Dị tật bẩm sinh sứt môi - hở hàm ếch xảy ra ở giai đoạn nào của thai kỳ?
Dị tật khe hở môi - vòm miệng (hay còn gọi là sứt môi - hở hàm ếch) là một dị tật bẩm sinh vùng mặt làm biến dạng khuôn mặt của trẻ và làm rối loạn trầm trọng các chức năng cơ bản cũng như tâm lý của trẻ và gia đình. Vậy cách can thiệp điều trị như thế nào?
1. Thế nào là dị tật sứt môi - hở hàm ếch ?
Theo Trung tâm Quốc gia về Dị tật bẩm sinh và Khuyết tật phát triển, Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh Hoa Kỳ, dị tật bẩm sinh là những thay đổi về cấu trúc xuất hiện khi sinh và có thể ảnh hưởng đến hầu hết mọi bộ phận hoặc một bộ phận của cơ thể trẻ.
Dị tật bẩm sinh có thể được phát hiện trước khi sinh, khi sinh hoặc bất kỳ thời điểm nào sau khi sinh. Hầu hết các dị tật bẩm sinh được phát hiện trong năm đầu đời. Một số dị tật bẩm sinh (như sứt môi - hở hàm ếch) rất dễ nhìn thấy, nhưng những dị tật khác (như dị tật tim hoặc mất thính giác) chỉ được phát hiện bằng các xét nghiệm đặc biệt như siêu âm tim, chụp X-quang hoặc kiểm tra thính giác.
Sứt môi và hở hàm ếch là những dị tật bẩm sinh xảy ra khi môi hoặc miệng của em bé không hình thành đúng cách trong thai kỳ . Trẻ bị sứt môi có hoặc không có hở hàm ếch hoặc chỉ hở hàm ếch thường gặp khó khăn khi bú, khi ăn, khó thở, nói rõ ràng và có thể bị nhiễm trùng tai. Các bé cũng có thể gặp vấn đề về mắt, thính giác và răng…
Hình ảnh mô tả trẻ bị dị tật bẩm sinh sứt môi - hở hàm ếch.
2. Sứt môi - hở hàm ếch xảy ra khi nào?
Dị tật bẩm sinh có thể xảy ra ở bất kỳ giai đoạn nào của thai kỳ. Hầu hết các dị tật bẩm sinh xảy ra trong 3 tháng đầu của thai kỳ , khi các cơ quan của em bé đang hình thành. Đây là một giai đoạn phát triển rất quan trọng. Tuy nhiên, một số dị tật bẩm sinh xảy ra muộn hơn trong thai kỳ. Trong sáu tháng cuối của thai kỳ, các mô và cơ quan tiếp tục tăng trưởng và phát triển.
Môi hình thành từ tuần thứ tư đến tuần thứ bảy của thai kỳ. Khi em bé phát triển trong thai kỳ, mô cơ thể và các tế bào đặc biệt từ mỗi bên đầu sẽ phát triển về phía giữa khuôn mặt và kết hợp với nhau để tạo thành khuôn mặt. Sự kết hợp của các mô này tạo thành các đặc điểm trên khuôn mặt như môi và miệng.
Sứt môi xảy ra nếu mô tạo nên môi không khớp hoàn toàn trước khi sinh. Điều này dẫn đến một lỗ hở ở môi trên. Lỗ ở môi có thể là một khe nhỏ hoặc cũng có thể là một lỗ lớn xuyên qua môi vào mũi. Sứt môi có thể ở một hoặc cả hai bên môi hoặc ở giữa môi.
Đối với vòm miệng, vòm miệng được hình thành từ tuần thứ sáu đến tuần thứ chín của thai kỳ. Hở hàm ếch xảy ra nếu các mô tạo nên vòm miệng không liên kết hoàn toàn với nhau trong thời kỳ mang thai. Đối với một số bé, cả phần trước và phần sau của vòm miệng đều mở. Đối với những em bé khác, chỉ một phần vòm miệng được mở.
3. Làm gì khi trẻ bị dị tật bẩm sinh sứt môi - hở hàm ếch?
Theo các chuyên gia về lĩnh vực phẫu thuật dị tật khe hở môi - vòm miệng, những ảnh hưởng của dị tật bẩm sinh sứt môi - hở hàm ếch rất nghiêm trọng. Nó không chỉ làm biến dạng khuôn mặt của trẻ và còn gây rối loạn trầm trọng về các chức năng cơ bản như: hô hấp, nhai cắn, phát âm, các bệnh lý về tai mũi họng ...
Một em bé bị sứt môi hở vòm, mũi và miệng thông thương nhau, không có vòm họng ngăn cách cho nên tất cả vi khuẩn trong miệng đều dễ dàng lên mũi, xuống phổi khiến trẻ thường xuyên mắc bệnh đường hô hấp , viêm phế quản, viêm phổi, viêm tai giữa, em bé có thể không nghe được, không nói được...
Đặc biệt vấn đề này sẽ gây ảnh hưởng tâm lý cực kỳ nghiêm trọng cho bản thân đứa trẻ cũng như gia đình trong suốt cuộc đời nếu không được can thiệp sớm và điều trị toàn diện.
Do đó trong trường hợp trẻ bị dị tật sứt môi - hở hàm ếch, cha mẹ cần phải cố gắng thực hiện các phương pháp điều trị sớm cho trẻ. Các can thiệp điều trị sớm không chỉ giúp tái tạo lại cấu trúc khuôn mặt, đảm bảo chức năng cơ bản mà còn giúp trấn an tinh thần cho cả trẻ và cả cha mẹ và người thân.
