90 triệu dân – dấu mốc của đất nước

Theo TS Lê Cảnh Nhạc – Phó Tổng cục trưởng Tổng cục DS-KHHGĐ, Việt Nam đang ở giai đoạn “cơ cấu dân số vàng” hay còn gọi là thời kỳ “cửa sổ dư lợi dân số”. Nó chỉ xuất hiện một lần duy nhất trong lịch sử của mỗi một quốc gia, là cơ hội có một không hai. Cũng từ chính cơ hội này, các con rồng châu Á đã vươn dậy, xây dựng đất nước với sự phát triển thần kỳ.

Với cơ cấu dân số như hiện nay, mỗi năm Việt Nam có thêm khoảng 1 triệu người bước vào độ tuổi lao động. Có thể thấy, chúng ta đang có trong tay một lực lượng lao động "vàng", giống như cầm trong tay một khối vàng cực lớn. Đi cùng niềm hân hoan ấy là những dự đoán và mong mỏi cho một sự phát triển vượt bậc về kinh tế, xã hội - điều mà các "con rồng" châu Á trải qua giai đoạn này đạt được. Câu hỏi đặt ra là chúng ta sẽ làm gì với lượng vàng lớn như thế trong tay? Cơ cấu dân số "vàng" với nguồn nhân lực dồi dào sẽ trở thành sức mạnh, biến nước ta thành "rồng" nhưng cũng có thể khiến chúng ta chất trên mình gánh nặng. Đặc biệt, trong bối cảnh cơ cấu dân số nước ta đang có sự biến đổi mạnh mẽ: Tỷ số giới tính khi sinh cao, tốc độ già hóa dân số nhanh, số phụ nữ bước vào độ tuổi sinh đẻ cao…

Theo GS Gavin W.Jones - Viện Nghiên cứu châu Á, Trường ĐH Quốc gia Singapore: Việc tận dụng cơ hội "vàng" này đã đóng góp tới 2/3 phép màu kinh tế của các "con rồng" châu Á. Tuy nhiên, ông cũng cảnh báo nó cũng có thể sẽ trở thành thảm họa nếu một số lượng lớn thanh niên không được đào tạo đầy đủ, gia nhập một thị trường lao động không đủ sức sử dụng họ.

Làm gì để giữ "vàng"? Các chuyên gia cho rằng, đầu tư đào tạo nguồn nhân lực rất quan trọng. Để những công dân "vàng" đem lại sự phát triển thần kỳ cho đất nước, rất cần những chính sách đào tạo và phát triển nguồn nhân lực.

Theo PGS.TS Đào Văn Dũng - Vụ trưởng Vụ Các vấn đề xã hội, Ban Tuyên giáo Trung ương: "Nếu chất lượng dân số "vàng" được đảm bảo về quy mô, cơ cấu và chất lượng sẽ tạo ra những cơ hội rất lớn cho Việt Nam về an sinh xã hội, đặc biệt là giúp tăng quỹ an sinh xã hội ở tốc độ chưa từng thấy, làm cho việc làm phát triển về mọi mặt: Số lượng, chất lượng, hình thức, quy mô việc làm". Còn ông Arthur Eken – Trưởng Đại diện Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc (UNFPA) cho rằng: Đây là cơ hội cho Việt Nam đưa ra những lựa chọn đúng đắn trong việc đầu tư kinh tế - xã hội giúp cho quá trình phát triển bền vững của đất nước. Theo ông, đầu tư cho thanh niên trong việc tiếp cận các dịch vụ xã hội có chất lượng, bao gồm cả sức khỏe sinh sản, sức khỏe tình dục; đào tạo nghề và cơ hội việc làm có thể mang lại những lợi ích giúp phát triển bền vững.

GS.TS Nguyễn Đình Cử - nguyên Viện trưởng Viện Dân số và Các Vấn đề xã hội (Trường ĐH Kinh tế Quốc dân) nhấn mạnh: “Phải biết tận dụng bằng được giai đoạn này vì “mỏ vàng chưa khai thác thì còn, cơ cấu dân số vàng không tận dụng thì sẽ mất”.

Để tận dụng cơ cấu dân số vàng nhằm phát triển đất nước bền vững, trong kết luận của Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân tại Hội nghị Tổng kết 10 năm thực hiện Pháp lệnh Dân số vừa qua,  Phó Thủ tướng đã yêu cầu Bộ Y tế khi xây dựng dự án Luật Dân số cũng như chính sách dân số phải có tầm nhìn xa, xây dựng hệ thống chính sách dân số hướng tới gia đình có 2 con đồng thời duy trì và kéo dài giai đoạn “cơ cấu dân số vàng” đến năm 2061 - kỷ niệm 100 năm ngày Chính phủ Việt Nam ban hành Quyết định đầu tiên về chính sách dân số.