Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến: Khẩn trương hoàn thiện bộ máy, nhân lực làm dân số

Tham dự Hội nghị có đại diện lãnh đạo các Bộ, ban, ngành, đoàn thể Trung ương; đại diện lãnh đạo các cục, vụ, đơn vị thuộc Văn phòng Trung ương Đảng, Văn phòng Quốc hội, Văn phòng Chính phủ, Bộ Y tế, Tổng cục DS-KHHGĐ; lãnh đạo Sở Y tế, Chi cục DS-KHHGĐ 63 tỉnh, thành phố; Đại diện của các Trung tâm Sàng lọc trước sinh và sơ sinh lớn trên toàn quốc và đại diện các cơ quan thông tấn, báo chí Trung ương và Hà Nội.

Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến phát biểu tại Hội nghị

Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến trao đổi cùng Nguyên Tổng cục trưởng Tổng cục DS-KHHGĐ - TS Dương Quốc Trọng

Báo cáo tổng kết công tác DS-KHHGĐ năm 2014, ông Nguyễn Văn Tân – Phó Tổng cục trưởng phụ trách Tổng cục DS-KHHGĐ cho hay, năm 2014, công tác DS-KHHGĐ tiếp tục nhận được sự quan tâm, chỉ đạo của Đảng, Quốc hội, Chính phủ và sự tích cực tham gia của các Bộ, ban, ngành, đoàn thể. Công tác DS-KHHGĐ tại các địa phương cũng tiếp tục nhận được sự quan tâm của các cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương trong lãnh đạo, chỉ đạo ổn định tổ chức bộ máy cán bộ, bảo đảm điều kiện hoạt động và tổ chức thực hiện các mục tiêu DS-KHHGĐ. Nhiều tỉnh đã bố trí kinh phí từ ngân sách địa phương để triển khai các hoạt động của công tác DS-KHHGĐ. Có 14 tỉnh được ngân sách địa phương hỗ trợ cho Chương trình DS-KHHGĐ với tổng kinh phí là 180 tỷ đồng. Một số tỉnh có sự hỗ trợ cao như Long An (24 tỷ đồng), Thừa Thiên Huế (9 tỷ)… Cùng với đó là sự nỗ lực của đội ngũ cán bộ làm công tác DS-KHHGĐ các cấp, đặc biệt là đội ngũ cộng tác viên dân số.

Ông Nguyễn Văn Tân - Phó Tổng cục trưởng phụ trách Tổng cục DS-KHHGĐ báo cáo tổng kết công tác DS-KHHGĐ năm 2014

Điểm lại một số sự kiện tiêu biểu trong công tác DS-KHHGĐ năm 2014, ông Nguyễn Văn Tân nhấn mạnh, với kết quả Tổng điều tra dân số và nhà ở giữa kỳ 1/4, năm 2014 là năm thứ 9 liên tiếp Việt Nam đạt và duy trì được mức sinh thay thế với tổng tỷ suất sinh đạt 2,09 con. Bên cạnh đó, năm qua, thông điệp mới “Mỗi cặp vợ chồng hãy nên đẻ hai con” đã được tuyên truyền sâu rộng tới 63/63 tỉnh, thành trên cả nước. Hệ thống báo cáo thống kê điện tử chuyên ngành Dân số được kết nối trong toàn quốc thay cho hệ thống báo cáo thống kê sổ sách; Ra mắt Câu lạc bộ Nhà báo với công tác Dân số và tổ chức thành công Giải Báo chí toàn quốc về DS-KHHGĐ; Tổ chức thành công Hội nghị về già hóa dân số khu vực Đông Nam Á…

Từ trái sang: Ông Lê Cảnh Nhạc, ông Hồ Chí Hùng - Phó Tổng cục trưởng Tổng cục DS-KHHGĐ, ông Bùi Đức Thụ - Vụ trưởng Vụ Các vấn đề xã hội (Văn phòng Quốc hội)

