Chăm sóc tinh thần cho người có H

Bất kể là tình trạng sức khoẻ của bạn như thế nào và khả năng điều trị đến đâu, bạn vẫn cần có người để chia sẻ. Báo GĐ&XH xin giới thiệu bài viết của Ths.BS Mai Xuân Phương, Cục Phòng, chống HIV/AIDS, Bộ Y tế về những điểm chú ý của việc chăm sóc bệnh nhân HIV/AIDS tại gia đình.

Đối phó với những diễn biến về tâm lý

Các tiết mục văn nghệ về đề tài HIV đã góp phần đáng kể sự kỳ thị đối với người có H (Ảnh: Dương Ngọc).

Cần nhớ rằng, bị nhiễm HIV không có nghĩa là bị bệnh AIDS ngay lập tức và khi đã chuyển sang giai đoạn AIDS không có nghĩa là sẽ chết ngay. HIV/AIDS cũng chỉ là một trong những nguyên nhân gây tử vong. Nhiều nguyên nhân khác còn có thể gây tử vong sớm hơn như tai nạn giao thông, hoặc ung thư... Có những bệnh khác cũng không chữa được như: Ung thư, suy thận, bệnh tự miễn dịch. Người bị nhiễm HIV vẫn có thể sống khoẻ và có ích trong nhiều năm. Nên sử dụng những năm này để thực hiện những điều mình muốn làm.

Đối phó với những thay đổi về sức khoẻ

Ngay sau khi bị nhiễm HIV, một số người có triệu chứng giống như cúm, kèm theo sốt, sưng hạch, có các ban ngoài da hoặc ho. Tuy nhiên, phần lớn những người nhiễm HIV vẫn khoẻ mạnh trong vòng nhiều năm. Nhiều người mang HIV hàng chục năm vẫn chưa có biểu hiện AIDS. Khi đã chuyển sang giai đoạn AIDS là lúc lượng bạch cầu trong cơ thể còn quá ít. Khả năng chống đỡ với các tác nhân gây bệnh thông thường bị giảm sút. Vì vậy, bệnh nhân AIDS dễ mắc bệnh hơn những người bình thường, nhất là các bệnh nhiễm trùng và lao phổi. Khi có các triệu chứng, biểu hiện bất thường cần chú ý theo dõi và điều trị ngay.

Nếu bạn bị nhiễm HIV, điều quan trọng nhất là giữ gìn sức khỏe để làm chậm quá trình chuyển sang giai đoạn AIDS. Cần thiết: Tránh bị căng thẳng, có chế độ ăn nghỉ phù hợp, tập thể dục đều đặn, định kỳ đi kiểm tra sức khoẻ; không dùng ma tuý, tránh xa các loại rượu, bia, thuốc lá; đề phòng mọi loại nhiễm trùng, vì chúng có thể làm ảnh hưởng đến sức khoẻ của bạn.

Chăm sóc trẻ có H tại Trung tâm giáo dục số 2 Hà Nội (Ảnh: Chí Cường).

Hầu như tất cả mọi người bị nhiễm HIV đều trải qua những cơn khủng hoảng khi mới phát hiện mình xét nghiệm HIV dương tính, khi có những biểu hiện nhiễm trùng cơ hội đầu tiên và khi kết quả điều trị không được như mong đợi. Trong suốt quá trình mang virus, do mặc cảm, do bị kỳ thị, nhiều khi người có HIV phải trải qua những biến động bất lợi về tâm lý. Tuy nhiên, đó là điều bình thường với những người có HIV, hoặc những người mắc các bệnh hiểm nghèo khác. Bạn cần tự chuẩn bị để chủ động đối phó với những vấn đề tâm lý đó. Hãy coi những vấn đề tâm lý cũng như sức khỏe và mình chủ động giải quyết, tránh những hậu quả không tốt cho sức khỏe của mình cũng như mối quan hệ của mình với những người xung quanh.

Chăm sóc tại nhà

Có thể điều trị tiêu chảy tại nhà bằng cách uống nhiều nước theo chỉ dẫn để bù lại lượng dịch bị mất do tiêu chảy và bằng cách cố gắng ăn để tăng cường khả năng miễn dịch của cơ thể. Bù lại lượng dịch đã mất do đi ngoài: Uống một hoặc nhiều loại trong các loại dịch như: Nước muối đường (pha 2 thìa (muỗng) đường và 1/2 thìa muối trong 1 lít nước đã đun sôi); Pha một gói Oresol (ORS) trong một lít nước đã đun sôi; Nước cháo pha muối (1/2 thìa muối trong khoảng 1 lít nước cháo). Uống các dung dịch đó thay cho nước một cách thường xuyên hoặc uống 200ml sau mỗi lần đi ngoài (trẻ em uống 50-100ml mỗi lần). Ăn thức ăn mềm, nấu chín và sạch như cháo hoặc canh hoặc cơm nát (ướt). Tránh các loại thức ăn cứng, dai hoặc quá ngọt, quá cay, quá béo hoặc khó tiêu.

Với các vết thương đã nhiễm trùng như áp- xe và vết thương bị sưng nhưng vẫn còn kín, chưa bị vỡ mủ: Chườm bằng nước muối ấm trong vòng 20 phút, mỗi ngày 4 lần. Cách này có thể giúp làm khô ổ áp- xe. Khi đã vỡ mủ thì cần đến bác sĩ để được dùng thêm kháng sinh. Vết thương bị nhiễm trùng và có ổ áp- xe: Hàng ngày rửa sạch vết thương bằng nước muối pha loãng. Nếu có điều kiện, nên dùng nước ôxy già để rửa sạch mủ. Nếu vết thương ở tay hoặc chân thì nên ngâm vào thuốc tím pha loãng (1 thìa nhỏ thuốc tím gentian pha với 4-5 lít nước). Trước khi băng vết thương bôi cồn I-ốt loãng hoặc thuốc tím Gentian (pha 1 thìa nhỏ trong 4 lít nước). Băng vết thương bằng gạc sạch. Thay băng mỗi ngày một lần. Nên tiêm phòng uốn ván.

Các loại đồ ăn nên sử dụng