Mệt mỏi khi thức dậy có thể cảnh báo bệnh về gan
Người mắc bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu có thể gặp phải tình trạng mệt mỏi, kiệt sức vào buổi sáng khi thức dậy dù đã nghỉ ngơi đủ.
Chúng ta đều nhận thức được tác hại của rượu gây ra cho gan. Trong đó, một trong những tác hại là gây tích tụ chất béo trong gan, dẫn đến bệnh gan nhiễm mỡ (máu nhiễm mỡ).
Tuy nhiên, có hai loại bệnh gan nhiễm mỡ - bệnh gan nhiễm mỡ do rượu và không do rượu. Trong khi nguyên nhân trước là sử dụng rượu nặng, vấn đề sau lại không liên quan việc uống rượu.
Bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu là gì?
Theo Cổng thông tin Y tế Quốc gia của Ấn Độ (NHP), bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu (NAFLD) là nguyên nhân hàng đầu của các bệnh gan mạn tính trên toàn cầu. NAFLD ảnh hưởng đến khoảng 25% dân số trưởng thành, từ 13,5% ở châu Phi đến 31,8% ở Trung Đông.
Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS) cho biết NAFLD là tình trạng lượng mỡ dư thừa tích tụ trong gan. Vấn đề này thường gặp ở người thừa cân hoặc béo phì.
NAFLD giai đoạn đầu thường không gây ra bất kỳ tác hại nào, nhưng nó có thể dẫn đến tổn thương gan nghiêm trọng, bao gồm cả xơ gan nếu tiến triển nặng.
Mức độ chất béo cao trong gan cũng liên quan việc tăng nguy cơ mắc các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng, chẳng hạn bệnh tiểu đường, huyết áp cao và bệnh thận. Nếu bạn đã mắc bệnh tiểu đường, NAFLD làm tăng cơ hội phát triển các vấn đề về tim.

Người béo phì có nguy cơ cao mắc bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu. Ảnh: News18.
Triệu chứng phổ biến vào buổi sáng
Theo India Times, một trong những triệu chứng cụ thể của NAFLD có thể đặc biệt xuất hiện vào buổi sáng khi bạn thức dậy là mệt mỏi.
Thông thường, cảm thấy mệt mỏi, uể oải hoặc kiệt sức là điều mà mọi người đều trải qua bất kể có bị bệnh mạn tính hay không. Nhưng các chuyên gia cảnh báo không nên xem nhẹ triệu chứng này, đặc biệt khi nó xảy ra thường xuyên. Nếu bạn thấy mình thức dậy mệt mỏi, như thể chưa ngủ, hãy cho bác sĩ biết về điều đó.
Bên cạnh mệt mỏi, nhiều triệu chứng khác cảnh báo NAFLD, bao gồm khó chịu hoặc đau ở vùng bụng trên bên phải; sưng bụng; lá lách to; vàng da; các mạch máu giãn ngay dưới bề mặt da; sụt cân không giải thích được; lòng bàn tay đỏ.
Nếu xơ gan phát triển, người bệnh có thể gặp phải các triệu chứng nghiêm trọng hơn như vàng da và mắt; ngứa da và sưng ở chân, mắt cá chân, bàn chân hoặc bụng (phù nề).
Ai có nguy cơ?
Trong khi nguyên nhân chính xác của bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu vẫn chưa được biết, các nhà nghiên cứu cho biết tình trạng này phổ biến ở những người bị tiểu đường, suy giáp, mắc hội chứng chuyển hóa và béo phì, đặc biệt trường hợp có nhiều mỡ quanh vùng eo (thân hình "quả táo").
Những người có hàm lượng chất béo cao trong máu, chẳng hạn cholesterol và chất béo trung tính, hoặc bị huyết áp cao dễ mắc bệnh cao hơn. Một số loại thuốc bao gồm corticosteroid và thuốc điều trị ung thư cũng có thể là nguyên nhân khiến người sử dụng mắc NAFLD.