Một ca phẫu thuật cho trẻ bị dị tật khe hở môi - vòm miệng . Ảnh: Lê Phương
Theo BSCKII. Lê Trung Nghĩa, chuyên gia điều trị khe hở môi - vòm miệng toàn diện của Tổ chức Phẫu thuật Nụ cười (Operation Smile Việt Nam), những khiếm khuyết khe hở môi - vòm miệng ở trẻ đòi hỏi cần có sự tham gia điều trị của nhiều chuyên khoa khác nhau như: phẫu thuật, chỉnh nha, tai mũi họng, phát âm, tâm lý học…
Khi trẻ được can thiệp điều trị toàn diện sẽ làm giảm đi số lần phẫu thuật, có nghĩa là làm sự đau đớn cho trẻ, tăng hiệu quả điều trị và giảm chi phí điều trị. Đồng thời nâng cao chất lượng sống cho bệnh nhi về mặt chức năng cũng như thẩm mỹ, giúp trẻ tự tin hòa nhập cộng đồng.
4 điều cần biết về mãn kinh sớm ở phụ nữ
Dân số và phát triển - 25 phút trướcHầu hết phụ nữ không nghĩ mình sẽ trải qua thời kỳ mãn kinh sớm, đặc biệt là ở độ tuổi 30 hoặc 40. Thế nhưng trên thực tế, tình trạng này lại khá phổ biến.
Cách phân biệt u nang buồng trứng lành tính và u nang bệnh lý
Dân số và phát triển - 20 giờ trướcNhiều chị em lo lắng khi nghe chẩn đoán mắc u nang buồng trứng nhưng thực tế có những khối u tự tiêu biến mà hoàn toàn không cần phẫu thuật.
Đau ngực kéo dài khi mang thai, đi khám phát hiện ổ áp xe nghi bội nhiễm
Dân số và phát triển - 1 ngày trướcGĐXH - Đi khám vì đau và sưng ngực khi mang thai, các bác sĩ phát hiện một ổ áp xe vú lớn đã bội nhiễm, phải dẫn lưu gần 150 ml mủ từ ổ áp xe của thai phụ.
Kinh nguyệt có cục máu đông có bình thường không?
Dân số và phát triển - 2 ngày trướcSKĐS - Cục máu đông trong kỳ kinh nguyệt thường là do lượng kinh nguyệt ra nhiều nhưng chúng cũng có thể là dấu hiệu bệnh lý tiềm ẩn.
2 lần mang thai ngoài tử cung, người phụ nữ khủng hoảng tâm lý sau khi mất khả năng sinh con tự nhiên
Dân số và phát triển - 3 ngày trướcGĐXH - Mất hoàn toàn cơ hội mang thai tự nhiên khiến chị Xuân rơi vào khủng hoảng tâm lý.
Người phụ nữ 46 tuổi phát hiện mắc ung thư cổ tử cung từ dấu hiệu rất nhỏ, dễ bị bỏ qua
Dân số và phát triển - 4 ngày trướcGĐXH - Theo các bác sĩ, ung thư cổ tử cung là bệnh có thể chữa khỏi nếu được phát hiện sớm và điều trị ở giai đoạn đầu.
Đang khỏe mạnh, đi khám tiền hôn nhân, cặp đôi Hà Nội ngỡ ngàng phát hiện mang gen bệnh tan máu bẩm sinh
Dân số và phát triển - 5 ngày trướcGĐXH - Dù hoàn toàn khỏe mạnh và không có tiền sử gia đình mắc bệnh di truyền, một cặp đôi trẻ bất ngờ phát hiện cùng mang gen Thalassemia thể ẩn khi đi khám tiền hôn nhân.
Từ 1/7, Luật Dân số chính thức có hiệu lực với những điểm mới đáng chú ý
Dân số và phát triển - 5 ngày trướcGĐXH - Luật Dân số được Quốc hội bấm nút thông qua ngày 10/12/2025 và chính thức có hiệu lực từ ngày 01/07/2026. Nội dung Luật có nhiều điểm đột phá với trọng tâm chính sách được chuyển từ "kế hoạch hóa gia đình" sang "dân số và phát triển".
4 năm sau điều trị ung thư cổ tử cung, người phụ nữ phát hiện thêm ung thư vú
Dân số và phát triển - 5 ngày trướcGĐXH - Sau 4 năm điều trị ổn định ung thư cổ tử cung, người phụ nữ 68 tuổi phát hiện khối u ngày ở vú phải. Kết quả thăm khám và sinh thiết xác định bà mắc ung thư biểu mô nhầy tuyến vú.
Bé trai 11 tuổi mặc cảm vì dị tật vùng kín, gia đình hối tiếc vì trì hoãn điều trị vì nghĩ trẻ lớn lên sẽ tự khỏi
Dân số và phát triển - 6 ngày trướcGĐXH - Dù được bác sĩ tư vấn can thiệp từ sớm, nhưng đến tuổi dậy thì, bé trai 11 tuổi mới được phẫu thuật chỉnh hình để khắc phục tình trạng vùi dương vật bẩm sinh.
Giao lưu trực tuyến: Chăm sóc sức khỏe sinh sản vị thành niên, thanh niên và tầm quan trọng của tư vấn khám sức khỏe trước khi kết hôn
Dân số và phát triểnGĐXH - Theo các chuyên gia, sức khỏe sinh sản của vị thành niên, thanh niên được coi là một trong những yếu tố quan trọng có ý nghĩa quyết định đến chất lượng dân số, chất lượng nguồn nhân lực và tương lai của giống nòi.