Độc đáo những ngôi nhà xây từ vỏ sò

Chủ nhật, 08:33 17/11/2024 | Xã hội

GĐXH - Ai ở xa trở về thăm làng biển ở các xã ven biển huyện Diễn Châu (Nghệ An) không khỏi ngỡ ngàng trước những ngôi nhà được làm từ chất liệu rất độc đáo - vỏ sò.

Theo người dân địa phương, những năm 1960 - 1990, nguồn vật liệu xây dựng hiếm hoi, sò mỏ là nguồn vật liệu duy nhất, chủ đạo được người dân ở các xã ven biển huyện Diễn Châu dùng để xây nhà.

Độc đáo làng… vỏ sò  - Ảnh 1.

Phần "đốc" (mái hiên) của căn nhà cấp 4 của một gia đình ở xã Diễn Bích được xây dựng từ vật liệu sò mỏ, có tuổi đời hơn 70 năm.

Từ lâu, người dân miền biển nơi đây lưu truyền "nhất đá đỏ, nhì sò mỏ". Sò mỏ được khai thác thủ công tại những mỏ sò, nơi có nhiều lớp sò biển đông kết chặt dưới lòng đất. Để có được nguồn sò mỏ, người dân phải khai thác ở độ sâu từ 2 đến 4m dưới lòng đất rồi dày công cần mẫn đẽo gọt bằng dao mới tạo được hình khối vuông vắn.

Ngày nay, tại các làng giáp biển huyện Diễn Châu vẫn còn những ngôi nhà cấp 4 có độ tuổi từ 40 đến 50 năm tuổi, thậm chí nhiều ngôi nhà có tuổi thọ hàng trăm năm. Kết cấu, hình dáng mỗi căn nhà đều chứa đựng những nét văn hóa, sinh hoạt độc đáo, đặc trưng của cư dân miền biển. Thời gian làm nhiều ngôi nhà xuống cấp, rệu rã, tường rơi ra từng mảnh. Nhưng không ít ngôi nhà vẫn ngạo nghễ sau bao nhiêu mưa gió thời gian.

Độc đáo làng… vỏ sò  - Ảnh 2.

Hầu hết các ngôi nhà này đều được đắp nổi hình ngôi sao năm cánh nổi bật trên mái hiên, ở vị trí cao nhất và dễ nhận thấy nhất.

Ngày nay, hầu như không còn ai xây nhà bằng vỏ sò nữa. Một phần không còn nhiều sò như trước và nay kinh tế khấm khá, nhiều người phá bỏ những ngôi nhà vỏ sò cũ kỹ, xây những căn nhà cao tầng, vững chãi bằng gạch, đá, xi măng.

Cũng có những người vẫn lưu luyến những ngôi nhà cũ gắn bó với mình suốt bao năm, những ngôi nhà xưa vẫn còn tồn tại, giữ lại vẻ đẹp rêu phong, cổ kính. Những ngôi nhà này vẫn đứng vững, với những mảng tường được ốp vỏ sò chen chúc, tạo nên một vẻ đẹp độc đáo, yên bình, lặng lẽ đón nhận âm thanh của sóng biển vỗ về, như bao năm qua vẫn vậy.

Độc đáo làng… vỏ sò  - Ảnh 3.

Để tránh gió biển thổi mạnh trong mùa mưa bão và cái nắng gay gắt của miền Trung, ngư dân ở làng biển thường xây những ngôi nhà cấp 4 bằng sò mỏ có dáng thấp, mái lợp ngói vảy (có hình dạng như vảy cá).

Độc đáo làng… vỏ sò  - Ảnh 4.

Mỗi viên ngói được nhào nặn từ đất, tạo hình thủ công một cách tỉ mỉ. Sau đó, được nung chín trong lò với nguồn nhiệt rất cao, tạo nên độ bền vững và màu sắc đặc trưng.

Độc đáo làng… vỏ sò  - Ảnh 5.

Bức tường nhà được xây dựng từ hàng trăm viên sò mỏ, gắn kết với nhau bằng hỗn hợp cát sông Lam và vôi tôi (đá nung chín) nhào nhuyễn thành vữa.

Độc đáo làng… vỏ sò  - Ảnh 6.

Những viên sò mỏ có độ cứng tương đương với đá ong.

