8 quy tắc cho người thân vay tiền để không "ngậm trái đắng", lời khuyên từ các chuyên gia tài chính

Tỷ phú Hồng Kông Lý Gia Thành từng nói: "Điều khó nhất là gì? Là vay tiền. Người sẵn sàng cho bạn vay tiền, là quý nhân của bạn. Người cho bạn vay tiền khi bạn gặp khó khăn, không phải vì người ta lắm tiền, mà vì người ta muốn giúp bạn một tay. Thứ người ta cho bạn vay, không phải là tiền, mà là lòng tin, sự khích lệ, sự tin tưởng, là đánh cược vào con người bạn của ngày mai".

Tiền bạc là nguyên nhân hàng đầu gây ra căng thẳng trong các mối quan hệ, không chỉ giữa các cặp vợ chồng mà cả với các mối quan hệ gia đình, người thân. Các khoản cho vay giữa các thành viên trong gia đình có thể tạo ra tình huống khó xử cho cả đôi bên.

Một nghiên cứu được thực hiện bởi MyBankTracker cho thấy 17% cá nhân cho biết họ đã có trải nghiệm tồi tệ khi cho bạn bè hoặc người thân trong gia đình vay tiền.

Trong số những người cho các thành viên trong gia đình vay tiền, khoản vay phổ biến nhất là cha mẹ dành cho con cái, sau đó là anh chị em. Các tình huống khác có thể là từ cô/chú với cháu… hoặc các khoản vay ngoài gia đình như giữa bạn bè, hàng xóm hoặc đồng nghiệp.

Nếu một người thân hoặc bạn bè của bạn đề nghị vay tiền, hỏi bạn một khoản vay, hãy chuẩn bị cho mối quan hệ của bạn có khả năng thay đổi. Trong trường hợp họ không tuân theo các điều khoản của thỏa thuận, bạn có thể phải lựa chọn việc xoá nợ cho họ, kiện họ hoặc lấy tài sản thế chấp.

Dù là điều gì xảy ra, trong trường hợp này bạn cũng sẽ cảm thấy thất vọng và khó chịu. Những buổi gặp mặt vui vẻ trước đây sẽ trở thành sự kiện mà bạn muốn tránh.

Vì vậy, trước khi cho người thân vay mượn tiền bạc thì bạn cần tuân thủ các nguyên tắc sau, lời khuyên từ các chuyên gia tài chính cũng như những người đã trải qua bài học cay đắng từ việc cho vay:

1. Thiết lập ngân sách

Việc này nhằm bảo vệ sự an toàn tài chính lâu dài của bạn dù trong bất cứ hoàn cảnh nào. Cách này giúp bạn hiểu việc gì mình có thể, việc gì không. Rõ ràng, nếu người thân cần trợ giúp 30 triệu thì bạn sẵn có nhưng khoản 300 triệu thì lại là vấn đề khác.

2. Hãy hỏi rõ lý do vay, giảm số tiền cho vay xuống mức tối thiểu

Nguyên tắc cho người khác vay tiền là: "Hãy nói bạn không có nhiều, chỉ có bấy nhiêu, nếu muốn thì hãy cầm lấy". Bằng cách này, không những không làm tổn thương tình cảm mà còn giảm thiểu rủi ro. Đó là một cách tốt để đặt quyền lựa chọn vào tay đối phương để họ quyết định có tiếp tục vay hay không".

3. Văn bản hoá

"Dù là người thân thiết, hãy viết các khoản vay thành văn bản, bao gồm thời gian, địa điểm, lãi suất để mọi thứ trở nên rõ ràng", trang Business Insider dẫn lời Mary Beth Storjohann, chuyên gia hoạch định tài chính kiêm CEO, nhà sáng lập của Workable Wealth. Bà cũng nói thêm rằng bạn nên bàn rõ chuyện gì sẽ xảy ra nếu họ không trả được nợ.

Alan Moore, chuyên gia hoạch định tài chính, đồng sáng lập của XY Planning Network, thậm chí còn khuyên bạn nên lập hợp đồng với điều khoản ủy quyền.

4. Cho vay khoản bạn có thể cho hẳn

Ngay cả khi đã định ra một lịch trả nợ cụ thể với người vay, bạn cũng nghĩ tới tình huống mình sẽ không bao giờ thu lại được món đó. Khi đó bạn sẽ tránh (hay ít nhất là giảm thiểu) sự bực bội và cay đắng khi không thu lại được nợ hoặc người trả không đúng hạn.

5. Học cách nói "không" một cách tôn trọng

"Là người thân không đồng nghĩa với việc khi họ hỏi vay tiền thì bạn phải đồng ý. Nếu bạn không có tiền, hoặc bạn đang muốn tránh tính huống khó xử, hãy từ chối một cách lịch sự và tôn trọng", Storjohann khuyên.

6. Nhờ một người trung gian

Bạn có thể giải quyết một số khó khăn trong việc thỏa thuận việc cho vay với người thân bằng một bên trung lập như kế toán hay một nhà tư vấn tài chính. Tất nhiên việc này cũng cần thực hiện một cách tế nhị, khéo léo.

7. Chuyển nợ thành quà

"Nếu có khả năng, bạn hãy chuyển món nợ đã cho họ vay thành một món quà giá trị tương đương cho một người khác", cả Storjohann và Moore đều chung ý kiến.

8. Biết rằng mối quan hệ sẽ thay đổi

Tiền bạc là chủ đề khá nhạy cảm và dễ gây chia rẽ, đặc biệt là trong các mối quan hệ cá nhân.

"Không chỉ là một quyết định tài chính, cho người thân vay tiền còn mang tính tình cảm", Moore nói. "Quyết định cho vay trên bàn tiệc có thể khiến bạn gặp rắc rối lớn, đôi khi bạn không nhận ra".

"Nó sẽ biến mối quan hệ của bạn từ anh em họ hàng thành người vay - chủ nợ. Và khi vấn đề xảy ra (kể cả khi không có), bạn sẽ trông như thể đang kiểm soát họ vậy, dù bạn không có ý đó", Moore giải thích. Hãy chuẩn bị tinh thần rằng việc này có thể hủy hoại mối quan hệ.

Giá vàng hôm nay vụt tăng trở lại, chuyên gia dự báo về "một đợt tăng giá thần tốc"

GiadinhNet - Giá vàng sáng 18/3 tiếp tục đi lên bất chấp việc Mỹ tăng lãi suất để kìm lạm phát.