Công ty “mẹ” không có tài sản, chi nhánh có phải trả nợ thay?

Nếu được thì phải ban hành quyết định cưỡng chế thi hành án đối với công ty hay là chi nhánh công ty? Trường hợp xác minh công ty đó có vốn điều lệ 10 tỷ đồng, nhưng xác minh tài khoản của công ty không có tiền thì phải xử lý như thế nào?

Ông Nguyễn Hữu Bình

(Công ty TNHH Bình Phú, Hải Dương)

Khoản 1, Điều 45, Luật Doanh nghiệp năm 2014 quy định về chi nhánh, văn phòng đại diện và địa điểm kinh doanh của doanh nghiệp như sau: “Chi nhánh là đơn vị phụ thuộc của doanh nghiệp, có nhiệm vụ thực hiện toàn bộ hoặc một phần chức năng của doanh nghiệp kể cả chức năng đại diện theo ủy quyền. Ngành, nghề kinh doanh của chi nhánh phải phù hợp với ngành, nghề kinh doanh của doanh nghiệp”. Như vậy, tài sản chi nhánh có được do công ty “mẹ” đầu tư, mua sắm và thuộc sở hữu của công ty giao cho chi nhánh là người chiếm hữu, quản lý, sử dụng.

Luật Thi hành án dân sự sửa đổi, bổ sung năm 2014 cũng quy định: “Cá nhân, cơ quan, tổ chức có liên quan trong phạm vi trách nhiệm của mình chấp hành nghiêm chỉnh bản án, quyết định và phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về việc thi hành án”.

Các quy định trên cho thấy, chi nhánh là đơn vị phụ thuộc của doanh nghiệp và trong trường hợp doanh nghiệp không có điều kiện để thi hành án, nhưng chi nhánh của công ty này thì có điều kiện thì cơ quan thi hành án dân sự trong phạm vi nhiệm vụ của mình có quyền tổ chức cưỡng chế kê biên và phát mại tài sản đó của công ty đang có tại chi nhánh.

Người phải thi hành án trong trường hợp này là công ty TNHH có nghĩa vụ thanh toán 6 tỷ đồng công nợ cho công ty của ông nên cơ quan thi hành án sẽ xác định người có phải thi hành án là công ty; Tài sản bị kê biên, cưỡng chế là tài sản có tại chi nhánh công ty này.

Về nội dung vốn điều lệ của doanh nghiệp là 10 tỷ đồng do doanh nghiệp tự khai nên không có cơ sở để kê biên, cưỡng chế. Do vậy, trường hợp ông hỏi, công ty của ông cần yêu cầu cơ quan thi hành án tổ chức xác minh điều kiện thi hành án là khối tài sản có tại chi nhánh của đơn vị này để phục vụ cho việc tổ chức kê biên, bán đấu giá để thi hành án. Lưu ý, kể từ ngày 1/7/2015 thì việc xác minh điều kiện thi hành án là trách nhiệm của cơ quan thi hành án không còn là nghĩa vụ của người được thi hành án như quy định trước đây. Tuy nhiên, việc ông chủ động thực hiện quyền xác minh tài sản sẽ thuận lợi hơn cho quá trình tổ chức kê biên, cưỡng chế thi hành án.

Luật sư Nguyễn Phú Thắng

(Công ty Luật INTERCODE)