Ăn cá chép muối ủ chua nhất định không được bỏ qua thao tác này để phòng tránh ngộ độc
GĐXH - Sau hàng loạt bệnh nhân nhập viện vì ăn cá chép muối ủ chua, các chuyên gia khuyến cáo người dân tốt nhất không nên ăn trực tiếp và hướng dẫn cách đề phòng ngộ độc botulinum.
Liên quan đến 3 chùm ca bệnh ngộ độc Botulinum tại Quảng Nam do ăn cá chép muối ủ chua, hiện có 3 trường hợp thở máy đã được sử dụng thuốc giải độc. Người bệnh đã tỉnh táo hơn, sức cơ cải thiện một phần nhưng vẫn rất nguy hiểm bởi nguy cơ biến chứng. 6 bệnh nhân còn lại đang được tiếp tục theo dõi, đánh giá diễn tiến.
Ngay sau khi xảy ra vụ việc, Sở Y tế tỉnh Quảng Nam đã phát đi khuyến cáo người dân không sử dụng các món ăn được chế biến liên quan món cá chép ủ chua; không sử dụng các thực vật lạ, có nguy cơ gây ngộ độc như nấm rừng, cây củ, quả rừng lạ, côn trùng; cần có biện pháp chế biến đảm bảo an toàn đối với các sản phẩm mang tính truyền thống hoặc tập quán của địa phương như món cá chép làm chua.

Bệnh nhân ngộ độc được điều trị tại Quảng Nam. Ảnh: Dân trí
Độc tố Botulinum thường có trong thực phẩm nào?
Theo Cục An toàn thực phẩm, Bộ Y tế cho biết, ngộ độc do độc tố Botulinum là ngộ độc nặng, nguy cơ tử vong cao hoặc ảnh hưởng lâu dài tới sức khỏe. Người bệnh bị ngộ độc do độc tố Botulinum có biểu hiện: buồn nôn, nôn, chướng bụng, đau bụng, liệt theo trình tự liệt bắt đầu từ vùng đầu mặt cổ lan xuống hai tay, sau đó tới hai chân, liệt các cơ hô hấp, liệt nặng có thể gây suy hô hấp là nguyên nhân gây tử vong.
TS.BS Nguyễn Trung Nguyên, Giám đốc Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai cho biết ngộ độc thực phẩm do độc tố botulinum thường chỉ xảy ra với các loại thực phẩm đóng kín trong môi trường thiếu không khí (trong hộp, chai, lọ, can, lon, bao, túi) trong khi điều kiện sản xuất bị nhiễm bẩn và môi trường bên trong thực phẩm không đảm bảo.
Botulinum là chất cực độc. Độc tố này chưa đến 0,1 mg đã có thể gây tử vong, có thể coi là một trong các chất độc độc nhất hiện nay. Đáng nói là ngộ độc thực phẩm do độc tố botulinum trên thực tế xảy ra không thường xuyên, yếu tố dịch tễ và các biểu hiện đặc trưng của bệnh thường khó khai thác nên việc chẩn đoán xác định rất khó khăn.
Tuy nhiên, có thể xác định "thủ phạm" phổ biến nhất là vi khuẩn độc thịt (vì ban đầu xảy ra chủ yếu với thịt hộp). Vi khuẩn này tồn tại nhiều ở ngoài môi trường và có thể lẫn trong nhiều loại nguyên liệu thực phẩm, lúc này vi khuẩn ở dạng có vỏ bọc chịu đựng tốt với đun nấu thông thường (gọi là bào tử).
"Các thực phẩm khi chế biến có lẫn một vài bào tử vi khuẩn (quy trình sản xuất không đảm bảo sạch), sau sản xuất thực phẩm được đóng gói kín như chai, lọ, hộp, lon, túi, trong khi đó không đủ độ chua, độ mặn như trên thì rõ ràng tạo điều kiện vi khuẩn phát triển và tiết ra độc tố botulinum"- bác sĩ Nguyên nói.
