Chăm sóc thai phụ ngày nắng nóng

Kiêng khem ngày nóng – nguy cơ cao cho sản phụ

Trời nắng, nóng cao, thai phụ dễ thiếu nước, say nắng nóng, nguy hiểm hơn là bị kiệt sức, hạ đường huyết, đột quỵ có thể gây tử vong mẹ, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự phát triển cũng như tính mạng thai nhi…

“Nóng cũng không được tắm, phải nằm than cho đỡ bị hậu sản con ạ!” – bà Mai (Thạch Hà, Hà Tĩnh) ra chỉ thị với cô con dâu tên Nguyệt ngay từ khi chị chuẩn bị lên viện sinh con. Không dám cãi lời mẹ chồng vì sợ mang tiếng “trứng khôn hơn vịt”, Nguyệt ngậm ngùi làm theo. Hệ quả, sau mấy tuần không “nước, gió, nắng”, chỉ ôm con và bốn bức tường hầm hập than hoa, Nguyệt sốt do sản dịch bị ứ, không ra hết do không vận động, cơ thể không phục hồi được, viêm nhiễm phần phụ và phải điều trị kháng sinh liều cao.

Kiêng nước, kiêng ăn có lẽ không ai “bi thương” như chị Thanh (xã Yên Bắc, Duy Tiên, Hà Nam). Số là chị Thanh sau sinh được về nhà mẹ đẻ – một người vốn rất “chăm” kiêng cữ - để tiện chăm sóc. Chế độ cho chị chỉ “đơn giản” gồm: Cơm nén đầy, thịt kho hoặc cá kho mặn, tránh hẳn các loại rau lợi tiểu, ít uống nước, tiệt hẳn hoa quả. Hai tuần chằn chặn như vậy, người mẹ trẻ đã phải nhập viện vì táo bón nặng.

Chuyện kiêng cữ sau sinh như trường hợp của chị Nguyệt hay chị Thanh trên đây không phải là hiếm. Các chuyên gia sản khoa nhấn mạnh rằng: Các “bí kíp” kiêng khem của các cụ ngày trước có ý nghĩa nhân văn riêng, song phải áp dụng vừa phải và hợp lý để tránh phản khoa học như chị Nguyệt trên đây. “Tất nhiên nắng nóng như mấy hôm nay thì sản phụ không nên ra ngoài. Chính những sai lầm do kiêng cữ của chị em và người nhà lại gây nên những nguy cơ cao cho sản phụ ngày nắng nóng. Một số người “yên chí” nằm phòng điều hòa, quạt đá mát mẻ cho cả mẹ lẫn con nên để 24/24, nhưng không biết rằng nếu trong phòng không khí không thoát được thì bà đẻ rất dễ bị nhiễm lao - đây cũng là nguyên nhân khiến nhiều trường hợp ngày trước bị hậu sản” - BS. Lê Thị Kim Dung (Trung tâm Y tế lao động Thái Hà - Hà Nội) cho hay.

“Không thể bật điều hòa liên tục cả ngày, cần phải được mở 1 tiếng vào đầu giờ sáng và tối để hút nắng, gió. Cũng như trẻ sơ sinh cần được tắm nắng mỗi ngày 1 phút chia đôi cho trước mặt và sau lưng trẻ” – BS. Dung khuyến cáo.

Đồng tình với quan điểm này, BS. Nguyễn Bá Hòe - Giám đốc Trung tâm SKSS Hải Phòng cho rằng: “Một mối nguy hại của sản phụ lẫn thai phụ là cứ nghĩ nằm điều hòa, có quạt mát suốt ngày là đủ, nhưng sự thực thì cơ thể bên trong được mát quan trọng hơn rất nhiều”.

Các bác sĩ sản khoa cũng cho biết: Nếu ăn uống kiêng khem, cơ thể không được bù đủ nước, đủ khoáng, muối (bị mất đi kèm khi cơ thể tiết ra mồ hôi nhiều) rất dễ mệt mỏi nhanh. Một số chị em sau sinh không tắm, kiêng nước khiến phần phụ bị viêm nhiễm, nhiều người cũng vì thế bị sốt sản dịch. Tốt nhất, sau sinh khi trời nắng nóng, sản phụ nên để thoáng mát, tắm rửa nơi kín gió để tránh bị viêm nhiễm.

 

Nắng nóng có thể gây tử vong mẹ

Nếu sinh con vào mùa nắng nóng, các thai phụ cần chuẩn bị đầy đủ quần áo, quạt mát sẵn sàng đón nắng. Tuyệt đối tránh nằm than vừa nóng nực vừa bí bách lại phản khoa học.

BSCK II Nguyễn Thị Tú Anh – Trưởng khoa Y học cổ truyền – BV Trung ương Huế cho biết: Trong Đông y có câu: “Tiền sản sinh nhiệt, hậu sản sinh hàn”. Khi mang thai, cơ thể người phụ nữ tăng cường công suất hoạt động, tăng nhiệt cao nhất. Nhiệt độ thai phụ thường cao hơn người thường. Cộng với sự thay đổi bất thường của hormone, trọng lượng cơ thể và những thay đổi thể chất khác, các bà bầu thực sự cảm thấy khó chịu với môi trường vào mùa hè.

“Trời nắng nóng thai phụ dễ thiếu nước, say nắng, nguy hiểm hơn là bị kiệt sức, hạ đường huyết, đột quỵ có thể gây tử vong mẹ, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự phát triển cũng như tính mạng thai nhi” – BS. Kim Dung cho biết.

 “Khi thai phụ làm việc quá sức, hoặc lao động, đi lại dưới trời nắng nóng, không bù đủ nước, có thể sẽ có các dấu hiệu như: Mạch đập nhanh và yếu, người lả dần, huyết áp tụt, một số trường hợp thai có thể bị động, sảy thai hoặc suy giảm sự phát triển bào thai. Nếu làm việc quá sức, mất nước quá nhiều không cấp cứu được thì có thể gây tử vong cho cả mẹ lẫn con” – BS. Hòe cho biết.

Trên thực tế, bà bầu cần phải được nghỉ ngơi, tĩnh dưỡng nhiều, nhưng do hoàn cảnh, nhiều thai phụ vẫn chủ quan “trằn mình” ra để kiếm sống giữa thời tiết khắc nghiệt, khiến tính mạng của mẹ và bé bị đe dọa.

 

BS.Nguyễn Bá Hòe khuyến cáo: Việc luyện tập thể dục thể thao trong quá trình mang bầu là việc rất cần thiết. Nhưng với thời tiết nắng nóng hay lạnh giá, các bà bầu không nên tự ý tìm cho mình bài tập mà cần có sự hướng dẫn của các điều dưỡng viên, bác sĩ để có bài tập phù hợp với thể trạng từng người.   Về chế độ ăn uống, theo BS. Tú Anh: Có thể ăn những món mát như bí đao, dưa chuột, rau dền... vừa thanh mát, lại bổ sung nhiều vitamin cho cơ thể mẹ và bé.

 

Quỳnh An