72 dự án gây thất thoát 42.000 tỷ đồng

Đại biểu Nguyễn Ngọc Phương, đoàn Quảng Bình.

Đại biểu Nguyễn Ngọc Phương, đoàn Quảng Bình cho biết, báo cáo của Chính phủ nêu khả năng cân đối ngân sách bố trí hàng năm gặp nhiều khó khăn. Việc lựa chọn dự án phù hợp để đưa vào kế hoạch đầu tư còn nhiều bất cập, các bộ, ngành, địa phương còn lúng túng trong triển khai thực hiện, chưa có giải pháp cụ thể để lựa chọn các dự án tối ưu, giải quyết được tình trạng mất cân đối, đáp ứng nguồn vốn.

Việc giao kế hoạch đầu tư công cho các bộ, ngành, địa phương còn chậm và thực hiện chậm. Báo cáo thẩm tra của Ủy ban Tài chính, Ngân sách có nêu tình trạng đầu tư dàn trải dang dở, nhiều dự án bị giãn, hoãn tiến độ, nợ đọng, chậm vốn không đúng tiến độ, hoàn thiện thủ tục đầu tư giao kế hoạch vốn trung hạn còn chậm, chưa đảm bảo tính ổn định, giao vốn nhiều lần, kéo dài thời gian, ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện.

Việc đẩy nhanh các tiến độ trong các dự án chưa đạt yêu cầu đề ra, việc này tôi rất chia sẻ với Chính phủ nhiều điều còn tồn tại trong nhiều năm. Nhiều đại biểu phát biểu kiến nghị phải đầu tư có trọng điểm, tránh đầu tư dàn trải, nhưng sau đó lại kiến nghị tỉnh mình về lĩnh vực này, lĩnh vực kia. Điều này rất khó khăn và rất chia sẻ với Chính phủ và Bộ KH&ĐT.

“Tôi rất đồng tình với ý kiến của đại biểu Mai (đại biểu Vũ Thị Lưu Mai - TP Hà Nội) là báo cáo chưa nêu được cụ thể đầu tư công thời gian có bao nhiêu đầu tư có hiệu quả, bao nhiêu đầu tư thua lỗ, bao nhiêu dự án cần được xem xét, kiến nghị, điều tra, xem xét và truy tố.

Nguyên nhân, giải pháp xử lý, tỉnh nào, doanh nghiệp nào tốt và doanh nghiệp nào chưa tốt. Có như thế mới xác định được trách nhiệm tổ chức, cá nhân để xử lý nghiêm, làm bài học cho tổ chức quản lý và hy vọng ngăn chặn được tình trạng thất thoát, lãng phí vốn như thời gian qua.

Cụ thể, đầu nhiệm kỳ có nêu 5 dự án, tôi có chất vấn là giải pháp xử lý như thế nào? Có dự án nữa không, sau đó có đưa ra 12 dự án. Gần đây theo đánh giá của Bộ Tài chính và Ngân hàng thế giới công bố tháng 10/2017, Việt Nam thuộc nước nợ công cao.

Thực tế, đầu nhiệm kỳ Chính phủ, Bộ KH&ĐT, Bộ Tài chính đã có rất nhiều giải pháp tích cực, hiệu quả trong thực hiện vấn đề nợ công và nguy hiểm. Cán cân tài chính đang đối mặt với rất nhiều rủi ro.

Nguyên nhân chủ yếu là hậu quả của đầu tư công không hiệu quả, kỷ luật ngân sách yếu, phân cấp ngân sách không hiệu quả. Tháng 10 năm 2017 Bộ KH&ĐT đã công bố tình trạng đầu tư không hiệu quả trước nhiệm kỳ này không phải là 12 dự án mà 72 dự án. Gây thất thoát 42 nghìn tỷ đồng, làm tăng gánh nặng trong ngân sách, nhiều dự án dang dở, chậm tiến độ. Mức tăng đầu tư gây lãng phí. Tôi lấy được thông tin này trên bảng tin”.

Đại biểu Phương kiến nghị: “Một, Chính phủ cần phải tiếp tục chỉ đạo, bổ sung vào các báo cáo thanh tra, xử lý các sai phạm thời gian qua đến đâu, bao nhiêu dự án được phục hồi, số lượng kinh phí được thu hồi, bao nhiêu dự án phá sản, mức độ xử lý nghiêm các sai phạm, các tổ chức cá nhân để cảnh báo, răn đe, đồng thời rút kinh nghiệm cho các giải pháp đầu tư công trong thời gian sắp tới.

Hai, Quốc hội, Chính phủ phải cho rà soát tổng thể để có giải pháp xử lý cụ thể từng nguyên nhân hạn chế nêu trong báo cáo như luật pháp còn nhiều điểm chưa hợp lý, thiếu thống nhất, thiếu chi tiết, hướng dẫn chậm, làm phát sinh nhiều thủ tục hành chính, làm khó khăn vướng mắc, chậm tiến độ thực hiện.

Trong tình trạng lò đang nóng, xử lý nghiêm các vi phạm không tuân thủ pháp luật thì văn bản pháp luật mâu thuẫn chồng chéo chưa hợp lý cần sửa đổi ngay. Để đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án, tạo nguồn thu cho quốc gia và doanh nghiệp, trước kia nhiều lãnh đạo giám làm và giám chịu trách nhiệm nhưng đây rất khó thực hiện điều này.

Chắc chắn ai dám làm, dám chịu trách nhiệm mà khi vi phạm đều bị xử lý. Cụ thể, trong Nghị định 67, nghị định này quản lý rất tốt, rất chặt nhưng cần phải làm rõ thêm ở chỗ phần nào giao cho tỉnh, phần nào giao cho Chính phủ. Đấu thầu trên đất mà mức độ dưới 1 tỷ cũng nên giao cho tỉnh, không cần phải xin lên ý kiến Chính phủ, hoặc cái nào chỉ định thầu mà mức độ nào giao Chính phủ.

Các trường hợp phân các dự án đất thuộc nông, lâm trường thì không nên phải đưa vào đấu thầu. Tôi đề nghị chỗ này phải xem xét để điều chỉnh.

Ba, Chính phủ, các bộ, ngành liên quan cần có giải pháp để khắc phục tình trạng cán bộ yếu và năng lực yếu ở một số bộ”.

Minh Anh