Hà Nội
23°C / 22-25°C

Mức sinh thay thế - giải pháp then chốt kéo dài cơ hội “dân số vàng”

GiadinhNet - Cơ cấu “dân số vàng" chỉ xuất hiện duy nhất trong lịch sử phát triển dân số khi trải qua thời kỳ quá độ và sau đó không lặp lại.

Thời kỳ cơ cấu "dân số vàng" của Việt Nam chính thức bắt đầu từ năm 2007. Trong giai đoạn này, số người trong độ tuổi lao động nhiều gấp 2 lần tổng số người dưới 15 tuổi (nhóm phụ thuộc trẻ) và số người từ 65 tuổi trở lên (nhóm phụ thuộc già).

Có nghĩa là bình quân 2 người lao động chỉ nuôi một người phụ thuộc, một cơ hội cực kỳ thuận lợi cho một đất nước tích lũy nguồn lực để tăng đầu tư cho an sinh xã hội, y tế, giáo dục, việc làm trong tương lai. Tuy nhiên, qua giai đoạn này, dân số chuyển sang dân số già, sức lao động, sức sản xuất kém đi, lợi thế dân số không còn nữa.

Mức sinh thay thế - giải pháp then chốt kéo dài cơ hội “dân số vàng” - Ảnh 1.

Cơ cấu "dân số vàng" là cơ hội để phát triển kinh tế, xã hội bền vững. Ảnh Chí Cường

Ở Việt Nam, khi chúng ta vừa bước vào giai đoạn dân số vàng được vài năm thì lại phải đối mặt với tốc độ già hóa dân số ở mức cao, đứng hàng đầu thế giới. Do đó, mức sinh thay thế phù hợp chính là chìa khóa kéo dài khoảng cách giữa 2 giai đoạn này.

Từ năm 2006, Việt Nam đã đạt mức sinh thay thế và duy trì ổn định trong hơn 13 năm qua. Nhưng hiện tại, Việt Nam lại đứng trước một khó khăn cần tập trung giải quyết, đó là tình trạng chênh lệch mức sinh đáng kể giữa các vùng. Theo thống kê, nước ta có 21 tỉnh, thành phố có mức sinh thấp; 33 tỉnh, thành phố thuộc diện mức sinh cao và 9 tỉnh, thành phố đạt mức sinh thay thế.

Điều chỉnh mức sinh, duy trì vững chắc mức sinh thay thế (mỗi phụ nữ có trung bình khoảng 2,0-2,1 con) là giải pháp then chốt kéo dài cánh cửa cơ cấu "dân số vàng", giảm bớt tốc độ già hóa dân số.

Duy trì mức sinh thay thế và giảm chênh lệch mức sinh giữa các vùng, địa phương sẽ góp phần ổn định quy mô dân số, đóng góp vào tăng trưởng kinh tế, tác động tích cực đến việc nâng cao chất lượng dân số và nguồn nhân lực cho phát triển đất nước. 

Kết quả này giúp tránh được những hiệu ứng không tích cực của cả hai trạng thái: quy mô dân số quá đông, mật độ dân số quá cao do mức sinh tăng trở lại hoặc quy mô dân số giảm sớm, giảm nhanh nếu mức sinh giảm xuống dưới mức thay thế thì rất khó đưa mức sinh tăng trở lại, dù có đầu tư lớn cho chính sách khuyến sinh.

Mức sinh thay thế - giải pháp then chốt kéo dài cơ hội “dân số vàng” - Ảnh 2.

Ảnh Chí Cường

Chủ động duy trì mức sinh hợp lý là nền tảng để Việt Nam trong tương lai có được một quy mô dân số phù hợp với diện tích lãnh thổ, đảm bảo sự cân đối, hài hòa giữa các độ tuổi; duy trì tương đối ổn định tỷ lệ dân số trong tuổi lao động, kéo dài giai đoạn cơ cấu "dân số vàng"; làm chậm lại thời gian chuyển đổi từ giai đoạn "già hóa dân số" sang "dân số già", có cơ hội phát triển các dịch vụ an sinh xã hội và phát huy, chăm sóc người cao tuổi tốt hơn; tạo điều kiện thuận lợi để khống chế sự gia tăng tỷ số giới tính khi sinh, sớm đưa trở lại mức cân bằng tự nhiên.

Nghị quyết số 21-NQ/TW về Công tác dân số trong tình hình mới của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII đã nhấn mạnh: Phát huy tối đa lợi thế cơ cấu "dân số vàng", tạo động lực mạnh mẽ cho sự phát triển đất nước nhanh, bền vững.


Cường Huyền
Bình luận
Xem thêm bình luận
Ý kiến của bạn
Những ca mang thai trong ổ bụng nguy hiểm và hiếm gặp

Những ca mang thai trong ổ bụng nguy hiểm và hiếm gặp

Dân số và phát triển - 1 ngày trước

Thai không làm tổ trong tử cung mà đi 'lạc chỗ' gây nguy hiểm tính mạng phụ nữ mang thai. Một số ca mang thai trong ổ bụng điển hình đã được các bác sĩ cứu sống nhờ điều trị kịp thời.

