Ăn cá chép muối ủ chua nhất định không được bỏ qua thao tác này để phòng tránh ngộ độc
GĐXH - Sau hàng loạt bệnh nhân nhập viện vì ăn cá chép muối ủ chua, các chuyên gia khuyến cáo người dân tốt nhất không nên ăn trực tiếp và hướng dẫn cách đề phòng ngộ độc botulinum.
Liên quan đến 3 chùm ca bệnh ngộ độc Botulinum tại Quảng Nam do ăn cá chép muối ủ chua, hiện có 3 trường hợp thở máy đã được sử dụng thuốc giải độc. Người bệnh đã tỉnh táo hơn, sức cơ cải thiện một phần nhưng vẫn rất nguy hiểm bởi nguy cơ biến chứng. 6 bệnh nhân còn lại đang được tiếp tục theo dõi, đánh giá diễn tiến.
Ngay sau khi xảy ra vụ việc, Sở Y tế tỉnh Quảng Nam đã phát đi khuyến cáo người dân không sử dụng các món ăn được chế biến liên quan món cá chép ủ chua; không sử dụng các thực vật lạ, có nguy cơ gây ngộ độc như nấm rừng, cây củ, quả rừng lạ, côn trùng; cần có biện pháp chế biến đảm bảo an toàn đối với các sản phẩm mang tính truyền thống hoặc tập quán của địa phương như món cá chép làm chua.

Bệnh nhân ngộ độc được điều trị tại Quảng Nam. Ảnh: Dân trí
Độc tố Botulinum thường có trong thực phẩm nào?
Theo Cục An toàn thực phẩm, Bộ Y tế cho biết, ngộ độc do độc tố Botulinum là ngộ độc nặng, nguy cơ tử vong cao hoặc ảnh hưởng lâu dài tới sức khỏe. Người bệnh bị ngộ độc do độc tố Botulinum có biểu hiện: buồn nôn, nôn, chướng bụng, đau bụng, liệt theo trình tự liệt bắt đầu từ vùng đầu mặt cổ lan xuống hai tay, sau đó tới hai chân, liệt các cơ hô hấp, liệt nặng có thể gây suy hô hấp là nguyên nhân gây tử vong.
TS.BS Nguyễn Trung Nguyên, Giám đốc Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai cho biết ngộ độc thực phẩm do độc tố botulinum thường chỉ xảy ra với các loại thực phẩm đóng kín trong môi trường thiếu không khí (trong hộp, chai, lọ, can, lon, bao, túi) trong khi điều kiện sản xuất bị nhiễm bẩn và môi trường bên trong thực phẩm không đảm bảo.
Botulinum là chất cực độc. Độc tố này chưa đến 0,1 mg đã có thể gây tử vong, có thể coi là một trong các chất độc độc nhất hiện nay. Đáng nói là ngộ độc thực phẩm do độc tố botulinum trên thực tế xảy ra không thường xuyên, yếu tố dịch tễ và các biểu hiện đặc trưng của bệnh thường khó khai thác nên việc chẩn đoán xác định rất khó khăn.
Tuy nhiên, có thể xác định "thủ phạm" phổ biến nhất là vi khuẩn độc thịt (vì ban đầu xảy ra chủ yếu với thịt hộp). Vi khuẩn này tồn tại nhiều ở ngoài môi trường và có thể lẫn trong nhiều loại nguyên liệu thực phẩm, lúc này vi khuẩn ở dạng có vỏ bọc chịu đựng tốt với đun nấu thông thường (gọi là bào tử).
"Các thực phẩm khi chế biến có lẫn một vài bào tử vi khuẩn (quy trình sản xuất không đảm bảo sạch), sau sản xuất thực phẩm được đóng gói kín như chai, lọ, hộp, lon, túi, trong khi đó không đủ độ chua, độ mặn như trên thì rõ ràng tạo điều kiện vi khuẩn phát triển và tiết ra độc tố botulinum"- bác sĩ Nguyên nói.
