5 điều cần biết về ung thư tuyến tiền liệt để chủ động phòng ngừa và điều trị
Nam giới có thể được chẩn đoán ung thư tuyến tiền liệt vào một thời điểm nào đó trong đời. Vì vậy nam giới nên biết 5 điều về ung thư tuyến tiền liệt để chủ động trong việc phòng ngừa hoặc điều trị ung thư tuyến tiền liệt.
Theo các chuyên gia, cứ 8 người đàn ông thì có một người sẽ mắc ung thư tuyến tiền liệt trong đời. Sau khi đi khám, có thể được chẩn đoán mắc ung thư tiền liệt tuyến, điều quan trọng là phải biết sự thật để có thể đưa ra những quyết định sáng suốt giúp kiểm soát tình hình sức khỏe của mình và giải quyết những vấn đề nhỏ trước khi bệnh trở nên nghiêm trọng.
1. Ung thư tuyến tiền liệt là gì?
ThS.BS. Bùi Hải Đăng - Khoa Xạ trị và Y học hạt nhân, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ.
Tuyến tiền liệt là tuyến nằm ngay sát dưới bàng quang, phía trước trực tràng, bao xung quanh cổ bàng quang và niệu đạo (ống dẫn nước tiểu), bình thường nhỏ cỡ đầu ngón tay. Tuyến tiền liệt cùng với dương vật, túi tinh và tinh hoàn tạo thành hệ thống sinh sản của nam giới.
Tuyến này có nhiệm vụ tiết ra dịch ngăn ngừa sự nhiễm trùng đường tiểu, hỗ trợ tinh trùng. Sau 40 tuổi tuyến này to dần. Một số người có tuyến tiền liệt to nhanh cỡ trái chanh làm bít cổ bàng quang dẫn đến tình trạng khó đi tiểu hay bí tiểu, ở một số người khác tuyến này hóa ung thư, tạo thành một khối cứng và cũng khiến bệnh nhân khó tiểu.
Ung thư tuyến tiền liệt (prostate cancer) là ung thư bắt đầu ở tuyến tiền liệt. Ung thư tuyến tiền liệt được chia thành 4 giai đoạn:
- Giai đoạn 1: Khối u mới hình thành.
- Giai đoạn 2: Khối u chưa phát triển lớn.
- Giai đoạn 3: Ung thư đã phá vỡ vỏ tuyến tiền liệt, nhưng chưa xâm lấn sang cơ quan lân cận.
- Giai đoạn 4: Ung thư di căn các cơ quan lân cận và cơ quan xa.
Các giai đoạn ung thư tuyến tiền liệt.
Ở giai đoạn 1 và 2 khi phát hiện sớm kết hợp cùng tuân thủ phác đồ điều trị từ bác sĩ sẽ không gây tử vong cho bệnh nhân.
Ở giai đoạn 3 và 4, nguy cơ ung thư tuyến tiền liệt gây tử vong rất cao.
2. Những điều cần biết về ung thư tuyến tiền liệt
Ban đầu, một người có thể không có triệu chứng ung thư tuyến tiền liệt:
Những người mắc bệnh ung thư tuyến tiền liệt giai đoạn đầu có thể ban đầu không có triệu chứng gì nhưng ở giai đoạn sau khi bệnh tiến triển, nam giới có thể xuất hiện các triệu chứng, trong đó hay gặp là các triệu chứng về tiểu tiện:
- Đi tiểu khó khăn, tia tiểu nhỏ yếu, có khi bị buốt hoặc rát.
- Tiểu rắt, tiểu đêm nhiều lần, có thể nước tiểu đục và có máu.
- Cương dương bị rối loạn, khó duy trì cương dương khi giao hợp, tinh dịch có thể có máu.
- Đau bụng hoặc các vấn đề về đường ruột, đặc biệt là bị táo bón nặng khi u xâm lấn ra trực tràng, đại tràng.
- Có thể gãy xương khi ung thư đã di căn vào xương.
Nếu nam giới gặp bất kỳ triệu chứng bất thường nào, cần đi khám ngay lập tức.
Phát hiện giai đoạn sớm giúp cải thiện khả năng sống sót tốt hơn:
Gần 100% nam giới được chẩn đoán mắc bệnh ung thư tuyến tiền liệt chưa lan ra ngoài tuyến tiền liệt hoặc các cơ quan lân cận đều sống sót sau 5 năm hoặc hơn sau khi chẩn đoán.
Việc phát hiện ung thư tuyến tiền liệt ở giai đoạn đầu có thể có tác động rất lớn đến khả năng sống sót chung và chất lượng cuộc sống của bệnh nhân. Một trong những cách tốt nhất để phát hiện sớm ung thư tuyến tiền liệt là thông qua sàng lọc bằng cách xét nghiệm nồng độ kháng nguyên đặc hiệu tuyến tiền liệt (PSA) trong máu. Bổ sung cho xét nghiệm PSA là kiểm tra trực tràng kỹ thuật số (DRE) để phát hiện ung thư tuyến tiền liệt.
