Đề án 52 tại huyện đảo Lý Sơn, Quảng Ngãi: Hiệu quả mô hình đội lưu động y tế-KHHGĐ

Tổng cục trưởng Dương Quốc Trọng (phải) tặng cán bộ chuyên trách 3 xã đảo bộ dụng cụ truyền thông nhân dịp thăm và làm việc tại Lý Sơn.Ảnh: Thanh Giang.

Ngay khi Chính phủ có quyết định số 52/2009 thực hiện Đề án kiểm soát dân số vùng biển, đảo và ven biển (Đề án 52), tỉnh Quảng Ngãi đã ban hành Quyết định 1388 (4/2009) phê duyệt kế hoạch thực hiện đề án trên. Đến tháng 11/2009, Chi cục DS-KHHGĐ tỉnh cũng ban hành công văn hướng dẫn thực hiện và Trung tâm DS-KHHGĐ huyện đảo Lý Sơn đã đều đặn triển khai Đề án 52 đến nay. Việc đầu tiên, ngành DS-KHHGĐ Lý Sơn đã nhanh chóng tổ chức hội nghị triển khai Đề án 52 đến lãnh đạo cấp ủy, chính quyền, các cơ quan đơn vị liên quan, mặt trận, hội-đoàn thể cấp huyện và lãnh đạo cấp xã về mục đích, ý nghĩa của đề án.

Sở Y tế tỉnh cũng nhanh chóng vào cuộc bằng quyết định thành lập Đội lưu động y tế-KHHGĐ cấp huyện. Dựa vào lực lượng này, Trung tâm DS- KHHGĐ Lý Sơn thực hiện 4 đợt truyền thông mỗi năm. Mỗi đợt bình quân có 650 lượt chị em trong độ tuổi sinh đẻ được tư vấn trực tiếp tại hộ gia đình lẫn cộng đồng, được hướng dẫn, cung cấp thông tin-kiến thức KHHGĐ, chăm sóc sức khỏe sinh sản, kỹ năng thực hiện các biện pháp tránh thai phi lâm sàng, đồng thời tuyên truyền tư vấn tại điểm cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe bà mẹ trẻ em và kế hoạch hóa gia đình.

Mô hình Đội lưu động y tế- KHHGĐ phát huy hiệu quả

Đội lưu động y tế- KHHGĐ đã thực hiện 4 đợt/năm khám và điều trị bệnh phụ khoa cho chị em phụ nữ trên địa bàn 3 xã. Kết quả mỗi năm có 1.500 phụ nữ đến khám phụ khoa và được tư vấn, điều trị bệnh phụ khoa thông thường. Đồng thời vận động được nhiều chị em áp dụng các biện pháp tránh thai.

Để Đề án 52 mang lại hiệu quả cao hơn, ngành DS-KHHGĐ Lý Sơn còn phối hợp với Đồn Biên phòng 328 tổ chức các buổi tuyên truyền chủ quyền biển đảo và một số chính sách, pháp luật về DS-KHHGĐ tại các nghiệp đoàn nghề cá trên địa bàn, thu hút hàng trăm ngư dân tham dự. Từ đầu năm đến nay, ngành dân số đã phát gần 200 tờ  rơi, hơn 700 bao cao su cho đối tượng.

Để người dân nắm rõ, hiểu sâu ý nghĩa Đề án 52, Trung tâm DS-KHHGĐ Lý Sơn còn phối hợp với đài truyền hình, truyền thanh huyện duy trì chuyên mục "Dân số và sức khỏe". Các tin, bài tuyên truyền đậm nét nội dung Đề án 52 đã giúp người dân cập nhật kịp thời về Đề án đầy tính nhân văn này! Bên cạnh đó, sự phối hợp nhịp nhàng giữa ngành DS- KHHGĐ và Phòng tư pháp, Liên đoàn lao động, Mặt trận và các hội-đoàn thể huyện thể hiện qua việc ký kết hợp đồng trách nhiệm cùng chung sức thực hiện Đề án 52. Kết quả là nhiều buổi nói chuyện chuyên đề về công tác DS- KHHGĐ, chăm sóc sức khỏe sinh sản/KHHGĐ được tổ chức đối với cán bộ, đảng viên, đoàn viên, hội viên và các cặp vợ chồng trong diện sinh đẻ, thu hút nhiều đối tượng khác tham gia.

