Mệt mỏi khi thức dậy có thể cảnh báo bệnh về gan
Người mắc bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu có thể gặp phải tình trạng mệt mỏi, kiệt sức vào buổi sáng khi thức dậy dù đã nghỉ ngơi đủ.
Chúng ta đều nhận thức được tác hại của rượu gây ra cho gan. Trong đó, một trong những tác hại là gây tích tụ chất béo trong gan, dẫn đến bệnh gan nhiễm mỡ (máu nhiễm mỡ).
Tuy nhiên, có hai loại bệnh gan nhiễm mỡ - bệnh gan nhiễm mỡ do rượu và không do rượu. Trong khi nguyên nhân trước là sử dụng rượu nặng, vấn đề sau lại không liên quan việc uống rượu.
Bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu là gì?
Theo Cổng thông tin Y tế Quốc gia của Ấn Độ (NHP), bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu (NAFLD) là nguyên nhân hàng đầu của các bệnh gan mạn tính trên toàn cầu. NAFLD ảnh hưởng đến khoảng 25% dân số trưởng thành, từ 13,5% ở châu Phi đến 31,8% ở Trung Đông.
Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS) cho biết NAFLD là tình trạng lượng mỡ dư thừa tích tụ trong gan. Vấn đề này thường gặp ở người thừa cân hoặc béo phì.
NAFLD giai đoạn đầu thường không gây ra bất kỳ tác hại nào, nhưng nó có thể dẫn đến tổn thương gan nghiêm trọng, bao gồm cả xơ gan nếu tiến triển nặng.
Mức độ chất béo cao trong gan cũng liên quan việc tăng nguy cơ mắc các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng, chẳng hạn bệnh tiểu đường, huyết áp cao và bệnh thận. Nếu bạn đã mắc bệnh tiểu đường, NAFLD làm tăng cơ hội phát triển các vấn đề về tim.

Người béo phì có nguy cơ cao mắc bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu. Ảnh: News18.
Triệu chứng phổ biến vào buổi sáng
Theo India Times, một trong những triệu chứng cụ thể của NAFLD có thể đặc biệt xuất hiện vào buổi sáng khi bạn thức dậy là mệt mỏi.
Thông thường, cảm thấy mệt mỏi, uể oải hoặc kiệt sức là điều mà mọi người đều trải qua bất kể có bị bệnh mạn tính hay không. Nhưng các chuyên gia cảnh báo không nên xem nhẹ triệu chứng này, đặc biệt khi nó xảy ra thường xuyên. Nếu bạn thấy mình thức dậy mệt mỏi, như thể chưa ngủ, hãy cho bác sĩ biết về điều đó.
Bên cạnh mệt mỏi, nhiều triệu chứng khác cảnh báo NAFLD, bao gồm khó chịu hoặc đau ở vùng bụng trên bên phải; sưng bụng; lá lách to; vàng da; các mạch máu giãn ngay dưới bề mặt da; sụt cân không giải thích được; lòng bàn tay đỏ.
Nếu xơ gan phát triển, người bệnh có thể gặp phải các triệu chứng nghiêm trọng hơn như vàng da và mắt; ngứa da và sưng ở chân, mắt cá chân, bàn chân hoặc bụng (phù nề).
Ai có nguy cơ?
Trong khi nguyên nhân chính xác của bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu vẫn chưa được biết, các nhà nghiên cứu cho biết tình trạng này phổ biến ở những người bị tiểu đường, suy giáp, mắc hội chứng chuyển hóa và béo phì, đặc biệt trường hợp có nhiều mỡ quanh vùng eo (thân hình "quả táo").
Những người có hàm lượng chất béo cao trong máu, chẳng hạn cholesterol và chất béo trung tính, hoặc bị huyết áp cao dễ mắc bệnh cao hơn. Một số loại thuốc bao gồm corticosteroid và thuốc điều trị ung thư cũng có thể là nguyên nhân khiến người sử dụng mắc NAFLD.
Một số yếu tố khác làm tăng nguy cơ mắc bệnh này bao gồm người trên 50 tuổi, hút thuốc lá thường xuyên, người kháng insulin.

Người bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu có thể cảm thấy mệt mỏi khi thức dậy vào buổi sáng. Ảnh: Medicalnewstoday.
Làm gì khi bị NAFLD?
Hầu hết người bị gan nhiễm mỡ không do rượu sẽ không phát triển bất kỳ vấn đề nghiêm trọng nào. Tuy nhiên, nếu được chẩn đoán mắc bệnh, bạn nên thực hiện các bước để ngăn chặn nó trở nên tồi tệ hơn.
Hiện giới y khoa không có thuốc đặc trị cho NAFLD. Các bác sĩ có thể đưa ra phương pháp điều trị tình trạng liên quan (huyết áp cao, tiểu đường và cholesterol) hoặc các biến chứng.
NAFLD không phải do rượu gây ra, nhưng uống rượu có thể làm cho bệnh trầm trọng hơn. Do đó, bạn nên cắt giảm hoặc ngừng uống rượu. Ngoài ra, thực hiện lối sống lành mạnh là cách để quản lý bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu:
- Giảm cân: Bạn nên đặt mục tiêu chỉ số khối BMI từ 18,5 đến 24,9. Giảm hơn 10% trọng lượng hiện tại có thể loại bỏ một số chất béo khỏi gan và cải thiện triệu chứng nếu bạn mắc bệnh này.
- Chế độ ăn uống lành mạnh: Bạn nên cố gắng thực hiện chế độ ăn uống cân bằng với nhiều trái cây, rau, protein và carbohydrate, hạn chế tiêu thụ chất béo, đường và muối. Việc chia thành những phần nhỏ thức ăn cũng có thể hữu ích.