Ngoài ra, loại thực phẩm có nguy cơ có thể là từ các loại thực phẩm từ rau, củ, quả, thịt, hải sản… lên men, đóng hộp không đảm bảo điều kiện an toàn thực phẩm có nguy cơ bị nhiễm vi khuẩn Clostridium botulinum và sinh độc tố botulinum.
Cũng theo bác sĩ Nguyên, dù botulinum là chất độc thần kinh cực mạnh, tuy nhiên chúng sẽ nhanh chóng bị phá hủy khi nấu chín. Trường hợp độc tố này hấp thu vào cơ thể chúng sẽ gắn chặt vào vào các dây thần kinh, gây liệt toàn bộ các cơ quan.
Ăn cá muối ủ chua cần làm gì để được an toàn?

Người dân nên rán hoặc nướng kỹ cá muối ủ chua trước khi ăn để an toàn cho sức khỏe. Ảnh minh họa
Cá muối ủ chua là món ăn truyền thống và đặc trưng của người dân miền núi ở Quảng Nam. Cách chế biến bao gồm cá chép, muối, cơm hoặc bột bắp, ớt, sau đó ủ trong hũ kín khoảng 7-10 ngày. Các chuyên gia nhận định, môi trường đã tạo điều kiện yếm khí cho vi khuẩn Clostridium Botulinum phát triển.
Cục An toàn thực phẩm, Bộ Y tế khuyến cáo người dân, cơ sở sản xuất kinh doanh thực phẩm phải lưu ý để đảm bảo an toàn, phòng ngộ độc. Đặc biệt những cơ sở sản xuất quy mô nhỏ hoặc hộ gia đình không nên cho thực phẩm vào đóng gói kín, không đủ điều kiện tiệt trùng nguy cơ ngộ độc độc tố botulinum rất lớn do độc tố này được sinh ra trong môi trường yếm khí, khi dụng cụ bao gói không đảm bảo an toàn.
Theo ThS.BSCKII Hà Phan Thắng, điều đầu tiên cần lưu ý với người tiêu dùng khi mua các sản phẩm cá muối chua, cá thính chua nên chọn các cơ sở sản xuất uy tín, có thương hiệu và đảm bảo các tiêu chuẩn an toàn vệ sinh thực phẩm. Không mua các sản phẩm trôi nổi, tem nhãn không rõ ràng. Chế biến và bảo quản sản phẩm đúng cách, theo hướng dẫn của cơ sở sản xuất. Tốt nhất không nên ăn trực tiếp mà nên chế biến sản phẩm cá chua bằng phương pháp rán hoặc nướng kỹ để an toàn cho sức khỏe.
Cách đề phòng ngộ độc botulinum
Theo các bác sĩ BV. Bệnh nhiệt đới TP Hồ Chí Minh, người dân và các cơ sở chế biến, sản xuất thực phẩm cần thực hiện các hướng dẫn sau để phòng ngộ độc botulinum:
- Đóng hộp thực phẩm, tuyệt đối tuân thủ các nguyên tắc vệ sinh an toàn thực phẩm để hạn chế nhiễm khuẩn thực phẩm.
- Khi muối chua, thực phẩm cần được rửa và nấu đúng cách. Dụng cụ làm bếp, hộp đựng, cũng như những bề mặt khác khi tiếp xúc với thực phẩm, bao gồm thớt và tay người chế biến, cần phải rửa sạch kỹ với xà phòng và nước chín.
- Botulinum có thể làm nắp hộp trữ thức ăn cong (lồi lên hoặc phù bên ngoài) và thức ăn có mùi khác lạ. Vì vậy, khi thấy dấu hiệu này tuyệt đối không nên dùng.
- Độc tố botulinum bị phân hủy ở nhiệt độ cao. Thức ăn đóng hộp cần thiết có thể nấu sôi thực phẩm khoảng 10 phút trước khi ăn để đảm bảo an toàn.
Diễn biến của 3 chùm ca bệnh sau khi ăn cá chép muối ủ chua
Trong 2 ngày 16 và 17/3/2023, Bệnh viện Đa khoa khu vực Bắc Quảng Nam tiếp nhận nhiều trường hợp ngộ độc vì ăn cá chép muối ủ chua.
