Ăn cá chép muối ủ chua nhất định không được bỏ qua thao tác này để phòng tránh ngộ độc
GĐXH - Sau hàng loạt bệnh nhân nhập viện vì ăn cá chép muối ủ chua, các chuyên gia khuyến cáo người dân tốt nhất không nên ăn trực tiếp và hướng dẫn cách đề phòng ngộ độc botulinum.
Liên quan đến 3 chùm ca bệnh ngộ độc Botulinum tại Quảng Nam do ăn cá chép muối ủ chua, hiện có 3 trường hợp thở máy đã được sử dụng thuốc giải độc. Người bệnh đã tỉnh táo hơn, sức cơ cải thiện một phần nhưng vẫn rất nguy hiểm bởi nguy cơ biến chứng. 6 bệnh nhân còn lại đang được tiếp tục theo dõi, đánh giá diễn tiến.
Ngay sau khi xảy ra vụ việc, Sở Y tế tỉnh Quảng Nam đã phát đi khuyến cáo người dân không sử dụng các món ăn được chế biến liên quan món cá chép ủ chua; không sử dụng các thực vật lạ, có nguy cơ gây ngộ độc như nấm rừng, cây củ, quả rừng lạ, côn trùng; cần có biện pháp chế biến đảm bảo an toàn đối với các sản phẩm mang tính truyền thống hoặc tập quán của địa phương như món cá chép làm chua.

Bệnh nhân ngộ độc được điều trị tại Quảng Nam. Ảnh: Dân trí
Độc tố Botulinum thường có trong thực phẩm nào?
Theo Cục An toàn thực phẩm, Bộ Y tế cho biết, ngộ độc do độc tố Botulinum là ngộ độc nặng, nguy cơ tử vong cao hoặc ảnh hưởng lâu dài tới sức khỏe. Người bệnh bị ngộ độc do độc tố Botulinum có biểu hiện: buồn nôn, nôn, chướng bụng, đau bụng, liệt theo trình tự liệt bắt đầu từ vùng đầu mặt cổ lan xuống hai tay, sau đó tới hai chân, liệt các cơ hô hấp, liệt nặng có thể gây suy hô hấp là nguyên nhân gây tử vong.
TS.BS Nguyễn Trung Nguyên, Giám đốc Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai cho biết ngộ độc thực phẩm do độc tố botulinum thường chỉ xảy ra với các loại thực phẩm đóng kín trong môi trường thiếu không khí (trong hộp, chai, lọ, can, lon, bao, túi) trong khi điều kiện sản xuất bị nhiễm bẩn và môi trường bên trong thực phẩm không đảm bảo.
Botulinum là chất cực độc. Độc tố này chưa đến 0,1 mg đã có thể gây tử vong, có thể coi là một trong các chất độc độc nhất hiện nay. Đáng nói là ngộ độc thực phẩm do độc tố botulinum trên thực tế xảy ra không thường xuyên, yếu tố dịch tễ và các biểu hiện đặc trưng của bệnh thường khó khai thác nên việc chẩn đoán xác định rất khó khăn.
Tuy nhiên, có thể xác định "thủ phạm" phổ biến nhất là vi khuẩn độc thịt (vì ban đầu xảy ra chủ yếu với thịt hộp). Vi khuẩn này tồn tại nhiều ở ngoài môi trường và có thể lẫn trong nhiều loại nguyên liệu thực phẩm, lúc này vi khuẩn ở dạng có vỏ bọc chịu đựng tốt với đun nấu thông thường (gọi là bào tử).
"Các thực phẩm khi chế biến có lẫn một vài bào tử vi khuẩn (quy trình sản xuất không đảm bảo sạch), sau sản xuất thực phẩm được đóng gói kín như chai, lọ, hộp, lon, túi, trong khi đó không đủ độ chua, độ mặn như trên thì rõ ràng tạo điều kiện vi khuẩn phát triển và tiết ra độc tố botulinum"- bác sĩ Nguyên nói.
