Già hóa dân số: Nhìn từ thế giới đến Việt Nam
GiadinhNet - Già hóa dân số là một hiện tượng mang tính toàn cầu và là một trong những biến đổi nhân khẩu lớn nhất trên hành tinh hiện nay. Các quốc gia trên thế giới đều đang có sự gia tăng cả về quy mô và tỷ lệ người cao tuổi trong dân số, đặc biệt là những nước đang phát triển.
Cụ thể, năm 2020, thế giới có khoảng 727 triệu người từ 65 tuổi trở lên, chiếm 9,3% tổng dân số thế giới. Con số này sẽ tăng lên hơn gấp đôi vào năm 2050, đạt hơn 1,5 tỷ người cao tuổi, chiếm 16% dân số thế giới. Đến giữa thế kỷ này, trên thế giới, cứ 6 người sẽ có một người trên 65 tuổi.
Năm 2020, Việt Nam và các quốc gia thành viên ASEAN đã ký kết Hiệp định thành lập Trung tâm Tuổi già Năng động và Sáng tạo ASEAN (ASEAN Center for Active Ageing and Innovation-ACAI). ACAI có nhiệm vụ chính là hỗ trợ hoạch định và thực thi chính sách về già hóa năng động và sáng tạo thông qua việc cung cấp các thông tin, kiến thức và tăng cường năng lực cho mỗi quốc gia thành viên, cũng như thúc đẩy hợp tác giữa các quốc gia thành viên ASEAN và ASEAN với các đối tác nhằm xây dựng cộng đồng ASEAN già hóa năng động, sáng tạo.
Tháng 7 năm 2021, tại Cuộc họp lần thứ Nhất của Hội đồng ACAI, Hội đồng đã bầu Thái Lan làm Chủ tịch ACAI và Việt Nam là Phó Chủ tịch ACAI với nhiệm kỳ 2 năm, 2021-2023. Dự kiến Việt Nam sẽ đảm nhiệm vai trò Chủ tịch ACAI vào năm 2023-2025.
ASEAN là một cộng đồng có khoảng 634 triệu người, đứng thứ 3 thế giới về quy mô dân số, chỉ sau Trung Quốc và Ấn Độ. ASEAN hiện có hơn 45 triệu người từ 65 tuổi trở lên, chiếm 7% tổng dân số ASEAN (năm 2019). Con số này được dự báo sẽ tăng lên là 132 triệu người, chiếm 16,7% tổng dân số ASEAN vào năm 2050.
Hiện tại, có bốn quốc gia thành viên ASEAN gồm Singapore, Thái Lan, Việt Nam và Malaysia đang trong giai đoạn già hóa dân số. Tuy nhiên, đến năm 2050, tất cả các quốc gia này sẽ trở thành quốc gia siêu già, trong khi các quốc gia thành viên khác như Indonesia, Campuchia, Philippines, Brunei Darussalam... sẽ đang ở thời kỳ già hóa dân số hay dân số già [UN, Profiles of Ageing 2019].
Về số lượng người cao tuổi (65+ tuổi) trong cộng đồng, Indonesia là quốc gia có đông người cao tuổi nhất với 16,4 triệu người, tiếp đến là Thái Lan với 8,7 triệu người.
Việt Nam bắt đầu giai đoạn già hóa dân số từ năm 2011 với số người cao tuổi (65+ tuổi) chiếm 7% tổng dân số. Năm 2020, số người cao tuổi Việt Nam là 7,4 triệu người, chiếm 7,7% tổng dân số. Nhóm dân số cao tuổi của Việt Nam được dự báo sẽ tăng lên thành 22,3 triệu người cao tuổi, chiếm 20,4% vào năm 2050.
Việt Nam là một trong những quốc gia có tốc độ già hóa nhanh nhất trên thế giới. Nếu như các nước phát triển phải mất một thế kỷ hoặc vài thập kỷ để chuyển đổi từ 7% lên 14% dân số ở độ tuổi 65+ như Pháp (115 năm), Thụy Điển (85 năm), Úc (73 năm), Mỹ (69 năm), Canada (65 năm), Anh (45 năm)... Việt Nam chỉ mất 18 năm!

Già hóa dân số mang lại cả cơ hội và thách thức đối với sự phát triển kinh tế - xã hội. Về cơ hội, già hóa dân số có thể tạo ra các thị trường mới như trong lĩnh vực bảo hiểm, tài chính, ngân hàng, chăm sóc sức khỏe, dinh dưỡng, du lịch với những nhóm khách đặc thù. Già hóa dân số cũng thúc đẩy quá trình đổi mới công nghệ, ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất, quản lý trong bối cảnh thiếu hụt lực lượng lao động tại một số quốc gia.
Tuy nhiên, già hóa dân số cũng mang đến những thách thức lớn cho sự phát triển kinh tế, an sinh xã hội, lao động, thiết kế cơ sở hạ tầng... đặc biệt là lĩnh vực chăm sóc sức khỏe. Người cao tuổi thường mắc nhiều bệnh không lây nhiễm (NCDs), cần điều trị suốt đời như huyết áp, tim mạch, tiểu đường, rối loạn chức năng... Nhất là, đại dịch Covid-19 đang càn quét khắp thế giới, nguy cơ tử vong do Covid-19 ở người cao tuổi cao hơn các nhóm dân số khác, dù có sự khác nhau tại mỗi nước.