Một số yếu tố khác làm tăng nguy cơ mắc bệnh này bao gồm người trên 50 tuổi, hút thuốc lá thường xuyên, người kháng insulin.

Người bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu có thể cảm thấy mệt mỏi khi thức dậy vào buổi sáng. Ảnh: Medicalnewstoday.
Làm gì khi bị NAFLD?
Hầu hết người bị gan nhiễm mỡ không do rượu sẽ không phát triển bất kỳ vấn đề nghiêm trọng nào. Tuy nhiên, nếu được chẩn đoán mắc bệnh, bạn nên thực hiện các bước để ngăn chặn nó trở nên tồi tệ hơn.
Hiện giới y khoa không có thuốc đặc trị cho NAFLD. Các bác sĩ có thể đưa ra phương pháp điều trị tình trạng liên quan (huyết áp cao, tiểu đường và cholesterol) hoặc các biến chứng.
NAFLD không phải do rượu gây ra, nhưng uống rượu có thể làm cho bệnh trầm trọng hơn. Do đó, bạn nên cắt giảm hoặc ngừng uống rượu. Ngoài ra, thực hiện lối sống lành mạnh là cách để quản lý bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu:
- Giảm cân: Bạn nên đặt mục tiêu chỉ số khối BMI từ 18,5 đến 24,9. Giảm hơn 10% trọng lượng hiện tại có thể loại bỏ một số chất béo khỏi gan và cải thiện triệu chứng nếu bạn mắc bệnh này.
- Chế độ ăn uống lành mạnh: Bạn nên cố gắng thực hiện chế độ ăn uống cân bằng với nhiều trái cây, rau, protein và carbohydrate, hạn chế tiêu thụ chất béo, đường và muối. Việc chia thành những phần nhỏ thức ăn cũng có thể hữu ích.
- Bạn nên uống nước lọc thay vì đồ uống có ga, nước ngọt.
- Tập thể dục thường xuyên: Bạn nên đặt mục tiêu thực hiện ít nhất 150 phút hoạt động thể chất với cường độ vừa phải, chẳng hạn đi bộ hoặc đi xe đạp, trong vòng một tuần. Tất cả loại bài tập có thể giúp cải thiện NAFLD, ngay cả khi bạn không giảm cân.
- Ngừng hút thuốc: Nếu bạn hút thuốc, việc ngừng thói quen xấu này có thể giúp giảm nguy cơ mắc các vấn đề như đau tim và đột quỵ.
Người phụ nữ 40 tuổi đang khỏe mạnh bỗng nguy kịch sau 2 tháng mắc sai lầm này khi dùng thuốc
Sống khỏe - 39 phút trướcGĐXH - Một phụ nữ 40 tuổi rơi vào tình trạng nguy kịch chỉ sau thời gian tự ý sử dụng thuốc nam không rõ nguồn gốc.
Muốn da săn chắc, chậm lão hóa: Bác sĩ khuyên bổ sung ngay thực phẩm này, nhiều lợi ích mà ít ai biết
Sống khỏe - 3 giờ trướcGĐXH - Gân bò không chỉ là món khoái khẩu trong nhiều mâm cơm Việt mà còn được đánh giá cao về giá trị dinh dưỡng. Theo ThS.BS Nguyễn Vũ Bình (Giảng viên Đại học Y), collagen và protein trong gân bò có thể hỗ trợ làn da, xương khớp và hệ miễn dịch nếu sử dụng đúng cách.
Tại sao có những người cả đời không lo ung thư?: Bí mật nằm ở 5 việc đơn giản đến bất ngờ
Sống khỏe - 15 giờ trướcGĐXH - Trong một nghiên cứu sức khỏe dài hạn, các chuyên gia y tế đã công bố một phát hiện đáng kinh ngạc: Những người ít có nguy cơ mắc các khối u ác tính thường sở hữu những thói quen sinh hoạt rất tương đồng.
