Mệt mỏi khi thức dậy có thể cảnh báo bệnh về gan
Người mắc bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu có thể gặp phải tình trạng mệt mỏi, kiệt sức vào buổi sáng khi thức dậy dù đã nghỉ ngơi đủ.
Chúng ta đều nhận thức được tác hại của rượu gây ra cho gan. Trong đó, một trong những tác hại là gây tích tụ chất béo trong gan, dẫn đến bệnh gan nhiễm mỡ (máu nhiễm mỡ).
Tuy nhiên, có hai loại bệnh gan nhiễm mỡ - bệnh gan nhiễm mỡ do rượu và không do rượu. Trong khi nguyên nhân trước là sử dụng rượu nặng, vấn đề sau lại không liên quan việc uống rượu.
Bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu là gì?
Theo Cổng thông tin Y tế Quốc gia của Ấn Độ (NHP), bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu (NAFLD) là nguyên nhân hàng đầu của các bệnh gan mạn tính trên toàn cầu. NAFLD ảnh hưởng đến khoảng 25% dân số trưởng thành, từ 13,5% ở châu Phi đến 31,8% ở Trung Đông.
Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS) cho biết NAFLD là tình trạng lượng mỡ dư thừa tích tụ trong gan. Vấn đề này thường gặp ở người thừa cân hoặc béo phì.
NAFLD giai đoạn đầu thường không gây ra bất kỳ tác hại nào, nhưng nó có thể dẫn đến tổn thương gan nghiêm trọng, bao gồm cả xơ gan nếu tiến triển nặng.
Mức độ chất béo cao trong gan cũng liên quan việc tăng nguy cơ mắc các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng, chẳng hạn bệnh tiểu đường, huyết áp cao và bệnh thận. Nếu bạn đã mắc bệnh tiểu đường, NAFLD làm tăng cơ hội phát triển các vấn đề về tim.

Người béo phì có nguy cơ cao mắc bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu. Ảnh: News18.
Triệu chứng phổ biến vào buổi sáng
Theo India Times, một trong những triệu chứng cụ thể của NAFLD có thể đặc biệt xuất hiện vào buổi sáng khi bạn thức dậy là mệt mỏi.
Thông thường, cảm thấy mệt mỏi, uể oải hoặc kiệt sức là điều mà mọi người đều trải qua bất kể có bị bệnh mạn tính hay không. Nhưng các chuyên gia cảnh báo không nên xem nhẹ triệu chứng này, đặc biệt khi nó xảy ra thường xuyên. Nếu bạn thấy mình thức dậy mệt mỏi, như thể chưa ngủ, hãy cho bác sĩ biết về điều đó.
Bên cạnh mệt mỏi, nhiều triệu chứng khác cảnh báo NAFLD, bao gồm khó chịu hoặc đau ở vùng bụng trên bên phải; sưng bụng; lá lách to; vàng da; các mạch máu giãn ngay dưới bề mặt da; sụt cân không giải thích được; lòng bàn tay đỏ.
Nếu xơ gan phát triển, người bệnh có thể gặp phải các triệu chứng nghiêm trọng hơn như vàng da và mắt; ngứa da và sưng ở chân, mắt cá chân, bàn chân hoặc bụng (phù nề).
Ai có nguy cơ?
Trong khi nguyên nhân chính xác của bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu vẫn chưa được biết, các nhà nghiên cứu cho biết tình trạng này phổ biến ở những người bị tiểu đường, suy giáp, mắc hội chứng chuyển hóa và béo phì, đặc biệt trường hợp có nhiều mỡ quanh vùng eo (thân hình "quả táo").
Những người có hàm lượng chất béo cao trong máu, chẳng hạn cholesterol và chất béo trung tính, hoặc bị huyết áp cao dễ mắc bệnh cao hơn. Một số loại thuốc bao gồm corticosteroid và thuốc điều trị ung thư cũng có thể là nguyên nhân khiến người sử dụng mắc NAFLD.
Một số yếu tố khác làm tăng nguy cơ mắc bệnh này bao gồm người trên 50 tuổi, hút thuốc lá thường xuyên, người kháng insulin.

Người bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu có thể cảm thấy mệt mỏi khi thức dậy vào buổi sáng. Ảnh: Medicalnewstoday.
Làm gì khi bị NAFLD?
Hầu hết người bị gan nhiễm mỡ không do rượu sẽ không phát triển bất kỳ vấn đề nghiêm trọng nào. Tuy nhiên, nếu được chẩn đoán mắc bệnh, bạn nên thực hiện các bước để ngăn chặn nó trở nên tồi tệ hơn.
Hiện giới y khoa không có thuốc đặc trị cho NAFLD. Các bác sĩ có thể đưa ra phương pháp điều trị tình trạng liên quan (huyết áp cao, tiểu đường và cholesterol) hoặc các biến chứng.
NAFLD không phải do rượu gây ra, nhưng uống rượu có thể làm cho bệnh trầm trọng hơn. Do đó, bạn nên cắt giảm hoặc ngừng uống rượu. Ngoài ra, thực hiện lối sống lành mạnh là cách để quản lý bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu:
- Giảm cân: Bạn nên đặt mục tiêu chỉ số khối BMI từ 18,5 đến 24,9. Giảm hơn 10% trọng lượng hiện tại có thể loại bỏ một số chất béo khỏi gan và cải thiện triệu chứng nếu bạn mắc bệnh này.
- Chế độ ăn uống lành mạnh: Bạn nên cố gắng thực hiện chế độ ăn uống cân bằng với nhiều trái cây, rau, protein và carbohydrate, hạn chế tiêu thụ chất béo, đường và muối. Việc chia thành những phần nhỏ thức ăn cũng có thể hữu ích.
