Kê khai tài sản, thu nhập không trung thực: Chưa thấy ai bị xử lý sau đề bạt

>> Gia hạn kê khai tài sản cán bộ

Hai đối tượng này gồm những người trực tiếp làm công tác quản lý ngân sách, tài sản của Nhà nước và những người trực tiếp tiếp xúc và giải quyết công việc của cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân trong một số lĩnh vực chuyên ngành.

Trần Đại Hưng

PV Báo GĐ&XH đã có cuộc trao đổi với Phó chủ tịch Hội Luật gia Việt Nam, nguyên Phó trưởng ban Nội chính TƯ – ông Trần Đại Hưng xung quanh vấn đề này. 

Một trường hợp - quá ít ỏi

Thưa ông, cho đến nay mới chỉ có duy nhất nguyên Viện trưởng Viện KSND tỉnh Cà Mau bị phát hiện kê khai tài sản không trung thực. Phải chăng việc KKTS đã không còn gì phải phàn nàn?

- Như vậy là quá ít. Nhưng cũng không thể một lúc mà kiểm tra tất cả các bản kê khai để phát hiện những người không trung thực được, đành phát hiện được đến đâu thì xử lý đến đó thôi.

Một số ý kiến cho rằng kê khai tài sản nhưng không công khai cho dư luận biết là nguyên nhân chính khiến những bản kê khai thiếu trung thực không được phát hiện kịp thời?

- Việc công khai cho dư luận biết có mặt tích cực nhưng cũng có mặt tiêu cực. Tại thời điểm này thì không nên công khai vì đó là quyền cá nhân, phải được bảo vệ.

Nhưng như vậy sẽ khó tránh được nhiều cán bộ cố tình kê khai sai, kê khai thiếu?

- Kê khai tài sản chủ yếu dựa trên tinh thần tự giác. Đây là một biện pháp để giám sát khi có sự phát triển bất thường về tài sản thì có cơ sở để đánh giá. Quy định là thế, còn hiện nay thì đúng là hướng dẫn, chế tài chưa thật sự cụ thể nên vẫn đòi hỏi tính tự giác là chính.

Về mặt tổ chức Đảng cũng có quy định nếu đảng viên kê khai không trung thực thì phải chịu trách nhiệm về bản kê khai của mình. Nhưng hiện nay cũng mới chỉ đến thế thôi. Nói chung đây cũng mới chỉ là bước đầu nên ý thức chấp hành thực hiện cũng chưa đầy đủ với mọi người. Phải thực hiện từng bước một, chứ không phải ngày một ngày hai là làm tốt được.

Che giấu với động cơ không rõ ràng - nên cách chức

Theo ông thì với hình thức kỷ luật nặng nhất là cách chức đã đủ để “răn đe” người kê khai phải trung thực?

- Theo tôi thì tuỳ mức độ, việc kê khai trước hết là đòi hỏi tính tự giác, nếu không tự giác thì trước hết phải nhắc nhở, dùng tổ chức để nêu trách nhiệm, nhất là cán bộ đảng viên phải gương mẫu. Còn về xử lý cách chức, theo tôi là bất đắc dĩ, nếu việc che giấu tài sản có động cơ không rõ ràng.

Có ý kiến cho rằng nên thành lập các đoàn kiểm tra để kiểm tra sự chính xác của các bản kê khai, đặc biệt là kê khai của những người nắm giữ trọng trách, theo ông có nên không?

- Tất nhiên là phải nâng cao dần dân trí, sự tự giác tuân theo pháp luật của người dân. Các tổ chức, đơn vị phải tự quản, tự kiểm tra trong từng đơn vị nhất định, không nên kiểm tra, thanh tra lớn. Trước hết phải là tự quản ở từng nơi. Trách nhiệm của các cấp uỷ, các tổ chức xã hội là phải nhắc nhở. 

Vậy có nên tổ chức các đoàn kiểm tra chéo để đảm bảo tính khách quan, độc lập?

- Không nên có những biện pháp có tính chất gây căng thẳng, ồn ào vì nó cũng động đến quyền tự do cá nhân trong thu nhập, hưởng thụ tài sản do mình làm ra. Nếu làm cái gì đó có tính chất hành chính, cưỡng chế thì không nên. Còn khi cần xem xét một cá nhân nào đó thì kiểm tra là cần thiết.

Đã “lên” thì khó “xuống”!

Nghị định nêu rõ, trong quá trình đề bạt mà cán bộ đó bị phát hiện KKTS không trung thực thì sẽ phải xem xét lại, thậm chí không đề bạt nữa. Ông đã thấy có cán bộ nào không được đề bạt vì nguyên nhân này chưa?

- Cũng có, nhưng ít. 

Thế còn những người đã được đề bạt?

- Tôi chưa thấy trường hợp nào bị xử lý sau khi đề bạt. Đã đề bạt rồi thì cũng khó đấy, lên rồi thì khó xuống.

Không ít ý kiến cho rằng chỉ đến khi nào sống được và sống sung túc bằng lương thì bản kê khai tài sản sẽ dễ... trung thực hơn, ông nghĩ sao?

- Đúng là trước hết phải sống bằng lương đã, còn nếu thiếu thì đương nhiên người ta phải tìm cách... bù vào.

Xin cảm ơn ông.

Lã Xưa (thực hiện)