Thông tin ban đầu cho biết, chùm ca bệnh thứ nhất 5 người, gồm: 3 nữ, 2 nam ở xã Phước Đức, huyện Phước Sơn, tỉnh Quảng Nam. Cả 5 người cùng ăn món cá chép muối ủ chua vào ngày 5/3/2023. Sau khi ăn từ 12h-24h, tất cả đều có triệu chứng đau bụng, nôn ói, mệt, yếu dần tay chân và phải nhập Bệnh viện Đa khoa khu vực Bắc Quảng Nam. Sau 3 ngày điều trị, 1 ca bệnh nhân nữ 40 tuổi đã tử vong, 4 ca còn lại tình trạng hiện tại tạm ổn.
Chùm ca bệnh thứ hai là bệnh nhân nữ, sinh năm 1986, ở xã Phước Chánh, huyện Phước Sơn, tỉnh Quảng Nam. Bệnh nhân ăn cá chép muối ủ chua vào ngày 14/3/2023. Sau 1 ngày, bệnh nhân nôn ói nhiều, yếu dần tay chân, phải nhập Bệnh viện đa khoa khu vực Bắc Quảng Nam. Đến ngày 16/3/2023, bệnh nhân suy hô hấp, thở máy đến nay.
Chùm ca bệnh thứ ba là 4 người trong cùng một gia đình, gồm 3 nam, 1 nữ ở xã Phước Kiên, huyện Phước Sơn, tỉnh Quảng Nam. Ngày 16/3/2023 cả gia đình ăn cá chép muối ủ chua, đến 17/3/2023 nôn ói nhiều, mệt, nhập Bệnh viện Đa khoa khu vực Bắc Quảng Nam. Đến ngày hôm qua (18/3/2023), 2 bệnh nhân liệt tứ chi, suy hô hấp, phải thở máy, 2 bệnh nhân còn lại (1 bé trai 12 tuổi và 1 nữ 24 tuổi) mệt đừ, yếu nhẹ tứ chi, sức cơ 4/5-5/5, tự thở được.
Sau khi trực tiếp thăm khám bệnh nhân và làm việc với Sở Y tế tỉnh Quảng Nam, các bác sĩ nhận định ban đầu là, cả 3 chùm ca bệnh đều ăn cùng một loại thức ăn là cá chép muối ủ chua.
Clip Đôi nam nữ điều khiển xe SH làm xiếc trên đèo Hải Vân
3 việc nên làm mỗi ngày để ngăn ngừa loãng xương
Sống khỏe - 19 phút trướcLoãng xương thường diễn tiến âm thầm trong nhiều năm mà không gây triệu chứng rõ rệt. Tuy nhiên, việc duy trì chế độ dinh dưỡng hợp lý, vận động thường xuyên và thay đổi các thói quen không lành mạnh có thể giúp bảo vệ xương hiệu quả, giảm nguy cơ gãy xương khi tuổi cao.
Nâng tầm vị thế nghề điều dưỡng trong kỷ nguyên số: Vai trò đồng hành của truyền thông báo chí
Y tế - 21 phút trướcGĐXH - Tọa đàm “Truyền thông báo chí với vai trò nâng cao vị thế nghề điều dưỡng trong kỷ nguyên mới” do Tạp chí Điều dưỡng Việt Nam tổ chức đã khẳng định vai trò trụ cột của lực lượng điều dưỡng trong hệ thống y tế hiện đại, đồng thời đưa ra những kiến nghị, giải pháp để cơ quan truyền thông nâng cao hình ảnh, chế độ đãi ngộ cho lực lượng điều dưỡng.
Thanh niên 28 tuổi men gan tăng gấp 70 lần, bác sĩ phát hiện nguyên nhân bất ngờ
Sống khỏe - 39 phút trướcGĐXH - Tưởng chỉ mắc cảm cúm thông thường, nam thanh niên 28 tuổi đi khám phát hiện mắc viêm gan A cấp, men gan tăng hơn 70 lần so với bình thường.
