Mất cân bằng giới tính khi sinh ở VN: Một cách nhìn mới

| Chất lượng cuộc sống
Sự kiện: CHẤT LƯỢNG DÂN SỐ QUYẾT ĐỊNH TƯƠNG LAI CỦA ĐẤT NƯỚC

GiadinhNet - Tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh ở nước ta gần đây đã trở thành vấn đề bức xúc, đáng lo ngại.

Nếu không có những chính sách, giải pháp can thiệp quyết liệt, kịp thời thì tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh ở VN sẽ tăng nhanh trong vòng 10-15 năm tới. Ảnh: Dương Ngọc.

 
Từ năm 2006 trở lại đây, tỷ số giới tính khi sinh ở nước ta luôn ở mức trên 110. Nếu tình trạng này tiếp diễn sẽ dẫn đến những hệ lụy nặng nề cho xã hội. Để khắc phục tình trạng trên, điều đầu tiên là phải có được các số liệu phản ánh chính xác thực trạng này.

Di cư có vai trò lớn tác động đến cơ cấu giới tính

Tỷ số giới tính khi sinh phản ánh tình hình giới tính của nhóm trẻ em mới sinh (nhóm trẻ em 0 tuổi). Mỗi năm, nước ta có khoảng hơn 1 triệu trẻ em sinh ra.

Hiện nay, đứng trước nhu cầu cấp thiết, Tổng cục Thống kê đã thu thập và ước tính tỷ lệ giới tính khi sinh từ kết quả điều tra biến động dân số trong một số năm gần đây. Còn số liệu chi tiết thường được tính từ kết quả tổng điều tra dân số (TĐTDS) tổ chức 10 năm/lần. Như vậy ngoài số liệu TĐTDS, số liệu tỷ số giới tính khi sinh không có hàng năm và là số liệu ước tính từ kết quả điều tra chọn mẫu. Để xem xét, đánh giá tình hình mất cân bằng giới tính khi sinh ta có thể đánh giá qua tỷ số giới tính chung là số liệu được công bố hàng năm và có độ chính xác cao hơn vì đảm bảo theo luật thống kê số lớn.

Tỷ số giới tính là một chỉ tiêu tổng quan nên thể hiện nhiều khía cạnh nhân khẩu học của mỗi quốc gia. Tỷ số này chịu tác động của các nhân tố nhân khẩu học cũng như các nhân tố kinh tế-xã hội. Nói chung, tỷ số giới tính ở các nước đang phát triển thường cao hơn ở các nước phát triển. Di cư có vai trò lớn tác động đến cơ cấu giới tính của dân số, khi tỷ suất di cư thuần lớn và khá khác biệt giữa nam và nữ.
 

Hình 1: Tỷ số giới tính của Việt Nam và một số nước trên thế giới năm 2010. Nguồn: Word Population Prospects: The 2008 Revision Population Database, United Nations, 2009.

Sự mất cân bằng giới tính khi sinh do hiện tượng chọn lựa giới tính thai nhi và trẻ em cũng phản ánh sự tác động làm tỷ số giới tính của dân số một số nước tăng lên một cách bất bình thường.

Những nước phát triển như Nga, Pháp, Thuỵ Sĩ, Bỉ, Tây Ban Nha, Mỹ... đều có tỷ số giới tính thấp, còn những nước đang phát triển như Pakistan, Bangladesh, Dominicana, Congo... đều có tỷ số giới tính cao. Trung Quốc, Ấn Độ tuy kinh tế tương đối phát triển nhưng lại thuộc những nước có hiện tượng lựa chọn giới tính thai nhi khá phổ nên tỷ số giới tính khi sinh, tỷ số giới tính của trẻ em (0-4 tuổi) và tỷ số giới tính chung đều khá cao (tỷ số giới tính khi sinh của Trung Quốc thời kỳ 2005-2010 là trên 120 bé trai trên 100 bé gái). (Xem minh họa hình 1)

Cần những giải pháp cấp bách

Từ năm 1931, tỷ số giới tính khi sinh từ mức 98 nam/ 100 nữ (năm 1931) giảm xuống 94,2 nam/100 nữ (năm 1989) là do hậu quả của các cuộc chiến tranh. Sau chiến tranh, cùng sự phát triển kinh tế - xã hội, tỷ số giới tính của dân số Việt Nam đã dần cân bằng hơn. Tăng từ 94,2 năm 1989 lên 96,4 năm 1999 và 97,6 năm 2009. Như vậy, chúng ta thấy trong vòng 10 năm gần đây tỷ số giới tính tăng lên rất nhanh, việc giảm tỷ lệ giới tính từ 98% xuống 94% diễn ra trong vòng khoảng 60 năm thì việc tăng trở lại từ 94% lên 98% chỉ diễn ra trong vòng 20 năm.
 

