Duy trì mức sinh hợp lý để nâng cao chất lượng dân số ở Lai Châu

Trước thực trạng dân số đang già hóa, ĐBQH hiến kế gì để Việt Nam giữ vững dân số vàng?

Nắm bắt được vấn đề đó, ban ngành chức năng của tỉnh Lai Châu, đặc biệt là Chi cục DS-KHHGĐ đã triển khai nhiều biện pháp, huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị để duy trì mức sinh hợp lý nhằm nâng cao chất lượng dân số.

Để điều chỉnh mức sinh, UBND huyện Mường Tè giao cho Hội Liên hiệp Phụ nữ, Trung tâm Y tế, Trung tâm Dân số và Kế hoạch hóa gia đình huyện phối hợp với UBND các xã, thị trấn tăng cường xuống cơ sở, nắm bắt cuộc sống thực tế của người dân, tìm hiểu nguyên nhân rồi mới tuyên truyền bà con dân bản về quan niệm chưa đúng về "con đàn cháu đống", mong muốn có con trai nối dõi và không nên kết hôn khi chưa đủ tuổi. Trong các buổi tuyên truyền, cán bộ dân số luôn mang theo các hình ảnh, tài liệu hỗ trợ để người dân tăng thêm sự hiểu biết. Ngoài ra, việc tuyên truyền về thực hiện kế hoạch hóa gia đình còn thông qua các hình thức như: loa đài phát thanh, băng zôn, khẩu hiệu, biển báo và sân khấu trình diễn.

Chi cục Dân số - KHHGÐ tỉnh Lai Châu phối hợp, tổ chức nhiều hội nghị tuyên truyền, tư vấn khám sức khỏe trước kết hôn.

Nhờ đó, nhận thức của người dân được nâng lên, nhiều người dân sau khi lập gia đình không còn suy nghĩ sinh nhiều mà chỉ dừng ở 2 con để nuôi dưỡng, chăm lo cho con em mình đến trường học khi đủ tuổi. Tình trạng kết hôn sớm của tuổi vị thanh niên ở các xã, bản giảm, hầu hết đều lo cho sự nghiệp bản thân rồi mới nghĩ chuyện lập gia đình. Chị Phùng Giò Xó - bản Phìn Khò (xã Bum Tở) cho biết: "Trước đây do thiếu hiểu biết nên dân bản thường đẻ nhiều, con cái sinh ra ít được đi học, không có cơm ăn, áo mặc. Từ khi được cán bộ xã vận động, nhận thức của dân bản được nâng cao và biết sử dụng các biện pháp tránh thai ngoài ý muốn. Người dân không còn trông chờ, ỷ lại vào các nguồn hỗ trợ mà đã vay vốn đầu tư làm kinh tế, xây dựng gia đình văn hóa. Còn riêng tôi sau khi học xong chuyên nghiệp, có công ăn việc làm mới lập gia đình và chỉ dừng ở 2 con".

Ngoài ra, các cơ sở y tế ở các xã, thị trấn còn vận động người dân thường xuyên đến thăm khám, kiểm tra sức khỏe sinh sản, các dụng cụ phòng, tránh thai được cấp miễn phí như: bao cao su, thuốc tránh thai.

Cán bộ Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Ka Lăng (Mường Tè) tuyên truyền với chị em không sinh con thứ 3.

Chị Phùng Giò Xó - bản Phìn Khò (xã Bum Tở) bày tỏ: "Từ khi được tiếp cận với các biện pháp tránh thai, việc sinh đẻ ở trong bản đã có kế hoạch hơn, con trẻ được giáo dục, quan tâm đến chất lượng dinh dưỡng. Người dân trong bản dần xóa bỏ đi các quan niệm lạc hậu, nam nữ bình đẳng trong cuộc sống, dân bản biết tự vươn lên thay đổi số phận. Người dân cũng không còn trông chờ, ỷ lại vào các nguồn hỗ trợ mà đã vay vốn đầu tư làm kinh tế, xây dựng gia đình văn hóa. Còn riêng tôi sau khi học xong chuyên nghiệp, có công ăn việc làm mới lập gia đình và chỉ dừng ở 2 con".

