4 nhóm bệnh nguy hiểm mùa nắng nóng trẻ thường mắc phải

Chăm sóc trẻ tại Bệnh viện Nhi Trung ương. Ảnh: T.Nguyên

“Nắng mới”, người già, trẻ con ùn ùn nhập viện

Tuần qua, tại miền Bắc có nơi ghi nhận nhiệt độ lên tới 40 độ C. Tại các bệnh viện lớn, số lượng bệnh nhân là người già và trẻ nhỏ tới khám, nhập viện tăng đột biến. Tại Bệnh viện Bạch Mai và Bệnh viện Lão khoa Trung ương, số người cao tuổi mắc bệnh mãn tính đến khám được ghi nhận tăng từ 30% - 50%. BS Nguyễn Hoàng Phương, Phụ trách Trung tâm Dị ứng, miễn dịch lâm sàng (Bệnh viện Bạch Mai) cho biết, chỉ riêng bệnh nhân hen phế quản và bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính đã có hàng chục người đến khám mỗi ngày. BS Phương cho hay, bệnh hen phụ thuộc rất nhiều vào thời tiết. Nhiệt độ trong ngày dao động nhiều khiến bệnh nhân rất dễ có nguy cơ lên cơn hen, kịch phát, cơn hen nặng. Đề phòng bệnh trở nặng, khi có các triệu chứng ho khò khè, cần liên lạc với thầy thuốc hoặc đến cơ sở y tế chuyên khoa để được tư vấn, điều trị đúng phác đồ.

Còn tại Bệnh viện Đa khoa Nông nghiệp (Thanh Trì, Hà Nội), nếu bình thường, mỗi ngày tiếp nhận khoảng 700 bệnh nhân thì trong tuần qua có hơn 1.000 người bệnh đến khám/ngày, tăng 30%. Rất nhiều trong số đó là bệnh nhân cao tuổi mắc các bệnh mãn tính như: Cao huyết áp, tiểu đường, tim mạch bị tai biến phải điều trị nội trú. Nhiều bệnh nhân cho biết rất mệt mỏi với thời tiết nắng nóng. Bà D.K.M (60 tuổi, ở Thanh Trì, Hà Nội) cho biết, bà bị huyết áp cao, tiểu đường và xơ vữa động mạch. Bình thường bà vẫn điều trị ngoại trú, uống thuốc hàng năm trời, nhưng vì thời tiết nắng nóng khiến huyết áp của bà có khi tăng vọt, lại thêm các bệnh về tim mạch nữa nên lần đi khám gần đây nhất, bác sĩ yêu cầu bà nằm viện nội trú.

Nắng nóng và nhiệt độ các buổi trong ngày chênh lệch cao cũng khiến trẻ em mắc các bệnh về hô hấp, tiêu chảy, sốt... tăng cao. Tại Bệnh viện Nhi Trung ương và Khoa Nhi các bệnh viện khác mấy ngày qua lượng bệnh nhân đến khám tăng từ 20% trở lên.

Bệnh nào trẻ dễ mắc khi trời nắng nóng?

BS Trần Thu Thủy (Bệnh viện Nhi Trung ương) cho biết, để hoạt động bình thường, cơ thể phải liên tục duy trì nhiệt độ ở mức 37 độ C. Khi nắng nóng, mồ hôi không thể bốc hơi nhanh, cơ thể không giải phóng đủ nhiệt, thân nhiệt tăng lên nhanh chóng, có thể gây tổn thương cho não và các cơ quan quan trọng khác.

Với trẻ nhỏ, bệnh chủ yếu liên quan tới nắng nóng là mất nước, tăng nguy cơ mắc các bệnh do nắng nóng khác. Khi trẻ bị mất nước, thường có biểu hiện như: Môi khô, khát nước, tiểu ít hoặc không tiểu, nước tiểu cô đặc, sẫm màu; khóc không có nước mắt; trẻ quấy khóc, khó chịu, mệt mỏi. Thậm chí, khi mất nước nặng, mắt trẻ trũng, thóp trũng, buồn nôn, nôn, lờ đờ hay hôn mê.