Yếu tố rủi ro quan trọng cần xác định
Có một số yếu tố có thể thay đổi được và không thể thay đổi được có thể ảnh hưởng đến nguy cơ ung thư tuyến tiền liệt.
Các yếu tố có thể thay đổi được có thể bao gồm chế độ ăn uống, béo phì, hút thuốc, tiếp xúc với hóa chất và các bệnh lây truyền qua đường tình dục . Hút thuốc lâu dài cũng có liên quan đến việc tăng nguy cơ ung thư tuyến tiền liệt.
Các yếu tố không thể thay đổi được bao gồm tuổi tác, tiền sử gia đình…
Nguy cơ ung thư tuyến tiền liệt tăng theo tuổi tác
Nguy cơ ung thư tuyến tiền liệt tăng theo tuổi tác, đặc biệt là sau tuổi 50. Khoảng 60% trường hợp ung thư tuyến tiền liệt được chẩn đoán ở những người từ 65 tuổi trở lên.
Điều trị ung thư tuyến tiền liệt cần phối hợp nhiều phương pháp (đa mô thức)
Xạ trị điều trị ung thư tuyến tiền liệt.
Điều trị ung thư tuyến tiền liệt cần tùy thuộc vào từng giai đoạn bệnh, tình trạng của người bệnh cụ thể, để phối hợp các phương pháp phẫu thuật, xạ trị, hóa trị, nội tiết hay miễn dịch.
Khi ung thư chỉ giới hạn ở tuyến tiền liệt, nó được coi là khu trú và có khả năng chữa khỏi. Ở giai đoạn này nó được điều trị bằng phẫu thuật hoặc xạ trị. Nếu bệnh đã lan đến xương hoặc nơi khác ngoài tuyến tiền liệt thì được coi là ung thư giai đoạn 4. Điều này được điều trị bằng thuốc giảm đau, điều trị nội tiết tố, hóa trị, dược phẩm phóng xạ, xạ trị tập trung và các liệu pháp nhắm mục tiêu bằng đường uống khác. Kết quả phụ thuộc vào độ tuổi, các vấn đề sức khỏe liên quan, giai đoạn và mức độ lan rộng của bệnh ung thư.
Do đó, nam giới nên lưu ý đến các yếu tố rủi ro và liên hệ với bác sĩ trong trường hợp có bất kỳ tác dụng phụ nào xảy ra. Ung thư tuyến tiền liệt phát triển chậm và một số nam giới có thể không cần điều trị ngoài việc được bác sĩ theo dõi thường xuyên - một phương pháp được gọi là giám sát tích cực, có thể bao gồm các xét nghiệm hoặc sinh thiết, hoặc chờ đợi thận trọng, có nghĩa là ít xét nghiệm và theo dõi những thay đổi trong các triệu chứng của nam giới. Nếu có điều gì đó thay đổi, bác sĩ có thể xem xét các lựa chọn điều trị tốt nhất.
Luôn luôn trao đổi cởi mở về sức khỏe tuyến tiền liệt với bác sĩ. Nếu được chẩn đoán mắc bệnh ung thư tuyến tiền liệt, đừng hoảng sợ hoặc đưa ra quyết định nhanh chóng về việc điều trị.
3. Phòng ngừa ung thư tuyến tiền liệt
Khám sức khỏe định kỳ 6 tháng – 1 năm/lần giúp phát hiện sớm các vấn đề sức khỏe liên quan đến tuyến tiền liệt.
Để phòng ngừa ung thư tuyến tiền liệt, nam giới hãy chọn duy trì lối sống lành mạnh để giảm nguy cơ mắc bệnh ung thư, có thể thực hiện những cách sau:
- Chế độ ăn lành mạnh : Ăn nhiều rau củ và trái cây, giảm thiểu ăn thịt đỏ và chất béo động vật, Tránh uống rượu hoặc uống điều độ.
- Tập thể dục thường xuyên: Tập thể dục giúp giảm nguy cơ ung thư tiền liệt tuyến. Quan hệ tình dục đều đặn và với tần suất phù hợp với lứa tuổi. Không quan hệ tình dục không an toàn tránh nguy cơ viêm nhiễm tuyến tiền liệt.
- Giảm căng thẳng, áp lực trong công việc và cuộc sống hàng ngày: Bố trí thời gian làm việc và nghỉ ngơi hợp lý.
- Đi khám sức khỏe định kỳ 6 tháng – 1 năm/lần: Đi khám sức khỏe định kỳ giúp phát hiện sớm các vấn đề sức khỏe liên quan đến tuyến tiền liệt. Nếu được phát hiện sớm có thể điều trị triệt căn không để lại di chứng.
- Không hút thuốc: Hút thuốc có thể tăng nguy cơ bị ung thư tiền liệt tuyến.