Tương tự ở huyện Tam Đường, các xã, thị trấn xây dựng các mô hình, câu lạc bộ sinh hoạt thường xuyên như CLB nâng cao chất lượng dân số, CLB không sinh con thứ 3, CLB kế hoạch hóa gia đình.

Các cơ sở y tế ở các xã, thị trấn vận động người dân thường xuyên đến thăm khám, kiểm tra sức khỏe sinh sản.

Chị Hoàng Thị Nga (bản Nà Bỏ, xã Bản Giang) năm nay 29 tuổi đã sinh được 2 con gái, con lớn 10 tuổi, con thứ hai 5 tuổi. Mặc dù sinh con 1 bề, nhưng vợ chồng chị Nga quyết tâm không sinh con thứ 3. "Nhiều gia đình quan niệm phải có con trai để nối dõi, nhưng vợ chồng tôi lại có tư tưởng khác, con trai hay con gái cũng là con. Vợ chồng tôi sẽ cố gắng lao động sản xuất, phát triển kinh tế, có điều kiện để chăm sóc, nuôi dạy các con tốt nhất", chị Nga chia sẻ.

Đặc biệt huyện Sìn Hồ đã kêu gọi cả hệ thống chính trị cùng vào cuộc trong công tác nâng cao chất lượng dân số - KHHGĐ. Trong đó, chỉ đạo Đài Truyền thanh - Truyền hình huyện tuyên truyền, phổ biến chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước, các nội dung liên quan đến công tác DS - KHHGĐ trên các phương tiện thông tin đại chúng. Phối hợp với Trung tâm Y tế xây dựng chuyên mục về dân số - KHHGĐ và phát theo định kỳ. Các ban, ngành, đoàn thể tiếp tục tuyên truyền về lợi ích của việc sinh ít con đối với phát triển kinh tế - xã hội và nuôi dạy con tốt, xây dựng gia đình hạnh phúc. Tổ chức chiến dịch truyền thông lồng ghép với cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản, KHHGĐ ở những địa bàn trọng điểm, vùng sâu, vùng xa, vùng khó khăn; chú trọng tuyên truyền, vận động đối với các nhóm dân số đặc thù.

Tổ chức tuyên truyền, tư vấn sức khỏe sinh sản vị thành niên, thanh cho các em học sinh trường dân tộc nội trú tỉnh Lai Châu.

Bên cạnh đó, huyện đẩy mạnh đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao năng lực cán bộ làm công tác dân số các cấp, các ngành, đoàn thể, tổ chức xã hội, đặc biệt là kiến thức, kỹ năng lồng ghép các nội dung điều chỉnh mức sinh vào nhiệm vụ, hoạt động của các ngành, đơn vị trên địa bàn. Tiếp tục vận động mỗi cặp vợ chồng nên có 2 con, bảo đảm quyền, trách nhiệm trong việc nuôi dạy con tốt. Phấn đấu đến năm 2030, huyện giảm 10% tổng tỷ suất sinh ở các các xã có mức sinh cao. Đồng thời, duy trì kết quả ở những xã đạt mức sinh thay thế (bình quân mỗi phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ có từ 2,0 con đến 2,1 con).

Ông Hoàng Hải Hưng - Chi cục trưởng Chi cục DS-KHHGĐ cho biết: "Thời gian tới, Chi cục tiếp tục đẩy mạnh các hoạt động truyền thông, vận động, lồng ghép cung cấp dịch vụ CSSKSS/KHHGĐ, sàng lọc trước sinh, sàng lọc sơ sinh, tư vấn sức khỏe tiền hôn nhân. Thường xuyên tổ chức các hội nghị chuyên đề can thiệp giảm tảo hôn, kết hôn cận huyết thống, khuyến khích các cặp vợ chồng sinh đủ 2 con để nâng cao chất lượng nuôi dưỡng, chăm sóc con tốt nhất. Qua đó, góp phần nâng cao chất lượng dân số, từng bước thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương".