Hội chứng bệnh tay chân miệng ở miền Bắc: Bệnh nhẹ, chưa có biến chứng

>> Trung Quốc: Enterovirus 71 hoành hành làm 21 trẻ tử vong

Theo BS Cấn Phú Nhuận - Trưởng phòng khám, BV Nhi TƯ cho biết: Bệnh viện chưa gặp các trường hợp có biến chứng não hoặc tử vong như ở miền Nam (những ca nặng này thường do Enterovirus 71 gây ra).

Không được chủ quan

Các ca vào nhập viện của trẻ có triệu chứng sốt nhẹ, từ 37,5 - 38 độ C, kèm nôn trớ, đi ngoài nhiều lần, phân lỏng. Lòng bàn tay và bàn chân nổi nhiều ban đỏ hoặc mụn nước, miệng cũng có ban đỏ hoặc vết loét. Sau khi khám, trẻ đều được các bác sĩ hướng dẫn để điều trị tại nhà, không phải nhập viện.

Theo TS Bùi Vũ Huy, Phó trưởng khoa Truyền nhiễm BV Bạch Mai, Hà Nội, thời tiết ấm nóng là điều kiện để virus này phát triển, đó là lý do bệnh thường bùng phát mạnh ở miền Nam. Tuy nhiên miền Bắc vẫn có các ca bệnh rải rác, xuất hiện vào khoảng tháng 4, khi trời ấm lên.

Cũng theo TS Huy, phần lớn các ca bệnh đều có thể điều trị tại nhà theo hướng dẫn của bác sĩ, như hạ sốt nếu sốt cao, bù nước và điện giải, cho ăn đủ chất (nấu kỹ và dễ tiêu) để tránh suy kiệt, không dùng thuốc cầm đi ngoài.Trẻ phải nghỉ học và cách ly để tránh lây.

Ngoài việc vệ sinh sạch sẽ để tránh lan virus từ chất thải, nên cho trẻ dùng riêng bát đũa, người chăm sóc cũng phải rửa tay sạch. Bệnh sẽ khỏi sau 3-7 ngày và chỉ khi trẻ hết hẳn các triệu chứng (sốt, đi ngoài, nổi ban) thì mới ngừng cách ly. Trong quá trình bệnh, trẻ vẫn cần được tắm rửa bằng nước ấm.

Với các trường hợp biến chứng, trẻ cần được nhập viện ngay để điều trị. Biến chứng chủ yếu là viêm não, biểu hiện là nôn nhiều hơn, nôn vọt, quấy khóc nhiều, li bì, nặng thì hôn mê, co giật.

Nguy hiểm tới tính mạng trẻ 

Bệnh tay chân miệng là một bệnh thường gặp ở trẻ sơ sinh và  trẻ nhỏ. Bệnh thường đặc trưng với biểu hiện sốt, đau họng và nổi ban có bọng nước. Triệu chứng đầu tiên thường là sốt nhẹ, biếng ăn, mệt mỏi và đau họng. Một đến hai ngày sau khi xuất hiện sốt trẻ bắt đầu đau miệng. Khám họng trẻ có thể phát hiện các chấm đỏ nhỏ sau đó biến thành các bọng nước và thường tiến triển đến loét. Các tổn thương này có thể thấy ở lưỡi, nướu và bên trong má.

Ban da xuất hiện trong vòng 1 - 2 ngày với các tổn thương phẳng trên da hoặc có thể gồ lên, máu đỏ và một số hình thành bọng nước. Ban này không ngứa và thường khu trú ở lòng bàn tay hoặc lòng bàn chân. Như vậy ban điển hình thường xuất hiện ở các vị trí tay, chân và miệng nên bệnh có tên bệnh tay chân miệng. Tuy nhiên ban có thể xuất hiện ở mông. Một số trường hợp, ban chỉ xuất hiện ở miệng mà không thấy ở các vị trí khác.

Bệnh tay chân miệng xảy ra chủ yếu ở trẻ em dưới 10 tuổi tuy nhiên cũng có thể gặp ở cả người trưởng thành. Mọi người đều có thể nhiễm virus nhưng không phải tất cả những người nhiễm virus đều biểu hiện bệnh. Trẻ sơ sinh, trẻ em và thiếu niên là những đối tượng dễ bị nhiễm bệnh nhất vì chúng chưa có kháng thể chống lại bệnh này. Nhiễm bệnh có thể tạo nên kháng thể đặc hiệu chống virus gây bệnh, tuy nhiên bệnh vẫn có thể tái diễn do một chủng virus khác gây nên.

Bác sĩ Cấn Phú Nhuận - Trưởng phòng khám, BV Nhi TƯ đang khám cho bệnh nhi. (Ảnh: C.H)

Phụ nữ có thai nhiễm bệnh gây dị tật bẩm sinh

Vì mức độ lưu hành của các virus ruột, bao gồm cả các tác nhân gây bệnh tay chân miệng, nên phụ nữ có thai thường hay nhiễm bệnh.  Nhiễm virus ruột trong thai kỳ thường gây nên bệnh nhẹ nhàng hoặc không triệu chứng. Không có dữ kiện nào chứng tỏ nhiễm virus trong quá trình mang thai gây nên các hậu quả xấu lên thai như sảy thai, thai chết lưu hay dị tật bẩm sinh.

Tuy nhiên nếu thai phụ nhiễm bệnh trong một thời gian ngắn trước khi sinh thì có thể truyền virus cho trẻ sơ sinh. Đa số những trẻ này chỉ biểu hiện bệnh nhẹ  nhưng một số có thể biểu hiện bệnh cực kỳ trầm trọng đưa đến rối loạn chức năng đa cơ quan và tử vong. Nếu bệnh xuất hiện trong 2 tuần đầu sau sinh thì nguy cơ xảy ra bệnh nặng cao hơn.

BS Nguyễn Văn Lộc, Phó Giám đốc BV Nhi TƯ cho biết: Hiện nay chưa có phương pháp phòng bệnh đặc hiệu cho bệnh tay chân miệng cũng như các bệnh khác do Enterovirus không phải bại liệt khác. Tuy nhiên, biện pháp vệ sinh chặt chẽ có thể hạ thấp nguy cơ nhiễm bệnh. Các biện pháp có tác dụng là thường xuyên rửa tay, đặc biệt là sau mỗi lần thay tã cho trẻ. Những nơi bị nhiễm bệnh có thể được làm sạch trước tiên bằng nước xà phòng sau đó khử trùng bằng dung dịch chứa Clo. Tránh các tiếp xúc thân mật với người bệnh như hôn, vuốt ve, dùng chung dụng cụ sinh hoạt hàng ngày.

Các vụ bùng phát dịch trong nhà trẻ thường xảy ra vào mùa hè và mùa thu và thường đồng thời với hiện tượng tăng các trường hợp nhiễm bệnh trong cộng đồng. Nếu dịch bùng phát trong nhà trẻ, trường học, cần áp dụng những biện pháp nêu trên; Cho nghỉ tại nhà những trẻ biểu hiện sốt hoặc có biểu hiện loét miệng hoặc trẻ chảy nước bọt nhiều.

Khôi Anh