh tật. Chúng bao gồm tăng nguy cơ mắc bệnh đái tháo đường thai kỳ , cũng như các biến chứng khi mang thai hoặc khi sinh.
Bé 13 tuổi tình cờ phát hiện ung thư tuyến giáp di căn từ 1 dấu hiệu nhiều người Việt mắc phải
Dân số và phát triển - 7 giờ trướcGĐXH - Trường hợp bé 13 tuổi phát hiện ung thư tuyến giáp vì đau họng đã gióng lên hồi chuông cảnh báo về ung thư tuyến giáp ở trẻ em thừa cân, béo phì.
Sinh con trước tuổi 35: Bác sĩ chỉ rõ thời điểm 'vàng' sinh con giúp mẹ khỏe, con phát triển tốt
Dân số và phát triển - 1 ngày trướcGĐXH - Chuyên gia chỉ ra "thời điểm vàng" sinh con trước tuổi 35. Việc lựa chọn thời điểm sinh có liên quan trực tiếp đến sức khỏe sinh sản, chất lượng dân số và tương lai của thế hệ sau.
Quảng Ninh quán triệt Luật Dân số, tập trung tháo gỡ điểm nghẽn trong công tác dân số
Dân số và phát triển - 2 ngày trướcNhằm nâng cao nhận thức và thống nhất triển khai Luật Dân số trong tình hình mới, Chi cục Dân số tỉnh Quảng Ninh tổ chức hội nghị quán triệt và cung cấp thông tin dân số – phát triển năm 2026.
Từ ca sinh con ở tuổi 60: Bác sĩ khuyến cáo vì sao nên sinh con trước tuổi 35?
Dân số và phát triển - 2 ngày trướcGĐXH - Trường hợp sản phụ sinh con ở tuổi 60 đã gióng lên cảnh báo về những rủi ro khi mang thai ở tuổi lớn. Các chuyên gia khuyến cáo phụ nữ nên sinh con trước 35 tuổi để đảm bảo an toàn cho cả mẹ và bé.
Sản phụ 29 tuổi vỡ tử cung trong đêm thừa nhận 1 sai lầm nhiều phụ nữ Việt mắc phải
Dân số và phát triển - 3 ngày trướcGĐXH - Sản phụ bị vỡ tử cung trong đêm có tiền sử sản phụ khoa phức tạp, nhưng trong thai kỳ hiện tại đã không khám thai định kỳ theo khuyến cáo.
5 cách giúp phụ nữ làm chủ cơn bốc hỏa thời kỳ mãn kinh
Dân số và phát triển - 3 ngày trướcCơn bốc hỏa là 'nỗi ám ảnh' của phụ nữ mãn kinh, gây bào mòn sức khỏe và tâm lý. Việc thấu hiểu cơ chế cùng các liệu pháp từ lối sống đến y khoa sẽ giúp phụ nữ tìm lại sự cân bằng, tự tin bước qua giai đoạn này một cách nhẹ nhàng hơn.
Viêm nhiễm vùng kín 5 tháng không khỏi, bé gái 10 tuổi phát hiện nguyên nhân ít ai ngờ
Dân số và phát triển - 4 ngày trướcGĐXH - Ra dịch vàng vùng kín suốt nhiều tháng nhưng điều trị không khỏi, tại Bệnh viện Phụ sản Hà Nội, các bác sĩ phát hiện nguyên nhân bất ngờ là dị vật nằm sâu trong âm đạo.
Thai ngoài tử cung: Người phụ nữ 23 tuổi phát hiện muộn, suýt gặp biến chứng nguy hiểm
Dân số và phát triển - 5 ngày trướcGĐXH - Chậm kinh hơn một tuần kèm ra huyết âm đạo, một phụ nữ 23 tuổi đi khám mới phát hiện mang thai ngoài tử cung trong tình trạng có nguy cơ vỡ.
Mắc bệnh thủy đậu khi mang thai, thai phụ đối mặt nguy cơ gì?
Dân số và phát triển - 6 ngày trướcGĐXH - Bệnh thủy đậu tưởng chừng “lành tính” này có thể trở thành mối đe dọa nghiêm trọng với phụ nữ mang thai nếu không được phòng ngừa và xử trí kịp thời.
Nữ bệnh nhân 31 tuổi thoát nguy cơ cắt tử cung nhờ một quyết định quan trọng của bác sĩ
Dân số và phát triển - 1 tuần trướcGĐXH - Từng được khuyến cáo mổ mở, thậm chí cắt tử cung do mắc u xơ tử cung, người bệnh được phẫu thuật nội soi thành công, bảo tồn khả năng sinh sản.
Từ ca sinh con ở tuổi 60: Bác sĩ khuyến cáo vì sao nên sinh con trước tuổi 35?
Dân số và phát triểnGĐXH - Trường hợp sản phụ sinh con ở tuổi 60 đã gióng lên cảnh báo về những rủi ro khi mang thai ở tuổi lớn. Các chuyên gia khuyến cáo phụ nữ nên sinh con trước 35 tuổi để đảm bảo an toàn cho cả mẹ và bé.