- Bạn nên uống nước lọc thay vì đồ uống có ga, nước ngọt.
- Tập thể dục thường xuyên: Bạn nên đặt mục tiêu thực hiện ít nhất 150 phút hoạt động thể chất với cường độ vừa phải, chẳng hạn đi bộ hoặc đi xe đạp, trong vòng một tuần. Tất cả loại bài tập có thể giúp cải thiện NAFLD, ngay cả khi bạn không giảm cân.
- Ngừng hút thuốc: Nếu bạn hút thuốc, việc ngừng thói quen xấu này có thể giúp giảm nguy cơ mắc các vấn đề như đau tim và đột quỵ.
Nghiên cứu 10 năm đánh bay nỗi lo lớn của người chạy bộ nghiệp dư
Sống khỏe - 1 giờ trướcMột nghiên cứu vừa được công bố trên tạp chí y khoa JAMA Cardiology cho thấy chạy bộ không gây hại cho tim hay tăng nguy cơ đau tim như lời đồn.
Loại thịt này bị bỏ quên suốt nhiều năm, giàu selen, giàu đạm, chất béo tốt hơn cả ức gà, nằm trong top 10 "thịt lành mạnh nhất thế giới"
Sống khỏe - 4 giờ trướcKhông phổ biến như thịt gà hay thịt vịt, nhưng loại thịt này lại sở hữu nhiều chỉ số dinh dưỡng khiến giới chuyên môn phải nhìn lại. Ăn đúng cách, đây có thể là lựa chọn đáng cân nhắc cho tim mạch và sức khỏe tổng thể.
3 kiểu dùng gối "bẻ cong" xương khớp, khiến nhiều người còn trẻ mà tối ngày đau nhức, xương yếu hơn người già
Bệnh thường gặp - 15 giờ trướcNằm gối theo 3 kiểu dưới đây không chỉ xương khớp mà hệ tim mạch, hô hấp cũng bị "tra tấn".
Thanh niên 25 tuổi suy thận giai đoạn cuối thừa nhận 1 sai lầm nhiều người Việt mắc phải
Sống khỏe - 20 giờ trướcGĐXH - Được chẩn đoán viêm cầu thận từ sớm nhưng chủ quan, không tuân thủ điều trị, nam thanh niên để bệnh tiến triển nặng, dẫn đến suy thận giai đoạn cuối.
6 nhóm thực phẩm 'bổ hơn thuốc bổ': Ăn đúng mỗi ngày, cơ thể tự khỏe từ bên trong
Sống khỏe - 20 giờ trướcGĐXH - Không cần thuốc bổ đắt tiền, nhiều chuyên gia khẳng định chỉ cần bổ sung đúng 6 nhóm thực phẩm quen thuộc này mỗi ngày, cơ thể đã có thể tăng đề kháng, giảm nguy cơ bệnh tật và khỏe bền lâu.
Những người thường xuyên ăn trứng, hãy lưu ý 6 điều 'cấm kỵ' này
Sống khỏe - 21 giờ trướcGĐXH - Ăn trứng gà mỗi ngày là thói quen tốt, nhưng nếu phạm phải 6 "đại kỵ" dưới đây, bạn đang vô tình phá hủy hệ tiêu hóa và sức khỏe của cả gia đình.
7 thực phẩm được mệnh danh là “máy đốt mỡ”, hút dầu nếu ăn trước bữa chính
Sống khỏe - 23 giờ trướcNhững món ăn này được các chuyên gia Nhật Bản chia sẻ như "bí quyết" tăng khả năng đốt mỡ thừa, ăn không sợ béo và thúc đẩy giảm cân.
Thói quen ăn uống tạo tiền đề cho tế bào ung thư: Nhiều người Việt đang lặp lại mỗi ngày
Sống khỏe - 1 ngày trướcGĐXH - Việc lặp lại những thói quen tưởng chừng vô hại, nhưng lại tăng viêm mạn tính, rối loạn chuyển hóa và tạo môi trường thuận lợi cho tế bào ung thư xuất hiện và phát triển.
Người phụ nữ Hà Nội hồi sinh nhờ lá gan hiến tặng từ người chết não ở TPHCM
Y tế - 1 ngày trướcLá gan hiến tặng trong ngày cuối năm từ người đàn ông chết não ở TPHCM đã giúp hồi sinh sự sống cho một phụ nữ tại Hà Nội.
Ngày càng nhiều người chết vì ung thư gan, bác sĩ khuyên: Thà nằm cả ngày còn hơn làm 4 việc này
Sống khỏe - 1 ngày trướcNhiều người nghĩ mùa đông chỉ cần giữ ấm là đủ. Nhưng với gan, đây lại là thời điểm “dễ tổn thương” nhất trong năm. Một số thói quen quen thuộc khi trời lạnh có thể âm thầm đẩy nguy cơ ung thư gan lên cao.
Người phụ nữ suy thận cấp vì uống thứ nước 'vạn người mê', bác sĩ chỉ ra 4 loại đồ uống cần đặc biệt cảnh giác
Bệnh thường gặpGĐXH - Trong làn sóng sống khỏe, ăn sạch đang lan rộng, nhiều người tin rằng những thực phẩm “tự nhiên”, giàu chất xơ và men vi sinh luôn an toàn tuyệt đối. Tuy nhiên, thực tế y khoa đang cho thấy một nghịch lý đáng sợ: không ít ca suy thận nghiêm trọng lại bắt nguồn từ những món đồ uống được gắn mác “healthy”.
