KHHGĐ ở Cà Mau: "Kéo" nam giới vào cuộc

Tuy vậy, ở các xã vùng biển, tỷ lệ giảm sinh vẫn chưa bền vững vì vẫn vấp phải rào cản tâm lý muốn sinh nhiều con (nhất là con trai) của không ít người dân. Công tác truyền thông KHHGĐ ở vùng biển xa xôi này gặp không ít gian nan...

Nặng nề quan niệm sinh con đông

Tiếp chuyện với chúng tôi trong căn nhà cây lá tạm bợ, anh Trần Văn Tràng (ấp Trùm Thuật A, xã Khánh Hải, huyện Trần Văn Thời) than thở: “Mình làm lụng tích lũy được vài ba triệu thì vợ bệnh, con đau... Đi bệnh viện, tiền thuốc thang đã hết rồi mà chưa khỏi! Nghèo lại chồng chất nghèo. Ngày trước vợ chồng mình đã có 2 con trai, cố sinh thêm một “công chúa” nên cho bà xã đẻ con thứ 3, ai ngờ lâm vào cảnh vất vả thế này! Căn nhà nằm trong diện giải tỏa, chưa biết phải di dời về đâu?”.

Truyền thông dân số cho người dân vùng biển Sông Đốc, Cà Mau (Ảnh: TG).

Anh Phan Văn Danh (ấp 3, xã Khánh Hội, huyện U Minh) đã bỏ nghề đi biển không lâu vì không chịu nổi cảnh sóng to, gió lớn. Có lần anh bị tai nạn tưởng chừng bỏ mạng ngoài khơi. Anh sợ đến nỗi phải bán ghe biển lấy tiền trang trải nợ nần rồi chuyển sang nghề giăng câu cá ngát đắp đổi cuộc sống qua ngày.Vợ và các con anh hằng ngày đi bán bánh mì, vé số, giặt quần áo mướn... kiếm thêm thu nhập duy trì cuộc sống gia đình. Cuộc sống khó khăn như vậy nhưng trong suy nghĩ của không ít người dân vùng biển như anh Danh vẫn rất “ham con”. Anh Danh lập luận: “Gia đình không đất canh tác nông nghiệp, chỉ sống bằng nghề biển, đẻ... 3- 4 đứa là vừa, con trai càng tốt, để còn cậy nhờ nữa chứ”(?!).

Tập trung truyền thông vào nam giới

Quan niệm phải “đủ nếp đủ tẻ” là lý do để nhiều cặp vợ chồng ở Cà Mau cố tình sinh thêm con thứ 3 trở lên, ảnh hưởng lớn đến việc triển khai chính sách DS-KHHGĐ ở các xã vùng biển. Sức ép về gia tăng dân số ở các xã vùng biển  rất lớn, khó kiểm soát vì dân số biến động thường xuyên.

Do khó khăn về việc quản lý nên công tác truyền thông dân số tại các vùng này chủ yếu tập trung vào các gia đình ngư dân thường trú tại địa bàn. Còn các hộ dân tạm trú thì chưa được quan tâm, truyền thông rốt ráo nên việc họ sinh 3- 4 con là chuyện không hiếm.

Ở vùng biển Cà Mau, đội ngũ nam giới tham gia công tác dân số chưa nhiều nên hiệu quả truyền thông còn hạn chế. Cộng tác viên nữ đôi lúc gặp trở ngại khi tiếp cận với nam giới vì lý do tế nhị. Chị Lữ Hồng Bía, cộng tác viên dân số ấp 3, xã Khánh Hội, huyện U Minh, chia sẻ: “Cộng tác viên đến hộ gia đình truyền thông cũng như cấp phát thuốc, bao cao su tránh thai chủ yếu gặp chị em phụ nữ. Còn người chồng thường tránh mặt bởi họ cho rằng KHHGĐ là chuyện của phụ nữ. Vì chưa tiếp cận nhiều với dịch vụ SKSS/KHHGĐ nên tỷ lệ nam giới sử dụng biện pháp tránh thai còn thấp”.

Hiệu quả công tác dân số ở vùng biển tùy thuộc vào các mô hình truyền thông gắn với cung cấp dịch vụ chăm sóc SKSS/KHHGĐ, mà nam giới là đối tượng đóng vai trò quan trọng trong việc thực hiện KHHGĐ. Hình thức, nội dung truyền thông phải đổi mới phù hợp với nam giới vùng biển để họ có đủ thông tin, kiến thức và có cái nhìn bình đẳng, tiến bộ về vấn đề KHHGĐ, chia sẻ trách nhiệm với phụ nữ.