Hình 2: Tỷ số giới tính của dân số Việt Nam các năm 1931-2009. Nguồn: Tổng điều tra dân số VN các năm 1979, 1989,1999, 2009. Ban Chỉ đạo Tổng điều tra dân số Trung ương, Tổng cục Thống kê, Nhà Xuất bản Thống kê, Hà Nội.

 
Tương đương với tỷ lệ giới tính chung ở mức khoảng 98% thì tỷ lệ giới tính khi sinh đã lên trên 110, mức mất cân bằng giới tính khi sinh. Tỷ số giới tính nhóm tuổi 0-4 là số liệu cũng được TCTK công bố hàng năm, có độ chính xác cao. Tỷ số giới tính của nhóm tuổi 0-4  tăng cao  nhất là trong 10 năm gần đây. Điều này góp phần khẳng định sự mất cân bằng giới tính khi sinh ở Việt Nam  đã trở nên cấp bách. Nếu không có những chính sách, giải pháp can thiệp quyết liệt, kịp thời thì tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh ở Việt Nam sẽ tăng nhanh trong vòng 10-15 năm tới,  tương tự như tình trạng ở Trung Quốc hiện nay (ở mức 120- 130).

Các giải pháp quan trọng

Tuyên truyền, vận động, giáo dục người dân thay đổi định kiến "trọng nam, khinh nữ", thích sinh con trai- đây là nguyên nhân căn bản, hàng đầu và cũng là tập tục truyền thống lâu đời ở nhiều nước châu Á. Thay đổi được nhận thức hành vi của người dân là việc lâu dài, không thể tiến hành trong một sớm một chiều.

Đảng và Nhà nước cần có những chính sách cụ thể nâng cao vị thế của phụ nữ về mọi mặt.

Chú trọng chính sách an sinh xã hội cho người cao tuổi, đặc biệt là ở nông thôn (chiếm 70% dân số) vì người cao tuổi chủ yếu vẫn sống dựa vào con cái mà chủ yếu là con trai.

Ban hành và thực thi các văn bản qui phạm pháp luật nghiêm cấm việc lựa chọn giới tính thai nhi dưới mọi hình thức.

TS Nguyễn Quốc Anh

thuhuyen
Ý kiến của bạn

Thông báo

Bạn đã gửi thành công.

Cùng chuyên mục

Qua ứng dụng S-Health, bất ngờ trước những căn bệnh người cao tuổi gặp phải (kỳ 1): Từ chỉ số HALE thấp đến phòng ngừa thoái hóa đốt sống cổ

Qua ứng dụng S-Health, bất ngờ trước những căn bệnh người cao tuổi gặp phải (kỳ 1): Từ chỉ số HALE thấp đến phòng ngừa thoái hóa đốt sống cổ

Dân số và phát triển -

GiadinhNet - Nhà có người cao tuổi bị rối loạn tứ chi hoặc thậm chí bại liệt tay tức là mắc bệnh lý về thoái hóa đốt sống cổ. Điều đáng nói là bạn cũng có nguy cơ mắc bệnh khi về già nếu không biết cách phòng ngừa ngay bây giờ. Đây là căn bệnh mà rất nhiều người cao tuổi Việt Nam đang gặp phải.

3 mốc tâm sinh lý quan trọng của phụ nữ

3 mốc tâm sinh lý quan trọng của phụ nữ

Dân số và phát triển -

Có 3 thời điểm ghi dấu sự thay đổi tâm sinh lý quan trọng trong đời người phụ nữ là: tuổi dậy thì, thời kỳ mang thai và giai đoạn mãn kinh. Sự thay đổi tâm sinh lý này liên quan chặt chẽ đến lượng nội tiết tố trong cơ thể và tuổi tác.

Ba kích bổ nhưng không phải ai cũng dùng được

Ba kích bổ nhưng không phải ai cũng dùng được

Dân số và phát triển -

Nhiều người cho rằng thuốc bổ thì ai cũng dùng được, cứ nghe thấy bổ là tự ý mua về dùng. Ba kích cũng vậy, trong Y học cổ truyền rễ ba kích tốt cho xương khớp, nhiều người đã tự mua ba kích để ngâm rươụ để sử dụng. Tuy nhiên điều này thật sai lầm, vì có thể gây ra những hệ lụy.

Tâm sự nghẹn lòng của người đàn ông nghiện ngập

Tâm sự nghẹn lòng của người đàn ông nghiện ngập

Dân số và phát triển -

GiadinhNet - Máu đỏ đen, ham mê cờ bạc gã thanh niên đã ngã gục trước vòng xoáy của những ván bài. Từ những trận sát phạt thâu đêm suốt sáng đã đưa đẩy Tạ Bá Xinh đến con đường nghiện hút. Để rồi, khi tỉnh lại, người đàn ông ấy phát hiện đang mang trong người căn bệnh thế kỷ.

Bạn cần đăng nhập để thực hiện chức năng này!

Bạn không thể gửi bình luận liên tục. Xin hãy đợi
60 giây nữa.