Ngoài ra, loại thực phẩm có nguy cơ có thể là từ các loại thực phẩm từ rau, củ, quả, thịt, hải sản… lên men, đóng hộp không đảm bảo điều kiện an toàn thực phẩm có nguy cơ bị nhiễm vi khuẩn Clostridium botulinum và sinh độc tố botulinum.
Cũng theo bác sĩ Nguyên, dù botulinum là chất độc thần kinh cực mạnh, tuy nhiên chúng sẽ nhanh chóng bị phá hủy khi nấu chín. Trường hợp độc tố này hấp thu vào cơ thể chúng sẽ gắn chặt vào vào các dây thần kinh, gây liệt toàn bộ các cơ quan.
Ăn cá muối ủ chua cần làm gì để được an toàn?

Người dân nên rán hoặc nướng kỹ cá muối ủ chua trước khi ăn để an toàn cho sức khỏe. Ảnh minh họa
Cá muối ủ chua là món ăn truyền thống và đặc trưng của người dân miền núi ở Quảng Nam. Cách chế biến bao gồm cá chép, muối, cơm hoặc bột bắp, ớt, sau đó ủ trong hũ kín khoảng 7-10 ngày. Các chuyên gia nhận định, môi trường đã tạo điều kiện yếm khí cho vi khuẩn Clostridium Botulinum phát triển.
Cục An toàn thực phẩm, Bộ Y tế khuyến cáo người dân, cơ sở sản xuất kinh doanh thực phẩm phải lưu ý để đảm bảo an toàn, phòng ngộ độc. Đặc biệt những cơ sở sản xuất quy mô nhỏ hoặc hộ gia đình không nên cho thực phẩm vào đóng gói kín, không đủ điều kiện tiệt trùng nguy cơ ngộ độc độc tố botulinum rất lớn do độc tố này được sinh ra trong môi trường yếm khí, khi dụng cụ bao gói không đảm bảo an toàn.
Theo ThS.BSCKII Hà Phan Thắng, điều đầu tiên cần lưu ý với người tiêu dùng khi mua các sản phẩm cá muối chua, cá thính chua nên chọn các cơ sở sản xuất uy tín, có thương hiệu và đảm bảo các tiêu chuẩn an toàn vệ sinh thực phẩm. Không mua các sản phẩm trôi nổi, tem nhãn không rõ ràng. Chế biến và bảo quản sản phẩm đúng cách, theo hướng dẫn của cơ sở sản xuất. Tốt nhất không nên ăn trực tiếp mà nên chế biến sản phẩm cá chua bằng phương pháp rán hoặc nướng kỹ để an toàn cho sức khỏe.
Cách đề phòng ngộ độc botulinum
Theo các bác sĩ BV. Bệnh nhiệt đới TP Hồ Chí Minh, người dân và các cơ sở chế biến, sản xuất thực phẩm cần thực hiện các hướng dẫn sau để phòng ngộ độc botulinum:
- Đóng hộp thực phẩm, tuyệt đối tuân thủ các nguyên tắc vệ sinh an toàn thực phẩm để hạn chế nhiễm khuẩn thực phẩm.
- Khi muối chua, thực phẩm cần được rửa và nấu đúng cách. Dụng cụ làm bếp, hộp đựng, cũng như những bề mặt khác khi tiếp xúc với thực phẩm, bao gồm thớt và tay người chế biến, cần phải rửa sạch kỹ với xà phòng và nước chín.
- Botulinum có thể làm nắp hộp trữ thức ăn cong (lồi lên hoặc phù bên ngoài) và thức ăn có mùi khác lạ. Vì vậy, khi thấy dấu hiệu này tuyệt đối không nên dùng.
- Độc tố botulinum bị phân hủy ở nhiệt độ cao. Thức ăn đóng hộp cần thiết có thể nấu sôi thực phẩm khoảng 10 phút trước khi ăn để đảm bảo an toàn.
Diễn biến của 3 chùm ca bệnh sau khi ăn cá chép muối ủ chua
Trong 2 ngày 16 và 17/3/2023, Bệnh viện Đa khoa khu vực Bắc Quảng Nam tiếp nhận nhiều trường hợp ngộ độc vì ăn cá chép muối ủ chua.
