Chính quyền bất lực, người dân thành "cát tặc" trên dòng sông Mã

"Nhìn nhau mà làm"

Cát là một loại tài nguyên khoảng sản, những năm gần đây được cơ quan quản lý nhà nước kiểm soát rất chặt chẽ. Thế nhưng ở dòng sông Mã (huyện Sông Mã, Sơn La) không hiểu vì lý do gì, người dân lại ngang nhiên khai thác cát một cách bừa bãi không phép. Còn chính quyền sở tại dường như không hề hay biết.

Khi nhận được thông tin phản ánh, chúng tôi đã có hành trình lên dòng sông Mã, nơi hàng ngày phải “oằn mình” chống chọi với "cát tặc". Việc khai thác cát diễn ra trên dòng sông liền kề với Quốc lộ 4G, con đường huyết mạch dẫn lên huyện Sông Mã.

Hàng loạt tàu cát đang “tận thu” hết công suất trên dòng Sông Mã .

4h chiều ngày 12/8 chúng tôi có mặt tại các xã nằm bên bờ thượng nguồn sông Mã. Tại thời điểm này chúng tôi đã  ghi nhận rất nhiều trường hợp đang khai thác cát. Đáng chú ý các tàu khai thác diễn ra rầm rộ, trải dài trên dòng sông qua các xã Chiềng Khoong; Chiềng Cang; Chiềng Khương… (huyện Sông Mã). “Việc khai thác cát không phép diễn ra công khai suốt ngày, nhưng để thấy quy mô lớn phải đi vào buổi sáng”, một người dân tiết lộ.

Ông P. một người dân khai thác cát cho biết, việc này đã diễn ra từ lâu. Hiện có tầm khoảng 100 tàu hút cát dọc dòng sông Mã. “Thời gian vừa rồi cũng thấy có đoàn xuống kiểm tra. Xong về họ cũng nói với dân chúng tôi “phải nhìn nhau mà làm”. Đợt này đang đến mùa nên dân phải tranh thủ khai thác…”- ông P thừa nhận.

Theo ghi nhận của phóng viên, dọc con đường Quốc lộ 4G cũng là nơi tập kết các bãi cát với quy mô lớn. Xe tải vào ra chở cát cũng liên tục. Có lẽ, vì phải gồng mình trước nạn xe chở quá tải nên điều dễ nhận thấy, quốc lộ này nhiều chỗ đã “nát như tương”…

Nhiều đoạn đường quốc lộ 4G nát như tương.

“Quần thảo” như chốn không người

10h sáng ngày 13/8, để tiếp tục ghi nhận tình hình khai thác cát, chúng tôi tiếp tục có mặt tại các địa điểm trên. Đúng như những gì mà chúng tôi nghe được, việc khai thác tài nguyên khoảng sản ở đây diễn ra một cách ngang nhiên đến mức khó hiểu. Chỉ tính riêng 1km ở khu vực dòng sông Mã ở địa bàn xã Chiềng Khương đã có khoảng 30 chiếc tàu đang “quần thảo”, gây tổn thất lớn cho tài nguyên quốc gia. Ngang nhiên đến mức, khi thấy chúng tôi chụp ảnh, quay phim họ cũng không hề quan tâm.

Ở dưới sông là vậy, còn ở trên bờ, các đoàn xe tải cũng thay nhau đến chỗ tập kết chở cát đi tiêu thụ công khai. Và dĩ nhiên, tài nguyên khoảng sản đang bị “chiếm đoạt" nhưng không thấy cơ quan chức năng nào ngăn chặn.

Ngay khi làm việc với phóng viên, bà Cầm Thị Ngọc Yến - Phó chủ tịch phụ trách kinh tế huyện Sông Mã thừa nhận, việc người dân khai thác cát không phép là có thật và diễn ra từ nhiều năm nay. “Ở đây khi đến mùa mưa cát trôi về nên bà con mới tận thu”- Bà Yến cho hay.

Các xe tải vào ra chở cát đi tiêu thụ.

Cũng theo bà Yến, cát ở đây tỉnh đã có quy hoạch. Những điểm dân khai thác đều là khai thác trong quy hoạch… Cách đây khoảng 2- 3 năm tỉnh có thành lập đoàn kiểm tra. Về phía huyện cũng đã kiến nghị với UBND tỉnh, Sở Tài nguyên & Môi trường để có hình thức xử lý.  “Mấy năm nay tỉnh và huyện đã có hình thức tuyên truyền, thành lập các đoàn kiểm tra, có khóa máy, xử phạt nhưng hiệu quả không cao. Về giải pháp, chúng tôi sẽ tiếp tục làm văn bản tuyên truyền, xử lý. Nhưng việc bà con cố tình làm rất khó vì lực lượng không nhiều để mà trực đó được…”, bà Yến phân trần.

Theo như lời bà Yến lý giải, dư luận cho rằng, chính quyền ở đây dường như đang bất lực trong việc xử lý. Có lẽ vì thế mà trong lúc chờ cơ quan chức năng đưa ra giải pháp cụ thể thì chính quyền huyện Sông Mã vẫn "ngó lơ" khiến người dân vô tư khai thác cát không phép.

P.V/Báo Gia đình & Xã hội