Mệt mỏi khi thức dậy có thể cảnh báo bệnh về gan
Người mắc bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu có thể gặp phải tình trạng mệt mỏi, kiệt sức vào buổi sáng khi thức dậy dù đã nghỉ ngơi đủ.
Chúng ta đều nhận thức được tác hại của rượu gây ra cho gan. Trong đó, một trong những tác hại là gây tích tụ chất béo trong gan, dẫn đến bệnh gan nhiễm mỡ (máu nhiễm mỡ).
Tuy nhiên, có hai loại bệnh gan nhiễm mỡ - bệnh gan nhiễm mỡ do rượu và không do rượu. Trong khi nguyên nhân trước là sử dụng rượu nặng, vấn đề sau lại không liên quan việc uống rượu.
Bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu là gì?
Theo Cổng thông tin Y tế Quốc gia của Ấn Độ (NHP), bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu (NAFLD) là nguyên nhân hàng đầu của các bệnh gan mạn tính trên toàn cầu. NAFLD ảnh hưởng đến khoảng 25% dân số trưởng thành, từ 13,5% ở châu Phi đến 31,8% ở Trung Đông.
Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS) cho biết NAFLD là tình trạng lượng mỡ dư thừa tích tụ trong gan. Vấn đề này thường gặp ở người thừa cân hoặc béo phì.
NAFLD giai đoạn đầu thường không gây ra bất kỳ tác hại nào, nhưng nó có thể dẫn đến tổn thương gan nghiêm trọng, bao gồm cả xơ gan nếu tiến triển nặng.
Mức độ chất béo cao trong gan cũng liên quan việc tăng nguy cơ mắc các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng, chẳng hạn bệnh tiểu đường, huyết áp cao và bệnh thận. Nếu bạn đã mắc bệnh tiểu đường, NAFLD làm tăng cơ hội phát triển các vấn đề về tim.

Người béo phì có nguy cơ cao mắc bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu. Ảnh: News18.
Triệu chứng phổ biến vào buổi sáng
Theo India Times, một trong những triệu chứng cụ thể của NAFLD có thể đặc biệt xuất hiện vào buổi sáng khi bạn thức dậy là mệt mỏi.
Thông thường, cảm thấy mệt mỏi, uể oải hoặc kiệt sức là điều mà mọi người đều trải qua bất kể có bị bệnh mạn tính hay không. Nhưng các chuyên gia cảnh báo không nên xem nhẹ triệu chứng này, đặc biệt khi nó xảy ra thường xuyên. Nếu bạn thấy mình thức dậy mệt mỏi, như thể chưa ngủ, hãy cho bác sĩ biết về điều đó.
Bên cạnh mệt mỏi, nhiều triệu chứng khác cảnh báo NAFLD, bao gồm khó chịu hoặc đau ở vùng bụng trên bên phải; sưng bụng; lá lách to; vàng da; các mạch máu giãn ngay dưới bề mặt da; sụt cân không giải thích được; lòng bàn tay đỏ.
Nếu xơ gan phát triển, người bệnh có thể gặp phải các triệu chứng nghiêm trọng hơn như vàng da và mắt; ngứa da và sưng ở chân, mắt cá chân, bàn chân hoặc bụng (phù nề).
Ai có nguy cơ?
Trong khi nguyên nhân chính xác của bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu vẫn chưa được biết, các nhà nghiên cứu cho biết tình trạng này phổ biến ở những người bị tiểu đường, suy giáp, mắc hội chứng chuyển hóa và béo phì, đặc biệt trường hợp có nhiều mỡ quanh vùng eo (thân hình "quả táo").
Những người có hàm lượng chất béo cao trong máu, chẳng hạn cholesterol và chất béo trung tính, hoặc bị huyết áp cao dễ mắc bệnh cao hơn. Một số loại thuốc bao gồm corticosteroid và thuốc điều trị ung thư cũng có thể là nguyên nhân khiến người sử dụng mắc NAFLD.
Một số yếu tố khác làm tăng nguy cơ mắc bệnh này bao gồm người trên 50 tuổi, hút thuốc lá thường xuyên, người kháng insulin.

Người bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu có thể cảm thấy mệt mỏi khi thức dậy vào buổi sáng. Ảnh: Medicalnewstoday.
Làm gì khi bị NAFLD?
Hầu hết người bị gan nhiễm mỡ không do rượu sẽ không phát triển bất kỳ vấn đề nghiêm trọng nào. Tuy nhiên, nếu được chẩn đoán mắc bệnh, bạn nên thực hiện các bước để ngăn chặn nó trở nên tồi tệ hơn.
Hiện giới y khoa không có thuốc đặc trị cho NAFLD. Các bác sĩ có thể đưa ra phương pháp điều trị tình trạng liên quan (huyết áp cao, tiểu đường và cholesterol) hoặc các biến chứng.
NAFLD không phải do rượu gây ra, nhưng uống rượu có thể làm cho bệnh trầm trọng hơn. Do đó, bạn nên cắt giảm hoặc ngừng uống rượu. Ngoài ra, thực hiện lối sống lành mạnh là cách để quản lý bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu:
- Giảm cân: Bạn nên đặt mục tiêu chỉ số khối BMI từ 18,5 đến 24,9. Giảm hơn 10% trọng lượng hiện tại có thể loại bỏ một số chất béo khỏi gan và cải thiện triệu chứng nếu bạn mắc bệnh này.
- Chế độ ăn uống lành mạnh: Bạn nên cố gắng thực hiện chế độ ăn uống cân bằng với nhiều trái cây, rau, protein và carbohydrate, hạn chế tiêu thụ chất béo, đường và muối. Việc chia thành những phần nhỏ thức ăn cũng có thể hữu ích.