Thông tin ban đầu cho biết, chùm ca bệnh thứ nhất 5 người, gồm: 3 nữ, 2 nam ở xã Phước Đức, huyện Phước Sơn, tỉnh Quảng Nam. Cả 5 người cùng ăn món cá chép muối ủ chua vào ngày 5/3/2023. Sau khi ăn từ 12h-24h, tất cả đều có triệu chứng đau bụng, nôn ói, mệt, yếu dần tay chân và phải nhập Bệnh viện Đa khoa khu vực Bắc Quảng Nam. Sau 3 ngày điều trị, 1 ca bệnh nhân nữ 40 tuổi đã tử vong, 4 ca còn lại tình trạng hiện tại tạm ổn.
Chùm ca bệnh thứ hai là bệnh nhân nữ, sinh năm 1986, ở xã Phước Chánh, huyện Phước Sơn, tỉnh Quảng Nam. Bệnh nhân ăn cá chép muối ủ chua vào ngày 14/3/2023. Sau 1 ngày, bệnh nhân nôn ói nhiều, yếu dần tay chân, phải nhập Bệnh viện đa khoa khu vực Bắc Quảng Nam. Đến ngày 16/3/2023, bệnh nhân suy hô hấp, thở máy đến nay.
Chùm ca bệnh thứ ba là 4 người trong cùng một gia đình, gồm 3 nam, 1 nữ ở xã Phước Kiên, huyện Phước Sơn, tỉnh Quảng Nam. Ngày 16/3/2023 cả gia đình ăn cá chép muối ủ chua, đến 17/3/2023 nôn ói nhiều, mệt, nhập Bệnh viện Đa khoa khu vực Bắc Quảng Nam. Đến ngày hôm qua (18/3/2023), 2 bệnh nhân liệt tứ chi, suy hô hấp, phải thở máy, 2 bệnh nhân còn lại (1 bé trai 12 tuổi và 1 nữ 24 tuổi) mệt đừ, yếu nhẹ tứ chi, sức cơ 4/5-5/5, tự thở được.
Sau khi trực tiếp thăm khám bệnh nhân và làm việc với Sở Y tế tỉnh Quảng Nam, các bác sĩ nhận định ban đầu là, cả 3 chùm ca bệnh đều ăn cùng một loại thức ăn là cá chép muối ủ chua.
Clip Đôi nam nữ điều khiển xe SH làm xiếc trên đèo Hải Vân
Sống thọ 90 tuổi nhờ 5 thói quen đơn giản thực hiện suốt 70 năm
Sống khỏe - 1 giờ trướcGĐXH - Ở tuổi 90, cặp vợ chồng sống tại Hà Nội vẫn khỏe mạnh và minh mẫn. Bí quyết sống thọ đơn giản nằm ở 5 thói quen.
Điều gì đang chờ người dân tại 10 gian tư vấn của Ngày Dinh dưỡng cộng đồng Việt Nam Lần 7?
Y tế - 3 giờ trướcNgày Dinh dưỡng cộng đồng Việt Nam lần thứ 7 sẽ diễn ra vào sáng ngày 28/6 tại Công viên Thống Nhất (Hà Nội). Một trong những điểm nhấn của chương trình là sự quy tụ của 10 chuyên gia dinh dưỡng từ các đơn vị đầu ngành, trực tiếp tư vấn, giải đáp và đồng hành cùng người dân trên hành trình chăm sóc sức khỏe.
Hé lộ không gian Ngày Dinh dưỡng cộng đồng Việt Nam lần 7: Sẵn sàng cho ngày hội sức khỏe tại CV Thống Nhất
Y tế - 4 giờ trướcChỉ còn ít ngày nữa, Ngày Dinh dưỡng cộng đồng Việt Nam lần 7 sẽ chính thức diễn ra tại Công viên Thống Nhất (Hà Nội). Không gian ngày hội được thiết kế hiện đại, khoa học, nơi người dân có thể trải nghiệm các hoạt động vận động, tư vấn dinh dưỡng và kết nối cộng đồng.