Khi nắng nóng, trẻ cũng dễ bị chuột rút nếu vận động quá mức, vã mồ hôi nhiều gây mất nước, muối. Một tình trạng nguy hiểm khác khi trời nắng nóng là trẻ có thể kiệt sức với các dấu hiệu cảnh báo như: Vã mồ hôi như tắm, người nhợt nhạt, chuột rút, mệt mỏi, đau đầu, buồn nôn, nôn, ngất; da lạnh và ẩm ướt; mạch nhanh và yếu; thở nhanh, nông. Nếu không được điều trị, kiệt sức vì nóng có thể tiến triển thành say nắng. Lúc này, cần giúp trẻ hạ thân nhiệt bằng các biện pháp: Cho uống nước mát, tắm nước mát, lau người bằng khăn mát, đưa trẻ tới nơi có quạt mát, điều hòa, mặc quần áo nhẹ nhàng, thoáng mát. Sau một giờ nếu tình trạng này không biến chuyển tích cực, cần đưa trẻ tới cơ sở y tế.

Theo BS Thủy, một trong những bệnh nghiêm trọng nhất do nắng nóng là say nắng. Bệnh xuất hiện khi cơ thể không còn khả năng kiểm soát nhiệt độ: Thân nhiệt gia tăng nhanh chóng, ra mồ hôi không đủ để giải tỏa nhiệt, cơ thể không thể tự làm mát. Thân nhiệt có thể lên tới 39,5 độ C hoặc cao hơn trong vòng 10-15 phút. Say nắng là tình trạng cấp cứu, có thể dẫn tới tử vong hoặc tàn phế vĩnh viễn nếu không được điều trị cấp cứu kịp thời.

Khi say nắng, trẻ thường có các dấu hiệu như: Thân nhiệt lên cao (trên 39,5 độ C); Da nóng, đỏ và khô (không ra mồ hôi). Trẻ có mạch nhanh, mạnh, đau đầu nhức nhối, chóng mặt, buồn nôn. Có trẻ còn rơi vào tình trạng mê sảng, mất ý thức. Lúc này, cần chuyển trẻ tới khu vực râm mát và nhanh chóng hạ thân nhiệt của trẻ bằng bất cứ biện pháp nào, ví dụ: Dùng vòi nước mát hay xô nước mát xối lên người, dùng khăn ướt lau người… Nếu độ ẩm không khí thấp, cần bọc trẻ trong một tấm vải ướt và mát rồi quạt thật mạnh. Người lớn cần theo dõi thân nhiệt và tiếp tục các biện pháp làm mát cho tới khi nhiệt độ trẻ xuống còn 38,5 - 39 độ C.

Cũng theo BS Thủy, nguy cơ mắc bệnh do nắng nóng tăng cao ở các nhóm trẻ dưới 4 tuổi. Đó là do tỷ lệ diện tích bề mặt cơ thể trên cân nặng cao hơn so với người lớn khiến lượng nhiệt hấp thu từ môi trường và lượng nhiệt sản sinh khi vận động đều cao hơn. Trẻ quá nhỏ chưa thể tự vận động để lấy nước uống sẽ phụ thuộc hoàn toàn vào người chăm trẻ. Trẻ đủ lớn để tự lấy nước cũng thường hay quên, không uống đủ nước.

Ngoài ra, trẻ bị bệnh cấp tính, đặc biệt là sốt và bệnh đường tiêu hóa hay trẻ vận động quá nhiều, nhất là nếu chưa quen với nắng nóng, lại quá mập hoặc không thật khỏe mạnh cũng là đối tượng nguy cơ cao mắc các bệnh nắng nóng. Bên cạnh đó, bệnh do nắng nóng cũng “đe dọa” những trẻ đang dùng các loại thuốc làm giảm khả năng điều hòa nhiệt của cơ thể, ví dụ thuốc kháng histamin chống dị ứng, thuốc lợi tiểu hay thuốc điều trị bệnh tâm thần hoặc trẻ từng có tiền sử bị bệnh liên quan tới nắng nóng.

Quỳnh An