Suy thận, suy tim sau hơn 20 năm bỏ điều trị tăng huyết áp: Cái giá đắt của sự chủ quan
Sống khỏe - 18 giờ trướcGĐXH - Sau hơn hai thập kỷ không điều trị tăng huyết áp, anh Tuấn (46 tuổi) nhập viện trong tình trạng suy tim nặng, suy thận mạn, tổn thương đáy mắt, đối mặt nguy cơ đột quỵ và nhồi máu cơ tim.
4 loại thực phẩm 'quen mặt' giúp giảm nguy cơ ung thư đại trực tràng: Nhiều người ăn mỗi ngày mà không biết đang 'tự cứu mình'
Sống khỏe - 23 giờ trướcGĐXH - Ung thư đại trực tràng ngày càng trẻ hóa, nhưng điều ít ai để ý là bạn hoàn toàn có thể giảm nguy cơ mắc bệnh ngay từ bữa ăn hàng ngày. Chỉ với 4 loại thực phẩm quen thuộc, giàu chất xơ và dưỡng chất có lợi cho hệ tiêu hóa, cơ thể bạn đã được bảo vệ tốt hơn trước nguy cơ ung thư đại trực tràng. Vấn đề là: bạn đã thực sự ăn đúng và đủ chưa?
WHO nêu lý do cần hạn chế thực phẩm siêu chế biến
Sống khỏe - 1 ngày trướcTheo chuyên gia dinh dưỡng của WHO tại Việt Nam, chế độ ăn nhiều thực phẩm siêu chế biến thường đi kèm việc thay thế chế độ ăn truyền thống lành mạnh hơn, điều này có thể ảnh hưởng đáng kể đến sức khỏe tổng thể của người lớn và trẻ em.
Người đàn ông 44 tuổi phát hiện ung thư gan sau khi xét nghiệm men gan tăng cao: Có 1 thói quen nhiều người Việt mắc phải
Sống khỏe - 1 ngày trướcGĐXH - Dù duy trì lối sống lành mạnh, không rượu bia và ăn uống điều độ suốt nhiều năm, 1 người đàn ông 44 tuổi vẫn bất ngờ được chẩn đoán ung thư gan giai đoạn II khi khám định kỳ.
Hà Nội: Đến 2030, 100% cơ sở y tế tuyến xã đủ điều kiện xác định tình trạng nghiện ma túy
Y tế - 1 ngày trướcGĐXH - Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Hà Nội Dương Đức Tuấn vừa ký ban hành Kế hoạch số 76/KH-UBND ngày 28/2/2026 triển khai thực hiện Dự án 4: "Nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống ma túy tại cơ sở" thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy đến năm 2030 trên địa bàn Thủ đô.
Người phụ nữ 50 tuổi đột quỵ sau bữa cơm tối vì 2 sai lầm nhiều người Việt vẫn làm
Sống khỏe - 1 ngày trướcGĐXH - Ăn quá no, vận động mạnh rồi tắm ngay sau bữa tối là những thói quen tưởng chừng vô hại này đã khiến 1 người phụ nữ ngoài 50 tuổi bất ngờ đột quỵ nhồi máu não.
Ăn gì để giảm huyết áp? 11 thực phẩm còn tốt hơn cả củ dền nhiều người vẫn bỏ qua
Sống khỏe - 1 ngày trướcGĐXH - Không chỉ có củ dền, nhiều loại thực phẩm quen thuộc như rau lá xanh, cá béo, trái cây giàu kali hay các loại hạt cũng giúp hỗ trợ giảm huyết áp hiệu quả. Bổ sung đúng cách có thể giúp tim mạch khỏe hơn và kiểm soát huyết áp tự nhiên mỗi ngày.
Người đàn ông 44 tuổi phát hiện ung thư gan sau khi xét nghiệm men gan tăng cao: Có 1 thói quen nhiều người Việt mắc phải
Sống khỏeGĐXH - Dù duy trì lối sống lành mạnh, không rượu bia và ăn uống điều độ suốt nhiều năm, 1 người đàn ông 44 tuổi vẫn bất ngờ được chẩn đoán ung thư gan giai đoạn II khi khám định kỳ.