Người đàn ông 39 tuổi tiêu xương hàm, mất răng vì không nhổ răng khôn mọc lệch
Sống khỏe - 12 giờ trướcGĐXH - Không nhổ răng khôn mọc lệch, nhiều năm sau ổ nhiễm trùng âm thầm phát triển, anh Quân bị tiêu xương hàm và bị phá hủy chiếc răng ăn nhai quan trọng bên cạnh.
Máu 'đặc' dễ làm tăng nguy cơ đột quỵ? Bác sĩ khuyên người trung niên nên ăn thường xuyên 4 thực phẩm này
Sống khỏe - 15 giờ trướcGĐXH - Tình trạng máu lưu thông kém, mệt mỏi, chóng mặt hoặc tê bì tay chân là vấn đề khá phổ biến ở người trung niên và cao tuổi. Bên cạnh việc duy trì vận động và kiểm soát bệnh nền, chế độ ăn uống hợp lý với các thực phẩm giàu chất xơ, chất chống oxy hóa và axit béo tốt có thể giúp hỗ trợ tuần hoàn máu, góp phần bảo vệ sức khỏe tim mạch.
Chuyên gia chia sẻ vai trò Synbiotic trong miễn dịch đầu đời của trẻ
Sống khỏe - 16 giờ trướcTP. Hồ Chí Minh, ngày 07 tháng 06 năm 2026 – Tập đoàn dinh dưỡng toàn cầu Danone phối hợp cùng Hội Nhi khoa Việt Nam tổ chức Hội nghị Khoa học Toàn quốc 2026 với chủ đề “Xu hướng mới Synbiotic & Dinh dưỡng đầu đời hỗ trợ miễn dịch, não bộ và phát triển toàn diện ở trẻ nhỏ”.
Bí quyết sống thọ: Người sống thọ thường không bỏ qua những món này trong bữa sáng
Sống khỏe - 18 giờ trướcGĐXH - Nhiều nghiên cứu cho thấy người sống thọ thường duy trì những thực phẩm giàu dinh dưỡng trong bữa sáng nhằm kiểm soát cân nặng, hỗ trợ não bộ và giảm nguy cơ mắc bệnh mạn tính.
Cô gái 20 tuổi suy thận giai đoạn cuối vì chủ quan với dấu hiệu xuất hiện mỗi sáng
Sống khỏe - 21 giờ trướcGĐXH - Chỉ vì chủ quan với những dấu hiệu bất thường kéo dài suốt nhiều tháng, cô gái trẻ bất ngờ được chẩn đoán suy thận mạn giai đoạn cuối, buộc phải lọc máu định kỳ để duy trì sự sống.
70 tuổi là 'cột mốc vàng' quyết định tuổi thọ: Người có 4 đặc điểm này dễ sống khỏe đến 90 tuổi
Sống khỏe - 1 ngày trướcGĐXH - Các chuyên gia cho rằng, những người duy trì được 4 đặc điểm dưới đây sau tuổi 70 thường có cơ hội sống khỏe mạnh và kéo dài tuổi thọ cao hơn.
Ngủ đủ vẫn thấy mệt? Chuyên gia chỉ ra 3 thói quen ăn uống giúp giảm mệt mỏi tới hơn 40%
Sống khỏe - 1 ngày trướcGĐXH - Nhiều người dù ngủ đủ 7-8 tiếng mỗi đêm vẫn thường xuyên cảm thấy mệt mỏi, thiếu năng lượng và khó tập trung. Theo chuyên gia Nhật Bản, nguyên nhân có thể liên quan đến tình trạng viêm mạn tính trong cơ thể và những thói quen ăn uống tưởng như vô hại.
Mỗi ngày vỗ nách vài phút, nhận ngay loạt lợi ích sức khỏe bất ngờ
Sống khỏeGĐXH - Thực hư việc vỗ nách có tác dụng gì, hãy cùng tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.