Nguồn số liệu: UN, Profiles of Ageing 2019
Thiếu nữ 20 tuổi mắc ung thư cổ tử cung chỉ vì kiểu dùng giấy vệ sinh cực quen, ai nghe xong cũng tưởng TỐT
Dân số và phát triển - 2 ngày trướcỞ tuổi 20, thiếu nữ này cho rằng mình chưa từng có bạn trai, chưa làm "chuyện ấy" nên kết quả ung thư cổ tử cung chắc chắn là... nhầm lẫn.
Người đàn ông nhập viện vì tuyến tiền liệt to gấp 4 lần: Bác sĩ cảnh báo dấu hiệu dễ bị bỏ qua
Dân số và phát triển - 3 ngày trướcGĐXH - Tiểu khó, tiểu đêm nhiều tưởng là biểu hiện tuổi già, cụ ông 84 tuổi đi khám mới phát hiện tuyến tiền liệt phình to gấp 4 lần kèm sỏi bàng quang.
Kỳ tích: Bé sinh non 600g mang 3 đột biến gene hiếm hồi sinh kỳ diệu
Dân số và phát triển - 4 ngày trướcGĐXH - Sau hành trình hồi sức sơ sinh kéo dài nhiều tháng, em đã vượt qua giai đoạn nguy kịch, trở thành minh chứng cho những tiến bộ của y học và sức sống phi thường của trẻ sinh non cực nhẹ cân.
Thiếu nữ 16 tuổi suýt mất buồng trứng sau cơn đau dữ dội trong đêm, chị em có dấu hiệu này cần khám gấp
Dân số và phát triển - 6 ngày trướcGĐXH - Thiếu nữ 16 tuổi đau bụng dữ dội do xoắn nang buồng trứng, tình trạng có thể gây hoại tử nếu chậm can thiệp, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng sinh sản sau này.
Sản phụ 39 tuổi vỡ thai ngoài tử cung thoát 'cửa tử' nhờ 2 điều dưỡng kịp thời hiến máu
Dân số và phát triển - 6 ngày trướcGĐXH - Một sản phụ 39 tuổi rơi vào tình trạng sốc mất máu do vỡ thai ngoài tử cung đã được cứu sống ngoạn mục nhờ quy trình cấp cứu khẩn và hành động hiến máu kịp thời của hai điều dưỡng.
Người phụ nữ 49 tuổi phát hiện ung thư cổ tử cung âm thầm làm 1 điều khiến nhiều người nể phục
Dân số và phát triển - 6 ngày trướcGĐXH - Phát hiện ung thư cổ tử cung sau 10 năm chồng qua đời vì ung thư, người phụ nữ 49 tuổi ở TP.HCM quyết định giấu con, âm thầm điều trị để con yên tâm du học.
Tết Bính Ngọ: Hơn 16.700 em bé chào đời, khám và cấp cứu hơn 510.000 lượt
Dân số và phát triển - 1 tuần trướcBộ Y tế cho biết, trong 8 ngày nghỉ Tết Bính Ngọ, các cơ sở y tế đã tiếp nhận thăm khám và cấp cứu hơn 510.000 lượt người bệnh; thực hiện hơn 20.300 ca phẫu thuật.
3 rủi ro tiềm ẩn khi vô tình sử dụng vitamin quá hạn sử dụng
Dân số và phát triển - 1 tuần trướcTrong không khí hối hả của những ngày giáp Tết, khi chúng ta tất bật dọn dẹp nhà cửa, có một góc nhỏ thường bị lãng quên là tủ thuốc gia đình. Những lọ vitamin tổng hợp hay thực phẩm chức năng nằm im lìm có thể đã âm thầm hết hạn sử dụng.
Chất lượng dân số: Nền tảng cốt lõi cho khát vọng thịnh vượng và sự trường tồn của dân tộc
Dân số và phát triển - 1 tuần trướcChất lượng dân số là sức mạnh nội sinh của mỗi quốc gia. Đối với Việt Nam, khi “con tàu” đất nước đang vươn mình ra biển lớn, vấn đề chất lượng dân số càng trở nên quan trọng, quyết định sự hưng thịnh của cả dân tộc.
6 loại thực phẩm chức năng hỗ trợ cải thiện testosterone cho nam giới
Dân số và phát triển - 1 tuần trướcBên cạnh diện mạo và sự nghiệp, phong độ nam giới được vận hành bởi hệ nội tiết tinh vi, trong đó testosterone đóng vai trò hạt nhân. Để chuẩn bị một nền tảng sức khỏe sung mãn cho năm mới, hãy cùng điểm qua 6 loại thực phẩm chức năng giúp hỗ trợ cải thiện nồng độ testosterone một cách an toàn và khoa học.
Giao lưu trực tuyến: Chăm sóc sức khỏe sinh sản vị thành niên, thanh niên và tầm quan trọng của tư vấn khám sức khỏe trước khi kết hôn
Dân số và phát triểnGĐXH - Theo các chuyên gia, sức khỏe sinh sản của vị thành niên, thanh niên được coi là một trong những yếu tố quan trọng có ý nghĩa quyết định đến chất lượng dân số, chất lượng nguồn nhân lực và tương lai của giống nòi.