Đề án 52 tại Khánh Hòa: Kiểm soát quy mô, nâng cao chất lượng dân số

Kế hoạch này góp phần thực hiện thắng lợi chính sách DS-KHHGĐ và các mục tiêu của Chiến lược biển Việt Nam đến năm 2020.

Dân cư tập trung đông ở vùng ven biển

Theo kết quả Tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2009, dân số Khánh Hòa hiện có trên 1.156,9 ngàn người, trong đó nữ chiếm 50,5%, dân số thành thị chiếm 39,7%; được phân bố ở 9 đơn vị hành chính huyện, thị xã, thành phố với 140 xã, phường, thị trấn. 95,5% là dân tộc Kinh, 3,17% là dân tộc Raglai và 1,33% là các dân tộc khác. Mật độ dân số trung bình 222 người/km2. Tốc độ phát triển GDP năm 2008  đạt 11,33%. Tốc độ tăng dân số: 1,1% /năm (giai đoạn 1999-2009).

Xuất phát từ các đặc điểm, đặc thù của vùng ven biển, đảo của cả nước nói chung và của tỉnh Khánh Hòa nói riêng, việc triển khai đề án kiểm soát dân số vùng biển, ven biển, đảo là cần thiết, yếu tố quan trọng góp phần thực hiện mục tiêu của Việt Nam đến năm 2020 là phấn đấu trở thành quốc gia mạnh về biển, làm giàu từ biển, bảo đảm vững chắc chủ quyền quốc gia trên biển, đảo, góp phần quan trọng trong sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá, làm cho đất nước giàu, mạnh.

Vùng biển, ven biển, đảo tỉnh Khánh Hòa có dân cư tập trung đông, nguồn nhân lực khá dồi dào. Có 4 huyện, 1 thị xã và 1 thành phố thuộc vùng biển, ven biển, đảo, bao gồm 49 xã, phường và thị trấn, có dân số khoảng 488.678 người, bằng 42,2% dân số toàn tỉnh, trong đó có 82.622 phụ nữ có chồng trong độ tuổi sinh đẻ.

Mức sinh của vùng biển tỉnh Khánh Hòa ở mức cao và tác động rất lớn đến mức sinh chung toàn tỉnh. Nhân tố ảnh hưởng lớn nhất đến mức sinh đó là do tập quán nghề nghiệp cần có con trai để nối nghiệp gia đình (tỷ lệ giới tính chung của vùng này là 102,7% cao hơn rất nhiều so với mức bình quân của tỉnh là 97,1%).

Những hoạt động sôi nổi

Trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe bà mẹ trẻ em và kế hoạch hóa gia đình tại vùng biển, ven biển, đảo của tỉnh Khánh Hòa vẫn còn nhiều bất cập so với các vùng khác như: Do phong tục tập quán, nghề nghiệp đặc thù nên nhu cầu sinh con của các cặp vợ chồng vùng biển còn cao, nhất là sinh con trai. Những bất cập này đã ảnh hưởng không nhỏ đến việc thực hiện chính sách DS- KHHGĐ; dân cư sinh sống ở các đảo, số lượng dân ít, không tập trung, dẫn đến điều kiện tiếp cận các dịch vụ chăm sóc sức khỏe bà mẹ trẻ em và kế hoạch hóa gia đình chưa được thường xuyên. Kinh phí từ chương trình mục tiêu Quốc gia về DS-KHHGĐ nói chung và chăm sóc sức khỏe sinh sản nói riêng hàng năm chỉ mới phân bổ ở mức tối thiểu nhất cho tất cả các địa bàn, chưa đủ điều kiện giải quyết các đặc thù, các đặc điểm riêng kinh tế - xã hội của vùng biển, của người dân sống trên đảo, ven biển, người lao động trên biển và người di dân đến lao động tại khu kinh tế biển.

Khánh Hòa là tỉnh ven biển thuộc vùng Duyên hải Nam Trung Bộ, nằm trên trục lộ giao thông quan trọng của cả nước là quốc lộ 1 và đường sắt Bắc - Nam nối liền với các tỉnh phía Bắc và phía Nam; quốc lộ 26 và 27 nối liền với các tỉnh Tây Nguyên; phía đông giáp biển Đông; có cảng biển lớn và sân bay quốc tế. Diện tích tự nhiên 5.198km2, đường bờ biển dài 385 km và 135 km đường bờ ven đảo. Có 6 huyện, thị xã, thành phố ven biển, đảo là huyện Vạn Ninh, Ninh Hòa, Cam Lâm, Trường Sa, thị xã Cam Ranh và TP Nha Trang.

