Hành trình đi tìm mộ Lạc Long Quân ở Thuận Thành

Trong bài viết “Đất miền cổ tích” (Luy Lâu-Bắc Ninh), tác giả Lý Khắc Cung nêu: “Cách khu vực Liên Lâu chừng 3 km là lăng mộ Lạc Long Quân, là cả một toà Việt điện”. Liên Lâu hoặc Luy Lâu là tên chính thức của khu vực Thành Dâu thuộc xã Thanh Khương (huyện Thuận Thành). Theo sử sách, khi Đê La Thành và Thăng Long còn là những vùng lau lách hoang vu thì đây đã là một thành trấn phồn hoa nhộn nhịp - chính là thủ phủ của đất Giao Châu xưa.

Chúng tôi tìm đến Liên Lâu thì chỉ còn một ngôi đền, dấu vết thành xưa quá mờ nhạt, và ít gờ đá, nền gạch sét ẩn nấp trong đám cỏ dại um tùm, phải vạch tìm mới thấy. Cùng đi với chúng tôi có ông Lê Xuân Bắc (Phó trưởng Phòng VHTT huyện Thuận Thành) và hai cán bộ khảo cổ đang làm nhiệm vụ khảo sát, thống kê những di chỉ, di vật cổ tại huyện Thuận Thành của Bảo tàng tỉnh Bắc Ninh. Lấy thành Liên Lâu làm tâm, chúng tôi toả đi các hướng với bán kính 3 km trải khắp huyện Thuận Thành. Qua những lời kể, di tích, tín hiệu mà chúng tôi gặp, bí ẩn tranh cãi về phần mộ Lạc Long Quân dần được hé mở.

Nhà khảo cổ Nguyễn Hồng Minh (Bảo tàng tỉnh Bắc Ninh) người đã dành hẳn một năm để tìm kiếm những di chỉ cổ trên đất Thuận Thành khẳng định: “Nếu tồn tại lăng mộ Lạc Long Quân thì khu vực khả nghi nhất là khu lăng Sĩ Nhiếp. Ở đó có nhiều gò đống mấp mô là những ngôi mộ Hán. Chúng tôi đã khảo sát nhưng hoàn toàn không tìm thấy vết tích hiện vật, di chỉ nào chứng tỏ có một toà điện hay lăng tẩm nào ở đó”.

Đến khu vực di tích chùa Dâu, trung tâm Phật giáo đầu tiên ở Việt Nam cũng là nơi in bản kinh sớm nhất. Chùa Dâu cách Liên Lâu khoảng gần 3 km đường chim bay. Chúng tôi tìm gặp ông Nguyễn Hữu, hội viên Hội Văn học nghệ thuật tỉnh Bắc Ninh. Ông là người khá nổi tiếng không chỉ vì giành giải cao của cuộc thi sáng tác tiểu thuyết của Hội Nhà văn Việt Nam 2001 với tiểu thuyết “Cõi thực”, mà còn nổi tiếng là người dành nhiều tâm huyết nghiên cứu mảnh đất Thuận Thành. Ông cho biết: “Thuận Thành là cả một quần thể  di tích cổ theo những truyền thuyết từ thời Âu Lạc xa xưa. Nếu xét về nguyên mẫu trong tín ngưỡng thì đây là những di tích cổ xưa nhất nước. Đó là chùa Dâu, chùa Đậu, chùa Tướng, chùa Đàn, thành Luy Lâu, chùa Bút Tháp, đền thờ, lăng mộ Kinh Dương Vương. Đây được coi là nơi an nghỉ của thuỷ tổ của con Lạc cháu Hồng. Nhưng qua tìm hiểu nghiên cứu kỹ tất cả các văn bia, sắc phong, thần phả thì không thấy có tài liệu nào nói về phần mộ của Lạc Long Quân”.

Ngôi đền Thượng thờ Kinh Dương Vương. Ngôi đền có hai phần rõ rệt gồm hai toà tiền tế và hậu đường. Phần ngoài là khu điện thờ, đàn tế. Phần trong hậu đường chính là lăng mộ của Kinh Dương Vương. Khu lăng mộ được xây theo kiểu tam cấp, được ráp từ đá nguyên khối, không có hoa văn chạm trổ như các lăng mộ cổ khác, nằm hoàn toàn lộ thiên. Còn đền Hạ thờ Lạc Long Quân - Âu Cơ rất nhỏ chỉ có khu tiền tế để thờ và làm lễ tế, kiến trúc thống nhất rõ ràng, không có dấu vết của một phần kiến trúc lăng mộ ở đây.