Quan hệ tình dục sớm, trên 10% nữ giới chưa kết hôn có thai ngoài ý muốn

Quan hệ tình dục sớm, trên 10% nữ giới chưa kết hôn có thai ngoài ý muốn

Dân số và phát triển - 2 ngày trước

Theo các chuyên gia tình dục, chuẩn mực và hành vi tình dục của người trẻ không ngừng thay đổi, nhưng việc giáo dục về sức khỏe sinh sản – tình dục tại Việt Nam theo kịp thực tế.

Công văn mới nhất của Bộ Y tế về việc ổn định tổ chức bộ máy làm công tác dân số

Công văn mới nhất của Bộ Y tế về việc ổn định tổ chức bộ máy làm công tác dân số

Dân số và phát triển - 2 ngày trước

GiadinhNet – Theo Bộ Y tế, việc củng cố, ổn định tổ chức bộ máy, đội ngũ cán bộ làm công tác dân số các cấp cũng như có chế độ chính sách phù hợp với đội ngũ này là việc rất quan trọng.

Nam giới có nên lưu trữ 'con giống' trước khi tiếp nhận điều trị ung thư?

Nam giới có nên lưu trữ 'con giống' trước khi tiếp nhận điều trị ung thư?

Dân số và phát triển - 3 ngày trước

Ngoài các yếu tố về sức khỏe và lối sống, một số vấn đề có thể làm giảm khả năng sinh sản của nam giới như mắc ung thư và các phương pháp điều trị, tuổi tác hay các liệu pháp thay thế hormone.

Những nguyên nhân gây vô sinh chị em thường xuyên mắc phải

Những nguyên nhân gây vô sinh chị em thường xuyên mắc phải

Dân số và phát triển - 4 ngày trước

Một trong những nguyên nhân chính làm cho tỷ lệ vô sinh ở nữ ngày càng gia tăng là do chế độ ăn uống và sinh hoạt hàng ngày. Để khắc phục tình trạng này, chị em nên chú ý một số vấn đề dưới đây.

Nghi vợ có bồ, chồng trẻ làm điều này và phát hiện mình mang căn bệnh suốt 28 năm mà không biết

Nghi vợ có bồ, chồng trẻ làm điều này và phát hiện mình mang căn bệnh suốt 28 năm mà không biết

Dân số và phát triển - 5 ngày trước

Vợ biểu hiện lạ, con không giống bố, người đàn ông âm thầm đi làm xét nghiệm ADN và nhận kết quả 'không thể tưởng tượng được'.

An Giang: Nâng cao chất lượng dân số  đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững

An Giang: Nâng cao chất lượng dân số đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững

Dân số và phát triển - 5 ngày trước

GiadinhNet - Ngày 12/8, Chi cục Dân số - Kế hoạch hóa gia đình tỉnh An Giang tổ chức Hội nghị sơ kết Chương trình xã hội hóa cung ứng phương tiện tránh thai và hàng hóa sức khỏe sinh sản giai đoạn 2016 - 2021 và sơ kết công tác dân số - kế hoạch hóa gia đình 6 tháng đầu năm 2022.

Số năm khoẻ mạnh của người Việt chỉ dừng ở 64 và những khoảng trống về an sinh xã hội cho người cao tuổi

Số năm khoẻ mạnh của người Việt chỉ dừng ở 64 và những khoảng trống về an sinh xã hội cho người cao tuổi

Dân số và phát triển - 1 tuần trước

GiadinhNet - Hiện tuổi thọ trung bình của người Việt ở mức cao, trên 73 tuổi, nhưng số năm khỏe mạnh chỉ được 64; số năm bệnh tật trung bình khoảng 11 năm đối với nữ giới và khoảng 8 năm đối với nam giới.


6 đối tượng có nguy cơ mắc ung thư dương vật nếu không chú ý phòng ngừa

6 đối tượng có nguy cơ mắc ung thư dương vật nếu không chú ý phòng ngừa

Dân số và phát triển - 1 tuần trước

Ung thư dương vật tuy không phổ biến nhưng gây ảnh hưởng lớn đến sức khoẻ, khả năng sinh sản và đời sống tình dục. Vậy đối tượng nào dễ mắc căn bệnh này và có phòng ngừa được không?

Nhiều lần tình một đêm, nam sinh 19 tuổi 'rước' bệnh thế kỷ lúc nào không hay

Nhiều lần tình một đêm, nam sinh 19 tuổi 'rước' bệnh thế kỷ lúc nào không hay

Dân số và phát triển - 1 tuần trước

H. có xu hướng quan hệ tình dục đồng giới, nhiều lần ân ái với bạn tình 'lạ' cậu mắc HIV lúc nào không hay.

Top