- Bạn nên uống nước lọc thay vì đồ uống có ga, nước ngọt.
- Tập thể dục thường xuyên: Bạn nên đặt mục tiêu thực hiện ít nhất 150 phút hoạt động thể chất với cường độ vừa phải, chẳng hạn đi bộ hoặc đi xe đạp, trong vòng một tuần. Tất cả loại bài tập có thể giúp cải thiện NAFLD, ngay cả khi bạn không giảm cân.
- Ngừng hút thuốc: Nếu bạn hút thuốc, việc ngừng thói quen xấu này có thể giúp giảm nguy cơ mắc các vấn đề như đau tim và đột quỵ.
Uống mỗi ngày mà không để ý: 5 loại đồ uống quen thuộc đang âm thầm bào mòn não bộ, hại trí nhớ
Bệnh thường gặp - 3 giờ trướcGĐXH - Nhiều đồ uống quen thuộc tưởng vô hại nhưng lại có thể âm thầm bào mòn não bộ, ảnh hưởng trí nhớ nếu sử dụng thường xuyên mỗi ngày.
Ngứa dai dẳng ở 4 vị trí này: Cảnh báo ung thư gan sớm, nhiều người Việt đang bỏ qua
Bệnh thường gặp - 5 giờ trướcGĐXH - Ngứa da là hiện tượng cực kỳ phổ biến, khiến đa số chúng ta nghĩ ngay đến dị ứng, chàm hoặc do thời tiết. Tuy nhiên, y học lâm sàng đã phát hiện một loại ngứa da không đến từ kích ứng bên ngoài mà do tổn thương gan, đặc biệt là ung thư gan giai đoạn đầu gây ra.
Món ăn nhiều người Việt ưa thích: Ngon miệng, tiêu hóa tốt nhưng khuyến cáo không phù hợp với người suy thận
Sống khỏe - 8 giờ trướcGĐXH - Dưa muối mang lại nhiều lợi ích sức khỏe khi ăn đúng cách, nhưng người suy thận được khuyến cáo không nên ăn.
Uống thuốc giảm đau vai gáy, người đàn ông nhập viện gấp vì một sai sót nhiều người Việt mắc phải
Y tế - 10 giờ trướcGĐXH - Uống thuốc giảm đau nhức vùng vai gáy chơi thể thao, người bệnh phải nhập viện gấp vì uống nguyên cả lớp vỏ bọc bên ngoài.
Thanh niên 30 tuổi phát hiện ung thư đại tràng giai đoạn muộn vì 1 sai lầm nhiều người Việt mắc phải
Sống khỏe - 13 giờ trướcGĐXH - Việc chủ quan trước dấu hiệu đi ngoài ra máu đã khiến một nam thanh niên phát hiện ung thư khi tế bào ung thư đã di căn, đánh mất cơ hội điều trị sớm.
Mùa đông ít nắng, cơ thể dễ thiếu vitamin D: 4 thực phẩm quen thuộc giúp bù đắp hiệu quả
Sống khỏe - 16 giờ trướcGĐXH - Mùa đông ít nắng khiến cơ thể dễ thiếu vitamin D, ảnh hưởng xương khớp và miễn dịch. 4 thực phẩm quen thuộc dưới đây giúp bù đắp hiệu quả.
5 tín hiệu buổi sáng cho thấy cơ thể đang 'kêu cứu' vì ung thư
Sống khỏe - 17 giờ trướcGĐXH - Buổi sáng là thời điểm cơ thể "thật thà" nhất sau một đêm nghỉ ngơi. Không còn tác động của ăn uống, vận động hay căng thẳng ban ngày, nhiều dấu hiệu bất thường nếu xuất hiện vào lúc vừa thức dậy có thể phản ánh khá rõ tình trạng sức khỏe bên trong. Trong đó, có những biểu hiện được cảnh báo là liên quan tới ung thư ở giai đoạn sớm, đặc biệt nếu lặp đi lặp lại nhiều ngày.
Ngủ đủ tiếng nhưng vẫn mệt rã rời: Cảnh báo giấc ngủ 'vỡ vụn' âm thầm tàn phá não bộ và sức khỏe toàn thân
Sống khỏe - 1 ngày trướcGĐXH - Nhiều người nằm trên giường suốt cả đêm nhưng sáng dậy vẫn uể oải, đầu óc lơ mơ, trí nhớ kém, người nặng nề. Không ít trường hợp tưởng mình mất ngủ, nhưng thực chất đang mắc một vấn đề nguy hiểm hơn: giấc ngủ bị ngắt quãng, vỡ vụn.
Tập thể dục buổi sáng hay buổi tối tốt hơn? Khoa học đưa ra câu trả lời khiến nhiều người thay đổi thói quen lâu nay
Bệnh thường gặp - 1 ngày trước“Tập thể dục vào thời điểm nào trong ngày thì tốt hơn?” là câu hỏi khiến nhiều người băn khoăn khi bắt đầu xây dựng thói quen vận động.
Người đàn ông bị thủng ruột vì một sai lầm nhiều người Việt mắc phải
Y tế - 1 ngày trướcGĐXH - Người bệnh bị thủng ruột non do dị vật tăm tre có thói quen ngậm tăm sau khi ăn và cả khi đi ngủ.
8 thói quen gây suy thận, người Việt cần biết để tránh
Sống khỏeGĐXH - Việc chủ động phòng ngừa suy thận từ sớm được xem là giải pháp quan trọng giúp bảo vệ sức khỏe lâu dài và hạn chế những hệ lụy nặng nề do bệnh gây ra.