Các đại biểu tham dự Hội nghị

Một kết quả nổi bật khác năm 2014, đó là lần đầu tiên tỷ số giới tính khi sinh giảm khá mạnh sau nhiều năm tăng liên tục, xuống 112,2 bé trai/100 bé gái (1,6 điểm phần trăm so với năm 2013). Một số chỉ tiêu khác như mức giảm tỷ suất sinh thô của nước ta đạt 0,1%o, số người mới thực hiện biện pháp tránh thai hoàn thành 100% kế hoạch. Các hoạt động nâng cao chất lượng dân số được triển khai đều khắp, một số địa phương đi đầu trong công tác sàng lọc, chẩn đoán trước sinh, sơ sinh như TP HCM, Hà Nội…

Bộ trưởng Bộ Y tế trao hoa và Cờ thi đua cho đại diện các tập thể thuộc Tổng cục DS-KHHGĐ

Có 7 tập thể nhận Cờ thi đua, 10 tập thể nhận Bằng khen của Bộ trưởng Bộ Y tế vì đã thành tích xuất sắc trong thực hiện nhiệm vụ, kế hoạch công tác DS-KHHGĐ năm 2014

Theo báo cáo của Tổng cục DS-KHHGĐ, năm 2014, kinh phí đầu tư cho Chương trình DS-KHHGĐ giảm rất mạnh, dẫn tới không đủ nguồn lực để đảm bảo thực hiện các hoạt động thiết yếu nhằm đạt các mục tiêu Chương trình. Cụ thể, ngân sách cho chương trình MTQG DS-KHHGĐ thấp nhất trong 4 năm 2011-2014, chưa đến 65% kinh phí năm 2013, chỉ bằng ½ kinh phí năm 2012 và không có vốn ODA. Nhiều tỉnh, thành phố chưa chủ động bố trí kinh phí địa phương cho triển khai hoạt động của ngành.

Bước sang năm 2015, ngành DS-KHHGĐ sẽ tập trung mọi nỗ lực, phát huy tính chủ động, sáng tạo của các địa phương, đơn vị triển khai mạnh mẽ, đồng bộ các giải pháp phấn đấu hoàn thành các mục tiêu về DS-KHHGĐ đã đề ra, và Chương trình MTQG 2012-2015, giai đoạn một Chiến lược DS-SKSS 2011-2020 hoàn thành việc chuẩn bị các điều kiện cần thiết cho việc triển khai công tác DS-KHHGĐ giai đoạn 2016-2020.

Các mục tiêu, chỉ tiêu cụ thể được đề ra là mức giảm tỷ suất sinh thô 0,1%o; Tốc độ tăng tỷ số giới tính khi sinh 0,4 điểm phần trăm; 15% tổng số người mang thai được sàng lọc trước sinh, 30% số trẻ sinh ra được sàng lọc sơ sinh; Số người mới sử dụng biện pháp tránh thai là 5.116.456 người. Cũng trong năm 2015, ngành Dân số sẽ xây dựng kế hoạch và triển khai thiết lập hệ thống thanh tra chuyên ngành DS-KHHĐ từ Trung ương đến địa phương đủ năng lực kiểm tra, thanh tra thực hiện pháp luật về DS-KHHGĐ.

Phát biểu tại Hội nghị, Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến đánh giá cao những đóng góp và thành tựu của công tác DS-KHHGĐ đối với ngành Y tế nói riêng và sự phát triển KT-XH nói chung.

Trước những khó khăn, thách thức của công tác DS-KHHGĐ trong thời gian tới, Bộ trưởng chỉ đạo cần khẩn trương củng cố, hoàn thiện bộ máy tổ chức, nhân lực ngành Dân số, đặc biệt ở tuyến huyện. “Vấn đề này đã trăn trở từ nhiệm kỳ trước, sang nhiệm kỳ mới, ngành Dân số, Y tế đã tổ chức rất nhiều hội thảo, làm sao để đưa ra một mô hình thuận lợi nhất cho đội ngũ làm công tác DS-KHHGĐ hoạt động tốt” – Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến nói.