Độc đáo làng… vỏ sò  - Ảnh 7.

Rêu phong phủ kín những bức tường nhà xây bằng sò mỏ của cư dân miền biển, tạo nên vẻ đẹp cổ kính và bình yên.

Độc đáo làng… vỏ sò  - Ảnh 8.

Những tảng đá có tuổi đời hàng chục năm được dùng để kê cao hệ thống cột trong các căn nhà xây bằng sò mỏ, giúp chống ẩm mốc, mối mọt và đảm bảo sự vững chắc cho cột nhà.

Độc đáo làng… vỏ sò  - Ảnh 9.

Những bức vách gỗ với cấu trúc mộng, cột tuy đơn giản nhưng vững chãi được sử dụng để ngăn cách các gian phòng trong những ngôi nhà xây bằng sò mỏ.

Độc đáo làng… vỏ sò  - Ảnh 11.

Sò mỏ có hai loại: sò cốm, có màu vàng nhạt, và sò gân, có màu đen hoặc sẫm. Sò gân nặng hơn sò cốm nếu cùng kích thước, vì chúng có độ tuổi trầm tích lâu hơn, nên cũng cứng hơn.

Độc đáo làng… vỏ sò  - Ảnh 12.

Qua hàng chục năm và nhiều lần bị nước biển dâng ngập trong các trận bão lụt, những bức tường xây bằng sò mỏ đã bong tróc lớp vôi vữa bên ngoài, để lộ những viên sò mỏ xếp chồng lớp, kết dính với nhau bằng vôi vữa đơn sơ.

Cận cảnh ngôi đình cổ ở làng biểnCận cảnh ngôi đình cổ ở làng biển

GĐXH - Ngôi đình là chỗ dựa tinh thần, niềm tự hào của bao thế hệ cư dân vùng ven biển Lý Hòa.



Gia Minhh
Bình luận (0)
Ý kiến của bạn
Tags:

Cùng chuyên mục

Ninh Bình: Lộ nhiều vi phạm tại bãi sông Đáy của Công ty Vũ Văn Cường, có công trình tồn tại từ năm 2009

Ninh Bình: Lộ nhiều vi phạm tại bãi sông Đáy của Công ty Vũ Văn Cường, có công trình tồn tại từ năm 2009

Đời sống -

GĐXH - Hàng loạt nội dung liên quan đến hoạt động tập kết cát, vật tư, container và công trình phục vụ đóng tàu tại bãi sông Đáy của Công ty TNHH Vũ Văn Cường (xã Ý Yên, Ninh Bình) được ghi nhận trong biên bản kiểm tra ngày 30/9/2026. Đáng chú ý, có hạng mục được xác định lắp dựng từ năm 2009.

Lạng Sơn: Khởi tố trợ lý Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Đường Lâm trong vụ án vận chuyển trái phép chất phóng xạ

Lạng Sơn: Khởi tố trợ lý Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Đường Lâm trong vụ án vận chuyển trái phép chất phóng xạ

Pháp luật -

GĐXH - Cơ quan An ninh điều tra Công an tỉnh Lạng Sơn đã ra quyết định khởi tố bị can và lệnh tạm giam đối với Trần Nhật Anh – nhân viên kiêm trợ lý Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Đường Lâm liên quan vụ án vận chuyển trái phép tinh quặng đất hiếm và chất phóng xạ.

Vì sao việc 'cắt ngọn' hay tháo dỡ các tòa nhà sai phạm Mường Thanh gần như bất khả thi?

Vì sao việc 'cắt ngọn' hay tháo dỡ các tòa nhà sai phạm Mường Thanh gần như bất khả thi?

Xã hội -

GĐXH - Trong dự thảo Nghị quyết đang được lấy ý kiến về cơ chế đặc thù xử lý sai phạm tại 12 dự án gắn liền với Tập đoàn Mường Thanh, UBND thành phố Hà Nội đã đề xuất phân loại công trình thành 3 nhóm xử lý, trong đó mở ra hướng cho phép phần lớn công trình được tồn tại hoặc tồn tại có điều kiện.

Bạn cần đăng nhập để thực hiện chức năng này!

Bạn không thể gửi bình luận liên tục. Xin hãy đợi
60 giây nữa.