Người phụ nữ huyết áp tăng cao, đi khám phát hiện suy thận giai đoạn 4 vì 1 sai lầm nhiều người Việt mắc phải
Sống khỏe - 4 giờ trướcGĐXH - Không tái khám định kỳ mà tự mua thuốc theo đơn cũ để uống trong suốt 2 năm. Đến khi huyết áp liên tục tăng cao, đi khám đã phát hiện mắc suy thận mạn giai đoạn 4.
Người phụ nữ 58 tuổi âm thầm chịu đựng khối sa sinh dục: Phụ nữ sau sinh có dấu hiệu này cần khám sớm
Bệnh thường gặp - 4 giờ trướcGĐXH - Tâm lý e ngại nên không đi khám, đến khi việc đi lại, tiểu tiện và đại tiện trở nên khó khăn, bà mới tìm đến bệnh viện và được phát hiện mắc sa sinh dục độ III.
5 loại đồ uống nên tránh để có sức khỏe tim mạch tốt hơn
Sống khỏe - 6 giờ trướcChế độ ăn uống có ảnh hưởng đáng kể đến nguy cơ mắc bệnh tim và sức khỏe tổng thể. Trong đó, việc hạn chế các loại đồ uống có đường cũng như rượu bia là một bước quan trọng bảo vệ trái tim.
Điều gì đang chờ người dân tại 10 gian tư vấn của Ngày Dinh dưỡng cộng đồng Việt Nam lần 7?
Sống khỏe - 7 giờ trướcNgày Dinh dưỡng cộng đồng Việt Nam lần thứ 7 sẽ diễn ra vào sáng ngày 28/6 tại Công viên Thống Nhất (Hà Nội). Một trong những điểm nhấn của chương trình là sự quy tụ của 10 chuyên gia dinh dưỡng từ các đơn vị đầu ngành, trực tiếp tư vấn, giải đáp và đồng hành cùng người dân trên hành trình chăm sóc sức khỏe.
Đừng chỉ nghĩ đau lưng mới là bệnh thận, 4 dấu hiệu này cho thấy thận đang tổn thương
Sống khỏe - 7 giờ trướcGĐXH - Nhiều người cho rằng đau lưng là dấu hiệu đầu tiên của bệnh thận. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, ở giai đoạn sớm, thận thường tổn thương rất âm thầm và hiếm khi gây đau. Thay vào đó, những thay đổi ở nước tiểu, tình trạng phù hay cảm giác mệt mỏi kéo dài mới là các dấu hiệu cần đặc biệt lưu ý.
Nước mắm để qua đêm có an toàn? Chuyên gia cảnh báo nguy cơ vi khuẩn nếu bảo quản sai cách
Bệnh thường gặp - 18 giờ trướcGĐXH - Nước mắm là gia vị quen thuộc trong bữa ăn của người Việt, tuy nhiên nhiều gia đình có thói quen pha nước chấm rồi để lại dùng cho bữa sau. Theo các chuyên gia an toàn thực phẩm, việc để nước mắm qua đêm không phải lúc nào cũng nguy hiểm, nhưng nguy cơ nhiễm khuẩn sẽ tăng đáng kể nếu bảo quản không đúng cách.
Tưởng đau chân do tuổi già, người phụ nữ 64 tuổi bất ngờ phát hiện tắc hoàn toàn động mạch chủ bụng
Sống khỏe - 21 giờ trướcGĐXH - Đau mỏi chân, nghĩ mình chỉ bị thoái hóa khớp do tuổi tác, bệnh nhân đi khám bất ngờ phát hiện tắc hoàn toàn đoạn cuối động mạch chủ bụng lan xuống hai động mạch chậu.
Nước luộc thịt có nên dùng để nấu canh? Chuyên gia chỉ ra lợi ích và những lưu ý quan trọng
Bệnh thường gặpGĐXH - Nước luộc thịt thường được tận dụng để nấu canh nhờ vị ngọt tự nhiên và hương thơm hấp dẫn. Song, giá trị dinh dưỡng thực sự của loại nước này ra sao, có tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng sức khỏe hay không và sử dụng thế nào mới đúng?