Thực hiện ý kiến của Bộ trưởng tại Hội nghị Tổng kết công tác DS-KHHGĐ này, Ban tổ chức Hội nghị đã tiến hành một cuộc điều tra cắt ngang nhằm thăm dò ý kiến của các đại biểu là lãnh đạo Sở Y tế, Chi cục DS-KHHGĐ của 63 tỉnh, thành phố về mô hình tổ chức bộ máy dân số cấp huyện, kết quả, 68,9% đại biểu cho rằng nên đưa Trung tâm DS-KHHGĐ cấp huyện về trực thuộc UBND cùng cấp; 31,1% cho rằng nên để Trung tâm DS-KHHGĐ trực thuộc Chi cục DS-KHHGĐ như theo Thông tư 05.

“Với kết quả đánh giá này, lãnh đạo Tổng cục DS-KHHGĐ cần chính thức có văn bản cuối cùng để Bộ Y tế ký thông tư liên tịch với Bộ Nội vụ, đưa Trung tâm DS-KHHGĐ về trực thuộc UBND huyện, làm sao sớm ban hành thông tư này” – Bộ trưởng khẳng định.

Một nhiệm vụ quan trọng khác trong năm 2015 được Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến nhấn mạnh, đó là xây dựng Luật Dân số. Theo đó, năm 2014, Bộ Y tế đã đăng ký và trình bày dự thảo Luật Dân số, phấn đấu năm 2015 sẽ trình Quốc hội và tiến tới ban hành Luật này. “Trong quá trình xây dựng văn bản quy phạm pháp luật quan trọng này, rất cần ý kiến đóng góp của các cán bộ làm công tác DS-KHHGĐ từ Trung ương đến các cộng tác viên dân số” – Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến lưu ý.

Bộ trưởng cũng chỉ rõ, ngành Dân số cần tăng cường hơn nữa công tác thông tin, giáo dục – truyền thông và khẳng định truyền thông phải đi trước một bước; đảm bảo hậu cần cho công tác DS-KHHGĐ, trong đó phải tính đến chuyện đổi mới tư duy kinh tế, tiến hành xã hội hóa trong một số dịch vụ nâng cao chất lượng dân số như sàng lọc trước sinh, sơ sinh, khám sức khỏe tiền hôn nhân…

Tại Hội nghị, Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến đặc biệt nhấn mạnh đến vai trò quan trọng của các lãnh đạo Sở Y tế phụ trách công tác DS-KHHGĐ, Chi cục DS-KHHGĐ cần có tiếng nói với UBND tỉnh, thành phố trong việc huy động nguồn lực, tăng cường đầu tư, hỗ trợ, đóng góp của ngân sách địa phương cho công tác DS-KHHGĐ. “Nhìn sự phát triển của một xã hội bền vững có 3 trụ cột lớn, đó là kinh tế - an sinh xã hội – dân số phát triển và môi trường. Điều này chứng tỏ vai trò của dân số là rất lớn, đặc biệt với cơ cấu dân số trong giai đoạn mới, khi Việt Nam đang trong giai đoạn cơ cấu dân số “vàng”, nhưng cũng đối mặt với tốc độ già hóa dân số rất nhanh, vấn đề sức khỏe sinh sản tiền hôn nhân, mang thai tuổi vị thành niên… Những vấn đề này cần sự quan tâm rất lớn từ chính quyền các địa phương” – Bộ trưởng khẳng định.

Thay mặt toàn thể những người làm công tác dân số, ông Nguyễn Văn Tân cảm ơn Bộ trưởng có lời biểu dương, khen ngợi, đánh giá tốt đối với ngành Dân số năm 2014 và hứa sẽ đồng tâm hiệp lực cùng đội ngũ làm công tác Dân số - KHHGĐ trong cả nước quyết tâm thực hiện thẳng lợi những nhiệm vụ mà Bộ trưởng đã giao phó

Võ Thu

Ảnh: Chí Cường