Cải thiện sức khỏe bà mẹ ở vùng núi

49 học viên trở về thôn bản của mình sẽ tham gia hoạt động truyền thông, giáo dục sức khỏe, chăm sóc trước, trong và sau sinh, cũng như phát hiện chuyển tuyến kịp thời các trường hợp thai phụ có nguy cơ cao.

Mô hình can thiệp thí điểm đào tạo cô đỡ thôn bản này được tài trợ bởi Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc (UNFPA) tập trung vào 3 tỉnh Hà  Giang, Ninh Thuận và Kon Tum. Theo ông Nguyễn Duy Khê, Vụ trưởng Vụ Sức khoẻ Bà mẹ trẻ em, mô hình tập trung đào tạo học viên người dân tộc thiểu số các kỹ năng đỡ đẻ thường và các kỹ năng cấp cứu sản khoa tối thiểu cần thiết; góp phần giảm tử vong mẹ và tử vong sơ sinh của đồng bào các dân tộc ở vùng sâu vùng xa. "Xét về góc độ đáp ứng các yếu tố văn hoá, chương trình đào tạo này cũng rất phù hợp, vì các học viên được lựa chọn từ các dân tộc ít người khác nhau, nên họ nói cùng ngôn ngữ với người dân. Đây là điểm mấu chốt để tiếp cận với phụ nữ và tư vấn cho họ về làm mẹ an toàn", ông Khê nhấn mạnh.

 

Một lớp đào tạo cô đỡ thôn bản tổ chức tại Bệnh viện Từ Dũ - TP Hồ Chí Minh. Ảnh: TL

Bà Urmila Singh, Phó Trưởng đại diện UNFPA đề nghị Chính phủ có hành động tiếp theo sau mô hình thử nghiệm này. "Chúng tôi khuyến khích Bộ Y tế xem xét đánh giá hiệu quả của  mô hình can thiệp  này nhằm nhân rộng sang các tỉnh miền núi khác". Theo bà Urmila, cần có sự cam kết và ủng hộ mạnh mẽ từ phía chính quyền các cấp, hệ thống y tế  và toàn thể cộng đồng để sử dụng có hiệu quả những học viên mới tốt nghiệp này. Ngoài quyết định của Sở Y tế tuyển dụng các em học viên đã tốt nghiệp làm cán bộ y tế thôn bản trong hệ thống y tế, cam kết về chính trị cũng đồng nghĩa với việc có nguồn vốn từ ngân sách tỉnh để trả phụ cấp hàng tháng cho những học viên này. Điều này sẽ thành hiện thực khi có sự ủng hộ của chính quyền. "Ví dụ như ở tỉnh Hà Giang, chúng tôi nhận được cam kết của Uỷ ban Nhân dân tỉnh về việc sử dụng ngân sách địa phương để mở một khoá đào tạo mới trong quý 2 năm nay. Tỉnh Kon Tum và Hà Giang cũng đã có quyết định tuyển dụng các học viên đã được đào tạo làm cán bộ y tế thôn bản", ông Khê cho biết.

Các chỉ số về sức khoẻ bà mẹ, trẻ em của Việt Nam được đánh giá là khá tốt so với nhiều quốc gia có cùng mức thu nhập quốc dân trên đầu người. Các tỷ lệ chết mẹ và tỷ lệ chết trẻ em trong những năm qua đều đã giảm nhanh và giảm đáng kể. Tuy nhiên, còn có sự khác biệt khá lớn về tử vong mẹ và tử vong trẻ em giữa các vùng miền. Ở một số nơi ở vùng núi phía Bắc, tỷ lệ tử vong mẹ còn cao gấp 3 -  4 lần so với ở vùng đồng bằng. Thiếu người đỡ đẻ có kỹ năng và năng lực của người cung cấp dịch vụ ở những vùng dân tộc thiểu số, cũng như những rào cản văn hoá hạn chế việc phụ nữ dân tộc thiểu số được tiếp cận với các dịch vụ SKSS là những nguyên nhân chính dẫn đến tỷ lệ tử vong cao ở bà mẹ tại Việt Nam. 

 

Hà Anh