5 món súp bổ dưỡng giúp làm ấm cơ thể, no lâu và tăng cường miễn dịch trong mùa đông
Dân số và phát triển - 5 giờ trướcTrong những ngày thời tiết lạnh giá, một bát súp ấm không chỉ giúp làm ấm cơ thể mà còn cung cấp dưỡng chất thiết yếu, hỗ trợ miễn dịch và tiêu hóa. Dưới đây là 5 món súp bổ dưỡng, dễ chế biến, giúp bạn no lâu và chăm sóc sức khỏe toàn diện mùa đông.
Xoa bóp bấm huyệt giúp làm ấm cơ thể, giải cảm trong mùa lạnh
Dân số và phát triển - 1 ngày trướcXoa bóp - bấm huyệt là một phương pháp đơn giản, an toàn, có thể thực hiện tại nhà, giúp làm ấm cơ thể, thông kinh lạc, hỗ trợ giải cảm hiệu quả...
Chăm sóc tỳ vị, nền tảng bảo vệ sức khỏe mùa lạnh
Dân số và phát triển - 2 ngày trướcKhi thời tiết chuyển lạnh, chức năng tỳ vị rất dễ bị tổn thương, kéo theo hàng loạt vấn đề sức khỏe như ăn uống kém, mệt mỏi kéo dài, dễ nhiễm bệnh và khó hồi phục. Vì vậy, chăm sóc tỳ vị rất cần thiết khi trời lạnh.
Bé 3 tuổi phát hiện ung thư tinh hoàn từ dấu hiệu đau bụng: Một câu chuyện buồn!
Dân số và phát triển - 3 ngày trướcGĐXH - Trong câu chuyện này, không có lỗi của ai cả. Bởi với nhiều gia đình, việc tiếp cận thông tin y tế và khám sàng lọc sau sinh còn nhiều hạn chế.
Yếu tố hình thành nhau cài răng lược - mối nguy hiểm trong thai kỳ
Dân số và phát triển - 3 ngày trướcNhau cài răng lược là một trong những biến chứng sản khoa nguy hiểm có thể đe dọa trực tiếp đến tính mạng của cả mẹ và em bé nếu không được chẩn đoán, xử trí kịp thời. Vậy yếu tố nguy cơ của biến chứng này là gì?
Có nên chụp nhũ ảnh sau tuổi 75 để tầm soát phát hiện ung thư vú giai đoạn sớm?
Dân số và phát triển - 3 ngày trướcNghiên cứu từ UCLA (Đại học California) khẳng định việc chụp nhũ ảnh ở phụ nữ trên 80 tuổi giúp phát hiện sớm ung thư vú, giảm 74% nguy cơ tử vong. Dù các tổ chức y tế còn chưa thống nhất nhưng tầm soát sớm vẫn là chìa khóa để điều trị nhẹ nhàng và hiệu quả.
Dấu hiệu nhận biết chị em đang 'bốc hỏa'
Dân số và phát triển - 5 ngày trướcKhi bước vào giai đoạn mãn kinh, người phụ nữ thường phải đối mặt với những rối loạn về nội tiết và tâm sinh lý, đặc biệt là những cơn 'bốc hỏa' rất khó chịu. Có cách nào để chị em biết mình đang 'bốc hỏa' không?
Ăn gì để 'vùng kín' luôn khỏe mạnh?
Dân số và phát triển - 6 ngày trướcÂm đạo có một cơ chế tự bảo vệ tuyệt vời, nhưng đôi khi cũng gặp trục trặc khiến vùng kín có mùi khó chịu. Bên cạnh việc vệ sinh hay dùng thuốc, những món ăn hàng ngày cũng góp phần không nhỏ cho việc giữ cho vùng nhạy cảm này luôn sạch sẽ và khỏe mạnh.
Người đàn ông bất ngờ bị ngưng tim nguy kịch
Dân số và phát triển - 6 ngày trướcGĐXH - Các bác sĩ nhanh chóng tiến hành nong mạch và đặt stent, giúp tái thông hoàn toàn dòng máu nuôi tim cho người bệnh bị ngưng tim.
4 cách thúc đẩy cảm xúc tình dục ở phụ nữ tiền mãn kinh
Dân số và phát triển - 1 tuần trướcSuy giảm ham muốn tình dục là một trong những rào cản lớn nhất ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của phụ nữ trong giai đoạn tiền mãn kinh. Nguyên nhân do đâu và có cách nào lấy lại 'cảm xúc thăng hoa' cho chị em không?
Người đàn ông 66 tuổi phát hiện ung thư vú giai đoạn muộn thừa nhận 1 sai lầm nhiều người Việt mắc phải
Dân số và phát triểnGĐXH - Người đàn ông bị ung thư vú cho biết, 2 năm trước phát hiện khối u không gây đau đớn hay khó chịu nên nghĩ là bình thường, không đi thăm khám.