- Bạn nên uống nước lọc thay vì đồ uống có ga, nước ngọt.
- Tập thể dục thường xuyên: Bạn nên đặt mục tiêu thực hiện ít nhất 150 phút hoạt động thể chất với cường độ vừa phải, chẳng hạn đi bộ hoặc đi xe đạp, trong vòng một tuần. Tất cả loại bài tập có thể giúp cải thiện NAFLD, ngay cả khi bạn không giảm cân.
- Ngừng hút thuốc: Nếu bạn hút thuốc, việc ngừng thói quen xấu này có thể giúp giảm nguy cơ mắc các vấn đề như đau tim và đột quỵ.
Sau Tết, xuất hiện những dấu hiệu này cần cảnh giác suy thận cấp, người Việt tuyệt đối không bỏ qua
Sống khỏe - 3 giờ trướcGĐXH - Sau Tết, thói quen ăn uống thất thường, sử dụng nhiều rượu bia, ăn mặn hoặc lạm dụng thuốc giảm đau... có thể làm tăng nguy cơ suy thận cấp.
Nữ điều dưỡng quỳ giữa siêu thị cứu người ngừng tuần hoàn: Khoảnh khắc y đức trước thềm 27/2
Y tế - 14 giờ trướcGĐXH - Một nam bảo vệ 59 tuổi bất ngờ co giật, tím tái rồi ngừng thở, ngừng tuần hoàn tại siêu thị ở Hà Nội tối 25/2 đã được cứu sống bởi một điều dưỡng Bệnh viện Bạch Mai.
Thời tiết nồm ẩm, người mắc bệnh đau xương khớp cần làm gì để tránh đau tái phát?
Sống khỏe - 15 giờ trướcGĐXH - Thời tiết nồm ẩm, người mắc bệnh xương khớp nếu không chăm sóc đúng cách, tình trạng viêm khớp, thoái hóa khớp có thể bùng phát mạnh hơn trong giai đoạn này.
Giảm gánh nặng chi phí khám chữa bệnh, người dân đến gần hơn với cuộc sống an lành, đáng mơ ước
Y tế - 16 giờ trướcGĐXH - Năm 2026 mang theo kỳ vọng về một năm bình an, đủ đầy và khỏe mạnh. Với người dân, đặc biệt là những gia đình có người cao tuổi, người mắc bệnh mạn tính hay bệnh hiểm nghèo, mong ước ấy càng gắn liền với việc được tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng, chi phí hợp lý, không trở thành gánh nặng tài chính. Trong bối cảnh đó, triển khai Nghị quyết 72/NQ-TW, Bộ Y tế đang xây dựng Đề án từng bước thực hiện miễn viện phí toàn dân theo 3 giai đoạn tiếp tục mở rộng quyền lợi, tăng mức chi trả, qua đó củng cố vai trò “điểm tựa” của chính sách an sinh quan trọng này.
Một thói quen ăn uống quen thuộc có thể làm tăng nguy cơ ung thư gan, người Việt nên tránh
Sống khỏe - 18 giờ trướcGĐXH - Chế độ ăn dư thừa chất béo có thể làm thay đổi cấu trúc và chức năng tế bào gan, tạo môi trường thuận lợi cho tế bào ung thư hình thành, phát triển.
Trời nồm ẩm nguy hiểm thế nào? 5 bệnh rất dễ mắc, người Việt cần cảnh giác
Bệnh thường gặp - 19 giờ trướcGĐXH - Những ngày mưa nồm ẩm ở miền Bắc không chỉ gây cảm giác khó chịu mà còn tạo điều kiện cho virus, vi khuẩn và nấm mốc sinh sôi khiến nhiều bệnh gia tăng.
Dấu hiệu suy thận dễ nhầm lẫn với bệnh thông thường, người Việt cần biết để phòng bệnh
Sống khỏe - 20 giờ trướcGĐXH - Suy thận là ít có triệu chứng trong giai đoạn đầu nên rất khó trong việc chẩn đoán. Nếu phát hiện những triệu chứng của suy thận dưới đây, người bệnh cần đi khám ngay.
Tiết lộ các biểu hiện tăng đường huyết từ sớm, bỏ qua là nguy!
Sống khỏe - 21 giờ trướcBiểu hiện tăng đường huyết thường gắn liền với bệnh tiểu đường. Theo các chuyên gia, không cần đợi đến khi đi khám chỉ số đường máu, bạn vẫn có thể nhận biết các biểu hiện tăng đường huyết từ rất sớm.
Bé 8 tuổi ở Hà Nội phát hiện mắc ung thư sụn từ dấu hiệu đau chân bất thường
Mẹ và bé - 22 giờ trướcGĐXH - Từng phẫu thuật u xương từ nhỏ nhưng gián đoạn tái khám, bé gái 8 tuổi bất ngờ đau sưng chân, đi khám phát hiện ung thư sụn.
Cô gái 27 tuổi bất ngờ đột quỵ tuyến yên vì chủ quan, bỏ qua dấu hiệu đau đầu kéo dài
Sống khỏe - 1 ngày trướcGĐXH - Đau đầu kéo dài suốt nhiều tuần kèm sụp mí mắt và nhìn mờ, cô gái 27 tuổi không ngờ mình đang đối mặt với tình trạng đột quỵ tuyến yên nguy hiểm.
Sau Tết, người có dấu hiệu này chứng tỏ gan đang quá tải, nên kiểm tra men gan sớm
Sống khỏeGĐXH - Nếu thấy mệt mỏi kéo dài, nổi mụn, nước tiểu sẫm màu hay vàng da nhẹ, người dân nên chủ động xét nghiệm men gan để đánh giá tình trạng tổn thương gan và phát hiện sớm bệnh lý tiềm ẩn.