Trong thời gian qua, tại 5 huyện, thị xã, thành phố ven biển và 46 xã, phường, thị trấn đã triển khai nhiều hoạt động sôi nổi, thiết thực được nhân dân vùng biển hưởng ứng. Nhất là các hoạt động mà chương trình mục tiêu quốc gia về dân số chưa thể đáp ứng đầy đủ như: Tổ chức các mô hình truyền thông, tư vấn và cung cấp dịch vụ cho ngư dân ngay khi tàu thuyền cập bến tại các âu thuyền; mô hình phối hợp với Bộ chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh tổ chức truyền thông và cung cấp dịch vụ tại các cụm đảo có số dân ít và riêng lẻ... Thời gian triển khai đề án chỉ hơn 6 tháng nhưng đã đạt được một số kết quả: - Đã tổ chức 6 đội lưu động tuyến huyện gồm 26 cán bộ y tế - dân số thực hiện tư vấn và cung cấp các gói dịch vụ định kỳ 3 tháng một lần tại 46 xã, phường của 5 huyện, thị xã, thành phố. Kết quả: Khám phụ khoa cho 8.772 phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ; điều trị cho 6.604 phụ nữ mắc bệnh nhiễm khuẩn đường sinh sản; Triệt sản: 31 người; Đặt dụng cụ tử cung: 744 người; Tiêm thuốc tránh thai: 817 người và nhiều người thực hiện biện pháp tránh thai phi lâm sàng.

- Trang bị 10 bộ máy vi tính thực hiện triển khai thí điểm kho dữ liệu cấp xã tại 10 xã, phường thuộc địa bàn đề án.Tổ chức tập huấn về cập nhật, thu thập thông tin biến động và nhập thông tin vào kho dữ liệu cho cán bộ cấp huyện và cán bộ chuyên trách 10 xã thí điểm. Thực hiện in phiếu thu tin cập nhật, rà soát thông tin của 106.314 hộ gia đình thuộc 46 xã địa bàn đề án. Đến nay đã hoàn thành 100% số hộ tại địa bàn, hiện các địa phương đang tiếp tục nhập thông tin bổ sung vào kho dữ liệu cấp huyện.

- Tổ chức 4 lớp tập huấn về nâng cao kỹ năng tuyên truyền, vận động cho 135 cộng tác viên dân số của 24 xã, phường thuộc địa bàn đề án. Phối hợp với các ngành, đoàn thể tổ chức tuyên truyền lưu động 73 lượt với trên 2.000 lượt người tham dự; Tổ chức 1.335 lượt tuyên truyền nhóm với trên 8.500 lượt người dự; Tư vấn trực tiếp tại hộ gia đình và điểm cung cấp dịch vụ cho trên 4.300 lượt đối tượng trong độ tuổi sinh đẻ, chủ yếu tập trung nhóm đối tượng 15- 49 tuổi có chồng; Phát thanh, truyền thanh trên 1.180  lượt về các nội dung chăm sóc sức khỏe BMTE/SKSS/KHHGĐ, lựa chọn biện pháp tránh thai phù hợp...; Xây dựng mới 7 panô và 119 băng rôn, khẩu hiệu.

Đặc biệt, Ban quản lý Đề án tỉnh đã phối hợp Bộ chỉ huy Bộ đội biên phòng và UBND huyện Vạn Ninh tổ chức truyền thông sự kiện Đề án biển năm 2010 tại thị trấn Vạn Giã huyện Vạn Ninh. Phối hợp với Đồn Biên phòng 362 tổ chức truyền thông trên biển (3 ghe truyền thông) tại khu vực thị trấn Vạn Giã và xã Vạn Hưng, huyện Vạn Ninh. UBND các huyện đã ban hành kế hoạch triển khai các hoạt động thuộc Đề án kiểm soát dân số các vùng biển, đảo, ven biển năm 2010 và đã thành lập tiểu ban đề án cấp huyện.

Với sự nỗ lực của các cán bộ làm công tác dân số - y tế ở cơ sở cũng như sự phối hợp đồng bộ của các ngành, đoàn thể, các đồn biên phòng trên toàn tỉnh trong việc triển khai đề án này sẽ góp phần ổn định mức sinh và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân vùng biển, đảo tỉnh Khánh Hòa.