Ngoài ra, loại thực phẩm có nguy cơ có thể là từ các loại thực phẩm từ rau, củ, quả, thịt, hải sản… lên men, đóng hộp không đảm bảo điều kiện an toàn thực phẩm có nguy cơ bị nhiễm vi khuẩn Clostridium botulinum và sinh độc tố botulinum.
Cũng theo bác sĩ Nguyên, dù botulinum là chất độc thần kinh cực mạnh, tuy nhiên chúng sẽ nhanh chóng bị phá hủy khi nấu chín. Trường hợp độc tố này hấp thu vào cơ thể chúng sẽ gắn chặt vào vào các dây thần kinh, gây liệt toàn bộ các cơ quan.
Ăn cá muối ủ chua cần làm gì để được an toàn?

Người dân nên rán hoặc nướng kỹ cá muối ủ chua trước khi ăn để an toàn cho sức khỏe. Ảnh minh họa
Cá muối ủ chua là món ăn truyền thống và đặc trưng của người dân miền núi ở Quảng Nam. Cách chế biến bao gồm cá chép, muối, cơm hoặc bột bắp, ớt, sau đó ủ trong hũ kín khoảng 7-10 ngày. Các chuyên gia nhận định, môi trường đã tạo điều kiện yếm khí cho vi khuẩn Clostridium Botulinum phát triển.
Cục An toàn thực phẩm, Bộ Y tế khuyến cáo người dân, cơ sở sản xuất kinh doanh thực phẩm phải lưu ý để đảm bảo an toàn, phòng ngộ độc. Đặc biệt những cơ sở sản xuất quy mô nhỏ hoặc hộ gia đình không nên cho thực phẩm vào đóng gói kín, không đủ điều kiện tiệt trùng nguy cơ ngộ độc độc tố botulinum rất lớn do độc tố này được sinh ra trong môi trường yếm khí, khi dụng cụ bao gói không đảm bảo an toàn.
Theo ThS.BSCKII Hà Phan Thắng, điều đầu tiên cần lưu ý với người tiêu dùng khi mua các sản phẩm cá muối chua, cá thính chua nên chọn các cơ sở sản xuất uy tín, có thương hiệu và đảm bảo các tiêu chuẩn an toàn vệ sinh thực phẩm. Không mua các sản phẩm trôi nổi, tem nhãn không rõ ràng. Chế biến và bảo quản sản phẩm đúng cách, theo hướng dẫn của cơ sở sản xuất. Tốt nhất không nên ăn trực tiếp mà nên chế biến sản phẩm cá chua bằng phương pháp rán hoặc nướng kỹ để an toàn cho sức khỏe.
Cách đề phòng ngộ độc botulinum
Theo các bác sĩ BV. Bệnh nhiệt đới TP Hồ Chí Minh, người dân và các cơ sở chế biến, sản xuất thực phẩm cần thực hiện các hướng dẫn sau để phòng ngộ độc botulinum:
- Đóng hộp thực phẩm, tuyệt đối tuân thủ các nguyên tắc vệ sinh an toàn thực phẩm để hạn chế nhiễm khuẩn thực phẩm.
- Khi muối chua, thực phẩm cần được rửa và nấu đúng cách. Dụng cụ làm bếp, hộp đựng, cũng như những bề mặt khác khi tiếp xúc với thực phẩm, bao gồm thớt và tay người chế biến, cần phải rửa sạch kỹ với xà phòng và nước chín.
- Botulinum có thể làm nắp hộp trữ thức ăn cong (lồi lên hoặc phù bên ngoài) và thức ăn có mùi khác lạ. Vì vậy, khi thấy dấu hiệu này tuyệt đối không nên dùng.
- Độc tố botulinum bị phân hủy ở nhiệt độ cao. Thức ăn đóng hộp cần thiết có thể nấu sôi thực phẩm khoảng 10 phút trước khi ăn để đảm bảo an toàn.