Hoàn thiện hệ thống thông tin quản lý dân số

"Trong khuôn khổ triển khai thực hiện Đề án 52, Trung tâm DS- KHHGĐ Lý Sơn cũng xây dựng và hoàn thiện hệ thống thông tin quản lý đáp ứng nhu cầu thông tin về dân số vùng biển đảo và ven biển tại 2 xã An Hải, An Vĩnh.

Hiện nay các cơ sở dữ liệu thông tin điện tử này đang hoạt động tốt. Riêng công tác kiểm tra, giám sát, đánh giá về triển khai thực hiện Đề án 52 tại cơ sở luôn được Ban chỉ đạo, Trung tâm DS-KHHGĐ huyện đảo Lý Sơn thực hiện nghiêm túc, thường xuyên nhằm đảm bảo hiệu quả đề án mang lại cao nhất", bà Phạm Thị Thu- Giám đốc Trung tâm DS-KHHGĐ Lý Sơn, cho biết thêm.

"Các xã đảo còn khó trăm bề, thiếu điện, đặc biệt là xã An Bình ở đảo bé. Trong khi đó đội lưu động y tế- KHHGĐ cũng thiếu đủ thứ thiết bị, dụng cụ hỗ trợ công tác tuyên truyền, khám, chữa bệnh. Ngành DS-KHHGĐ thì không xe, không tàu, không máy phát điện... nên khi tác chiến đành thuê mướn mọi thứ, tốn kém vô cùng"- bà Thu chia sẻ về những khó khăn khi thực hiện Đề án 52.

Cố gắng vượt khó

Một thành viên khác của đội lưu động y tế-KHHGĐ, bác sĩ Huỳnh Thị Huyền thì có cách nhìn "chiến lược" hơn: "Lực lượng CB-CTV ngành DS-KHHGĐ thực hiện công tác truyền thông, vận động khá tốt nên người dân tham gia vào các đợt triển khai Đề án 52 rất đông. Dĩ nhiên là càng đông người dân tham gia thì hiệu quả thực hiện tuyên truyền, khám, chữa bệnh theo đề án mới gia tăng. Nhưng vì điều kiện thực hiện các hoạt động dịch vụ y tế tại các xã ở Lý Sơn thiếu thốn lắm nên càng đông người tham gia thì càng khó trăm bề. Có điều, chúng tôi cũng hiểu đây là tình hình khó khăn chung của vùng biển đảo cả nước chứ không phải chỉ riêng Lý Sơn, nên cứ dốc sức mà làm thôi".

Qua 2 năm thực hiện Đề án 52, huyện đảo Lý Sơn đã góp phần hóa giải nghịch lý dân số tăng nhưng diện tích đảo lại giảm.

 Đánh giá hiệu quả đề án này từ góc độ quản lý nhà nước, Phó Chủ tịch huyện đảo Lý Sơn, ông Phạm Hoàng Linh chia sẻ: "Việc triển khai Đề án 52 tại Lý Sơn rất là kịp thời và đáp ứng được yêu cầu của công tác DS-KHHGĐ vùng biển đảo. Những vấn đề tồn tại từ lâu tại Lý Sơn như người dân cứ nghĩ phải sinh nhiều con trai để có người đi biển, nhờ thực hiện Đề án 52 với các hoạt động truyền thông, tư vấn, khám, chữa bệnh không chỉ giúp nâng cao sức khỏe người dân vùng biển đảo, còn giúp những cặp vợ chồng trong độ tuổi sinh đẻ chuyển biến tích cực về nhận thức, hành vi. Hiệu quả về công tác DS-KHHGĐ mà đề án mang lại đã góp phần không nhỏ vào sự ổn định, phát triển kinh tế - xã hội huyện đảo Lý Sơn".

Thanh Giang