Cúng Rằm tháng Giêng và bày mâm ngũ quả rước may mắn, tài lộc, những kiêng kỵ khi cúng Rằm

Cúng quanh năm không bằng ngày Rằm tháng Giêng

Rằm tháng Giêng (còn gọi là Tết Nguyên tiêu, Tết Thượng nguyên…) có nghĩa là đêm rằm đầu tiên của năm mới âm lịch ("Nguyên" là thứ nhất, "tiêu" là đêm). Rằm tháng Giêng là dịp lễ tết quan trọng của người Việt, có nơi cho rằng đó là đêm Phật giáng lâm, nên người người đi chùa cầu bình an, may mắn cho gia đình.

4 ngày đẹp nhất tháng Giêng nên đi lễ chùa cầu phúc đầu năm giúp sở cầu như ý

GĐXH - Lễ chùa ngày đầu năm mới đã trở thành nét đẹp văn hóa của người Việt, Chuyên gia phong thủy - Master Phùng Phương chia sẻ 4 thời điểm tốt nhất nên đi chùa cầu phúc đầu năm giúp sở cầu như ý, sở nguyện tòng tâm...

Rằm tháng Giêng nông dân chuẩn bị xuống đồng nên làm lễ để cầu mong mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu. Trong dân gian lưu truyền câu "Cúng lễ quanh năm không bằng ngày Rằm tháng Giêng", hay "Lễ Phật quanh năm không bằng ngày Rằm tháng Giêng" - coi chính Rằm tháng Giêng là ngày linh thiêng - bởi thời điểm đó trăng tròn và sáng nhất đầu năm.

Ngày đó đức Phật giáng lâm ban phước lành, phúc khí vượng, chúng sinh do đó mà an vui hưởng lạc. Dân gian tin rằng cúng dường Phật thành tâm, thực hiện nghi thức cúng Rằm tháng Giêng chu đáo ắt sẽ được độ trì cho gia đạo khỏe mạnh, bình an, thịnh vượng. Dịp này người dân thường cầu mong quốc thái, dân an, cho gia đình có một năm mọi việc suôn sẻ, thuận hòa, vạn sự như ý...

Mâm ngũ quả cúng Rằm tháng Giêng rước may mắn, tài lộc vào nhà

Rằm tháng Giêng 2024 vào thứ Bảy, ngày 24/2/2024 dương lịch. 

Theo hướng dẫn của Chuyên gia phong thủy - Master Phùng Phương, mâm ngũ quả là điểm nhấn quan trọng trên ban thờ nên cần bày biện đẹp mắt, trang trọng, ấm cúng, mang ý nghĩa đẹp.

Mâm ngũ quả thể hiện Ngũ phúc (biểu trưng cho sự về nguồn, Ngũ hành...) gồm 5 loại quả có màu sắc khác nhau:

- Màu đỏ, cam, hồng - ứng với hành Hỏa.

- Màu xanh ứng với hành Mộc.

- Màu vàng, nâu ứng với hành Thổ.

- Màu đen ứng với hành Thủy

- Màu trắng, hay sáng màu ứng với hành Kim.

Mâm ngũ quả nhiều màu nổi bật, tạo cảm giác ấm cúng nơi ban thờ. Mỗi loại trái cây bày mâm ngũ quả lại có ý nghĩa riêng:

- Nải chuối (còn xanh càng tốt) hàm ý che chở, sung túc, đùm bọc, gắn kết.

- Quả lựu mong muốn đông con, nhiều cháu.

- Quả đào chủ về thăng tiến, tuổi thọ.

- Quả hồng, quả quít, quả cam canh chín đỏ biểu trưng cho sự mạnh mẽ, thành đạt.

- Quả thanh long tượng trưng cho Rồng - mây gặp hội.

- Quả dưa hấu hay quả bưởi căng tròn hứa hẹn sự may mắn, viên mãn.

- Quả đu đủ hướng tới mong cầu đầy đủ, thịnh vượng…

Chọn hoa quả bày cúng Rằm tháng Giêng ngoài chọn quả tươi đẹp, tránh các loại quả đẹp nhưng bị chín nẫu, có mùi nồng, hay có gai nhọn (như mít, sầu riêng...).

Tránh dùng hoa quả giả - vì không ăn được, lại tiềm ẩn âm khí, không tốt cho việc thờ cúng.

Mâm cỗ cúng Rằm tháng Giêng cần những gì?

Cúng Rằm tháng Giêng ở nhà hay ở chùa đều được, nếu cúng được cả hai nơi càng tốt.

Cúng Rằm tại nhà tùy phong tục địa phương và điều kiện mỗi nhà mà sắm lễ. Điểm chung là tri ân ông bà, tổ tiên và tấm lòng thành kính, tri ân Phật, thánh, thần linh.

Mâm cỗ cúng rằm tháng Giêng tương tự mâm cỗ Tết Nguyên đán (có thể cúng cả đồ chay và đồ mặn), nhưng không nhất thiết phải mâm cao cỗ đầy.

Nhà có ban thờ Phật thì mâm cỗ chay dâng Phật. Mâm cỗ mặn dâng thần linh, gia tiên.

Tùy phong tục địa phương và thời gian điều kiện mỗi nhà mà mâm lễ không giống nhau, chỉ chung điểm thành kính Phật Thánh, tri ân tổ tiên.

Mâm cỗ mặn: Cúng rằm tháng Giêng thường có 4 bát, 6 đĩa:

- 4 bát gồm canh măng, canh bóng, bát miến và mọc.

- 6 đĩa gồm thịt gà hoặc lợn luộc, giò/chả, nem, món xào, dưa hành, xôi hoặc bánh chưng.

Lưu ý trong dân gian cúng mâm cỗ mặn thì kiêng cúng thủ lợn – là do quan điểm đầu năm tránh sát sinh.

Mâm cỗ mặn không được để chung với lễ vật cúng Phật. Mâm cúng Phật dù ngày Rằm hay mùng 1 cũng tuyệt đối không cúng đồ mặn.

Mâm cỗ chay cúng Phật

Mâm cúng Phật nhẹ nhàng, chủ yếu là hoa thơm, trái ngọt tượng trưng cho sự thanh thản, an nhiên. Ngoài ra các món cúng có xôi chè, rau xào chay, đậu phụ, canh rau củ quả. Hoặc bày hoa quả, các loại bánh bao chay...

Mâm cỗ chay cúng Rằm tháng Giêng ở chùa, hoặc cúng Phật ở nhà cũng có 5 màu (tượng trưng cho ngũ hành) gồm: Đỏ (hỏa), xanh (mộc), đen (thổ), trắng (thủy) và vàng (kim).

Nếu có điều kiện thì mâm cỗ chay bày đủ 10 món tứ phương (sông, núi, biển, đồng bằng) đủ đầy dâng Phật, cầu mong sức khỏe, bình an, con cháu ngoan ngoãn, học hành tấn tới, gia đạo yên ấm, bình an, gặp nhiều may mắn… xua đi những muộn phiền, xui rủi…

Ban thờ Phật, Thần linh - Gia tiên cần bày đủ đèn nến, hương, hoa (cúc, đào), đăng, trà, thực... Đặc biệt mâm cỗ Rằm tháng giêng khác các ngày mùng 1, rằm khác là có thêm món bánh trôi (chè trôi nước) – với ý nghĩa mong muốn mọi việc quanh năm hanh thông, trôi chảy.

* Thông tin bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, chiêm nghiệm.