Diễn biến của 3 chùm ca bệnh sau khi ăn cá chép muối ủ chua
Trong 2 ngày 16 và 17/3/2023, Bệnh viện Đa khoa khu vực Bắc Quảng Nam tiếp nhận nhiều trường hợp ngộ độc vì ăn cá chép muối ủ chua.
Thông tin ban đầu cho biết, chùm ca bệnh thứ nhất 5 người, gồm: 3 nữ, 2 nam ở xã Phước Đức, huyện Phước Sơn, tỉnh Quảng Nam. Cả 5 người cùng ăn món cá chép muối ủ chua vào ngày 5/3/2023. Sau khi ăn từ 12h-24h, tất cả đều có triệu chứng đau bụng, nôn ói, mệt, yếu dần tay chân và phải nhập Bệnh viện Đa khoa khu vực Bắc Quảng Nam. Sau 3 ngày điều trị, 1 ca bệnh nhân nữ 40 tuổi đã tử vong, 4 ca còn lại tình trạng hiện tại tạm ổn.
Chùm ca bệnh thứ hai là bệnh nhân nữ, sinh năm 1986, ở xã Phước Chánh, huyện Phước Sơn, tỉnh Quảng Nam. Bệnh nhân ăn cá chép muối ủ chua vào ngày 14/3/2023. Sau 1 ngày, bệnh nhân nôn ói nhiều, yếu dần tay chân, phải nhập Bệnh viện đa khoa khu vực Bắc Quảng Nam. Đến ngày 16/3/2023, bệnh nhân suy hô hấp, thở máy đến nay.
Chùm ca bệnh thứ ba là 4 người trong cùng một gia đình, gồm 3 nam, 1 nữ ở xã Phước Kiên, huyện Phước Sơn, tỉnh Quảng Nam. Ngày 16/3/2023 cả gia đình ăn cá chép muối ủ chua, đến 17/3/2023 nôn ói nhiều, mệt, nhập Bệnh viện Đa khoa khu vực Bắc Quảng Nam. Đến ngày hôm qua (18/3/2023), 2 bệnh nhân liệt tứ chi, suy hô hấp, phải thở máy, 2 bệnh nhân còn lại (1 bé trai 12 tuổi và 1 nữ 24 tuổi) mệt đừ, yếu nhẹ tứ chi, sức cơ 4/5-5/5, tự thở được.
Sau khi trực tiếp thăm khám bệnh nhân và làm việc với Sở Y tế tỉnh Quảng Nam, các bác sĩ nhận định ban đầu là, cả 3 chùm ca bệnh đều ăn cùng một loại thức ăn là cá chép muối ủ chua.
Clip Đôi nam nữ điều khiển xe SH làm xiếc trên đèo Hải Vân
Hay trằn trọc, khó ngủ? Cơ thể bạn đang cần bổ sung những dưỡng chất này
Sống khỏe - 2 giờ trướcGĐXH - Mất ngủ, ngủ không sâu hay thường xuyên tỉnh giấc giữa đêm không chỉ do stress mà còn liên quan mật thiết đến chế độ ăn uống. Ít ai để ý rằng bữa nhẹ trước khi đi ngủ nếu chọn đúng dưỡng chất có thể giúp cơ thể thư giãn và dễ vào giấc hơn. Dưới đây là 7 dưỡng chất thiết yếu được chuyên gia khuyến nghị để cải thiện chất lượng giấc ngủ.
Loại quả giàu dinh dưỡng nhiều người Việt thích ăn nhưng người bệnh suy thận cần phải tránh
Sống khỏe - 3 giờ trướcGĐXH - Một số loại thực phẩm tưởng chừng lành mạnh nhưng với người bệnh suy thận và các bệnh lý thận mạn có thể gây hại nếu sử dụng không đúng cách. Chuối là một ví dụ điển hình.
