Chống kỳ thị với người có HIV

Đó là nguyên nhân khiến Ngày thế giới phòng chống AIDS 1/12 năm nay có chủ đề "Phụ nữ, trẻ em gái và HIV/AIDS".

Phụ nữ nhiễm HIV tăng nhanh

Bà Nancy Fee, điều phối viên Chương trình phòng, chống AIDS Liên Hợp Quốc cho biết, tỷ lệ nữ giới có HIV tăng nhanh trong mấy năm gần đây, nhất là ở Đông Á (tăng 56% chỉ trong hai năm 2002-2004). Theo bà Nancy Fee, nếu như trước đây, phần lớn người có HIV là nam giới thì nay tương quan này đã cân bằng. Thậm chí ở vùng hạ Sahara của châu Phi, phụ nữ chiếm đến 3/4 số người có HIV ở độ tuổi 15-24. Kiến thức về HIV/AIDS của phụ nữ cũng thấp hơn đàn ông.

Tuyên truyền hướng dẫn các bạn trẻ sử dụng bao cao su (Ảnh: Chí Cường).

Các chuyên gia cho biết, do nhiều nguyên nhân nên cùng một hành vi, phụ nữ có khả năng nhiễm HIV cao gấp 2-4 lần so với nam giới. Một nguyên nhân quan trọng là phụ nữ thường bị động trong tình dục và do đó khó thực hiện các biện pháp phòng chống hơn, nhất là ở các nước đang phát triển. Khi quan hệ tình dục, nếu người nam từ chối dùng bao cao su thì thường người nữ phải chấp nhận, dù họ là vợ, người tình hay gái mại dâm. Vì vậy, trong số phụ nữ có HIV, phần lớn đã lây bệnh từ chồng hoặc bạn tình.

Bị kỳ thị hơn nam giới mắc bệnh

Khi đã có HIV, phụ nữ lại bị kỳ thị nhiều hơn nam giới. Xuất phát từ thành kiến: Có chơi bời dâm đãng mới nhiễm HIV(!?). Người đời thường tỏ ý khinh bỉ những phụ nữ không may nhiễm bệnh. Ngay cả những người cùng giới với họ cũng thiếu sự thông cảm. Chị Nguyễn Hồng Vân, làm nghề uốn tóc ở quận Hoàng Mai, Hà Nội nói về một cô gái có HIV sống cùng khu dân cư: "Người nhà bảo nó nhiễm do tai nạn, nhưng chắc là giấu thôi. Không lẳng lơ nay thằng này mai thằng khác thì sao lây được?". Còn bà Trần Thị Lan, công chức về hưu sống ở khu tập thể Hào Nam (Đống Đa, Hà Nội) thì nói: "Đàn ông có bồ bịch, chơi bời mà nhiễm HIV thì đáng trách thật, nhưng dù sao nó cũng là đàn ông, dính vào chuyện đó là thường. Chứ đàn bà mà dính AIDS thì đúng là loại “quạ mổ”, xã hội chẳng ai dung thứ được. Con cái cũng không thể chấp nhận người mẹ như thế".

Với những suy nghĩ trên, trong khi nam giới có bệnh vẫn được vợ và cha mẹ chăm sóc thì những phụ nữ cùng cảnh lại thường bị ngay chính gia đình mình hắt hủi, bỏ bê, thậm chí bắt sinh hoạt riêng, không cho tiếp xúc với con cái. Cả cha mẹ đẻ đôi khi cũng chối bỏ.

Sự kỳ thị khiến phụ nữ có HIV ít có cơ hội tiếp cận với dịch vụ y tế hơn, cũng ít được chăm sóc sức khỏe. Điều này không chỉ làm khổ họ mà còn gây tác hại nặng nề đến toàn xã hội, bởi phụ nữ đóng một vai trò quá lớn trong cuộc sống: Là người lao động kiếm tiền, chăm sóc con cái và cha mẹ già, lo toan vun đắp cho tổ ấm...

Chính vì vậy mà các chương trình phòng chống AIDS đang kêu gọi cộng đồng thông cảm và quan tâm hơn đối với phụ nữ. Bản thân chị em phải biết tự giúp mình bằng cách trang bị kiến thức phòng chống căn bệnh này vì khi tự bảo vệ mình, họ đã góp phần bảo vệ các thế hệ tương lai.       

Quỳnh Thy