Coi thường sốt xuất huyết, người lớn cũng tử vong

Giải pháp phòng bệnh SXH tốt nhất hiện nay là đề phòng muỗi đốt. Khi có các dấu hiệu nghi ngờ, bệnh nhân nên đến cơ sở y tế để được khám và điều trị kịp thời. Ảnh: P.V

Bệnh dễ chẩn đoán nhầm với sốt rét

Tại Khoa Nhiễm (Bệnh viện Đa khoa Cần Thơ), 3 tháng đầu năm 2017, đơn vị này đã điều trị nội trú 75 ca mắc SXH. Trong đó, có 40 bệnh nhân tại TP Cần Thơ, còn lại ở các tỉnh lân cận. Bệnh nhân Nguyễn Thanh Điền (ở xã Vị Đông, huyện Vị Thủy, tỉnh Hậu Giang), sau 4 ngày nhập viện, bệnh đã bớt nhiều, ăn ngủ được. Bệnh nhân Điền cho biết: "Cách đây 6 ngày, tôi bị sốt, nhức đầu, cứ nghĩ bị sốt thông thường nên mua thuốc Tây uống. Sau 2 ngày uống thuốc, bệnh không giảm mà ngày càng tăng, sốt cao lên đến 40oC, nhức đầu, chóng mặt, mệt, gia đình đưa đi nhập viện. Bác sĩ chẩn đoán bị bệnh SXH".

Qua khám, tay chân bệnh nhân Điền nổi đầy ban, BS Trần Ngô Phúc Mỹ - quyền Trưởng khoa Nhiễm cho biết: "Bệnh nhân phát ban dạng chấm xuất huyết ở đầu xa chi là biểu hiện tiên lượng tốt. Nhiều người bệnh lo lắng thấy ban nổi đầy đầu, tay, chân nhưng đó là dấu hiệu đáng mừng vì bệnh nhân sắp xuất viện".

Các chuyên gia cảnh báo: SXH dễ chẩn đoán nhầm với các bệnh có biểu hiện sốt trong đó có bệnh sốt rét và ngược lại. Do bệnh SXH và bệnh sốt rét có triệu chứng ban đầu thường là sốt cao, run lạnh nên khó phân biệt. Để chẩn đoán người bệnh bị sốt rét hoặc SXH cần dựa thêm vào yếu tố dịch tễ và làm một số xét nghiệm xác định không quá phức tạp.

Về dịch tễ, người thăm khám cần hỏi kỹ người bệnh có đang sống ở vùng sốt rét hoặc vừa từ vùng sốt rét trở về hay không. Bên cạnh đó, bệnh nhân nếu có triệu chứng sốt cao khi sống trong vùng có dịch sốt rét hoặc từ vùng sốt rét trở về thì cần nhanh chóng nhập viện thăm khám, đồng thời cần nói rõ với bác sĩ để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.

Việc chẩn đoán bệnh sốt rét chủ yếu dựa trên xét nghiệm phát hiện ký sinh trùng sốt rét trong máu, được thực hiện khá đơn giản, vấn đề quan trọng là người khám bệnh có cảnh giác, có nghĩ đến nó hay không để thực hiện sớm ngay từ đầu. Hiện nay, bệnh sốt rét ít dần, trong khi đó SXH lại bùng phát mạnh mẽ nên khi bệnh nhân đến khám mà chỉ có biểu hiện sốt, người ta thường nghĩ đến SXH mà “quên đi" sốt rét. Thêm nữa, xét nghiệm cơ bản hay làm cho người bệnh là công thức máu mà kết quả thường là không có sự khác biệt giữa SXH và sốt rét.

Các chuyên gia cảnh báo: Các bác sĩ khi thăm khám bệnh nhân có sốt nên lưu ý đến 2 bệnh trên và sớm cho làm xét nghiệm để xác định chẩn đoán hoặc loại trừ. Có trường hợp bệnh nhân SXH, sốt rét khi nhập viện không có biểu hiện sốt do ngoài cơn sốt hoặc đã uống thuốc hạ sốt trước đó, hoặc do bệnh đã diễn tiến nặng, có biểu hiện sốc.

Trong điều trị bệnh SXH, do chưa có thuốc đặc trị nên khó có thể lường trước diễn biến bệnh, không thể tránh khỏi trường hợp bệnh nhân được nhập viện sớm nhưng bệnh vẫn diễn tiến nặng, tử vong. Thực tế, việc nhập viện sớm không giúp cho bệnh SXH không bị trở nặng (sốc, xuất huyết, suy gan, suy thận...) mà giúp cho bệnh nhân nhận được sự hỗ trợ đúng, kịp thời, không chậm trễ khi diễn tiến bệnh bất thường, đột ngột, do đó giảm thiểu nguy cơ tử vong cho người bệnh.

Dấu hiệu cảnh báo bệnh nặng

Bệnh SXH có 3 mức độ: SXH Dengue, SXH Dengue có dấu hiệu cảnh báo và SXH Dengue nặng. Với SXH Dengue, bệnh nhân được điều trị tại nhà và theo dõi sát để phát hiện kịp thời các dấu hiệu cảnh báo như: Vật vã, li bì, nôn nhiều, tiểu ít, đau bụng vùng gan... Khi có các biểu hiện trên, bệnh nhân phải được theo dõi sát sao tại cơ sở y tế để có chỉ định điều trị kịp thời. Bệnh SXH Dengue diễn tiến nặng thường không lường trước được, hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu. SXH Dengue nặng, bệnh nhân sốc hoặc xuất huyết nội tạng (dạ dày, não...), rối loạn đông máu, suy gan, suy thận, viêm não... Với viêm não do siêu vi Dengue, bệnh có thể để lại di chứng nặng nề cho bệnh nhân.

Các bác sĩ cũng khuyến cáo bệnh nhân khi có các triệu chứng bệnh trên, không nên tự ý ra tiệm thuốc Tây mua thuốc uống vì thuốc aspirin có thể gây xuất huyết. Dùng thuốc không đúng, bệnh nhẹ thành ra nặng. Ngoài ra, nếu bị sốt dưới 38,3oC, chỉ cần lau mát, không nên dùng thuốc hạ sốt vì nếu dùng thuốc hạ sốt tích cực có thể gây trùng lấp dấu hiệu cảnh báo bệnh nhân khi vào sốc (hạ thân nhiệt đột ngột) .

Trước đây, Khoa Nhiễm (Bệnh viện Đa khoa Cần Thơ) đã điều trị một số ca SXH Dengue nặng, bệnh nhân sốc, tái sốc nhiều lần, bị xuất huyết tiêu hóa, viêm não... Từ đầu năm 2017 đến nay, tại Cần Thơ chưa ghi nhận ca bệnh SXH nặng ở người lớn. Tại Bệnh viện Đa khoa Cần Thơ, khi điều trị các ca nặng, Khoa bố trí phòng riêng, có hệ thống ôxy đầu giường, máy thở khi cần và gần sát phòng trực của nhân viên y tế để được theo dõi sát. Khi có ca nặng, điều trị đúng phác đồ mà bệnh nhân không đáp ứng thì các bác sĩ liên hệ với các chuyên gia ở Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TPHCM để hội chẩn. Khoa Nhiễm đang triển khai phòng chăm sóc toàn diện tại Khoa để phục vụ điều trị các bệnh nặng đặc thù truyền nhiễm, trong đó có bệnh SXH.

H.Hoa