Phẫu thuật cắt bỏ hai thận đa nang gần 10kg và ghép thận trong một ca mổ
Sống khỏe - 6 giờ trướcLần đầu tiên tại Việt Nam, các bác sĩ thực hiện thành công ca phẫu thuật đặc biệt phức tạp khi cắt bỏ đồng thời 2 thận đa nang gần 10kg ở bệnh nhân suy thận giai đoạn cuối và tiến hành ghép thận ngay trong cùng một lần phẫu thuật.
3 sai lầm khi ăn khoai lang vào buổi sáng khiến bạn khó giảm cân
Sống khỏe - 6 giờ trướcKhoai lang được mệnh danh là 'siêu thực phẩm' giảm cân nhưng nếu ăn vào sai cách, bạn không những không giảm được lạng nào mà còn đối mặt với nguy cơ tích mỡ và rối loạn đường huyết.
Tự lấy thuốc của người lớn rồi cùng nhau uống, 3 trẻ phải nhập viện, bác sĩ đưa ra khuyến cáo quan trọng
Sống khỏe - 6 giờ trướcBa trẻ tại Quảng Trị nhập viện trong tình trạng giảm tri giác, co giật, nghi ngộ độc thuốc an thần kinh. Các bác sĩ cảnh báo nguy cơ mất an toàn khi thuốc không được quản lý chặt chẽ trong gia đình và đưa ra khuyến cáo phòng ngừa cho trẻ.
Nên ăn 5 loại thực phẩm giàu vitamin D này trước khi dùng thuốc
Sống khỏe - 8 giờ trướcVitamin D đóng vai trò quan trọng trong hấp thu canxi, bảo vệ xương, tăng cường miễn dịch và giảm nguy cơ nhiều bệnh mạn tính. Bên cạnh ánh nắng mặt trời, một số thực phẩm tự nhiên cũng cung cấp nguồn vitamin D đáng kể, giúp duy trì sức khỏe lâu dài.
Mùa đông cứ hở ra là sổ mũi, nghẹt mũi: Đừng vội đổ lỗi cho cảm lạnh, đây mới là thủ phạm chính!
Bệnh thường gặp - 9 giờ trướcGĐXH - Tình trạng "cứ gặp gió lạnh là phát bệnh" viêm mũi, nghẹt mũi thực chất rất có thể không phải cảm lạnh, mà là một thủ phạm khác.
Tế bào ung thư hình thành thế nào trong cơ thể? Người Việt cần hiểu đúng để ngăn ngừa từ sớm
Sống khỏe - 11 giờ trướcGĐXH - Tế bào ung thư không xuất hiện đột ngột mà hình thành âm thầm từ những biến đổi nhỏ trong cơ thể.
Suy thận độ 1 - Nhận biết thế nào, cải thiện ra sao?
Sống khỏe - 12 giờ trướcSuy thận độ 1 là giai đoạn sớm của bệnh suy thận mạn, khi chỉ một phần nhỏ tế bào thận bị tổn thương và chức năng thận mới giảm nhẹ. Vậy làm thế nào để nhận biết suy thận độ 1 và cách cải thiện ra sao?
Vì sao nhiều người được khuyên ăn yến mạch vào buổi sáng? 4 lợi ích tốt cho huyết áp và tim mạch
Sống khỏe - 13 giờ trướcGĐXH - Không chỉ là món ăn quen thuộc trong thực đơn giảm cân, yến mạch còn được đánh giá cao về lợi ích tim mạch nếu ăn đúng thời điểm. Đặc biệt vào buổi sáng, loại ngũ cốc này có thể hỗ trợ ổn định huyết áp và bảo vệ trái tim theo cách đơn giản nhưng hiệu quả.
Tuổi thọ dài hay ngắn, chỉ cần nhìn cách ăn là biết?: 6 đặc điểm ở những người có tuổi thọ thấp
Sống khỏeGĐXH - Cách bạn ăn phản ánh khả năng điều tiết dinh dưỡng và sức chịu đựng của hệ tiêu hóa. Đừng để những thói quen tùy tiện hằng ngày trở thành "kẻ sát nhân thầm lặng" rút ngắn đi hàng chục năm tuổi thọ của chính mình.
