Nâng cao chất lượng dân số trong tình hình mới, phụ nữ không đứng ngoài cuộc

Vai trò quan trọng của phụ nữ trong công tác dân số

Hội phụ nữ các cấp là tổ chức có vai trò quan trọng và có nhiều đóng góp trong công tác DS-KHHGĐ. Thời gian qua, Hội Liên hiệp Phụ nữ ở nhiều tỉnh thành đã chủ động phối hợp với ngành dân số triển khai nhiều hoạt động nâng cao chất lượng số gắn với nâng cao vị thế vai trò của phụ nữ, góp phần thực hiện tốt chính sách dân số - KHHGĐ trên địa bàn.

Đội ngũ cán bộ làm công tác dân số ở nhiều tỉnh từ tuyến tỉnh đến cơ sở chiếm trên 95% là nữ. Các cộng tác viên dân số ở cơ sở hầu hết cũng đều là cán bộ, hội viên phụ nữ đồng thời là chi hội trưởng hoặc chi hội phó hội phụ nữ… Bởi vậy mà khá thuận lợi trong việc tuyên truyền, vận động người dân tham gia các chính sách dân số. Với phương châm "đến tận ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng", đội ngũ tuyên truyền viên dân số thực sự là những cánh tay nối dài đưa các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước về công tác dân số đến với người dân.

Phụ nữ ngày càng khẳng định vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lượng dân số. Phát huy vai trò "then chốt" của phụ nữ trong công tác dân số, Chi cục các tỉnh thường xuyên phối hợp với các cấp hội phụ nữ đẩy mạnh tuyên truyền, nói chuyện chuyên đề; tổ chức các hội thi tìm hiểu về công tác dân số trong tình hình mới… Kết hợp công tác tuyên truyền với vận động gia đình trong độ tuổi sinh đẻ ký cam kết thực hiện mô hình gia đình ít con, không sinh con thứ 3 trở lên và không lựa chọn giới tính thai nhi; góp phần giảm tỷ suất sinh và tỷ lệ sinh con thứ 3 trên địa bàn.

Theo bà Vy Thị Thu Trang, Chủ tịch Hội LHPN huyện Chi Lăng (Lạng Sơn), Hội LHPN huyện thường xuyên chỉ đạo các chi hội tổ chức nhiều hoạt động truyền thông để nâng cao nhận thức của cán bộ, hội viên phụ nữ và Nhân dân về việc chấp hành chính sách dân số. Trong quá trình tuyên truyền, hội cơ sở thường xuyên chủ động gặp gỡ, tư vấn trực tiếp cho chị em và các cặp vợ chồng đã có 2 con trở lên; đặc biệt là vận động các gia đình hội viên sinh con một bề là bé gái, các gia đình mới sinh 1 con tham gia các mô hình DS-KHHGD tại địa phương…

Hội Phụ nữ cũng thường xuyên lồng ghép trong các buổi sinh hoạt chi, tổ phụ nữ các kiến thức về KHHGĐ; lợi ích của việc khám sàng lọc trước sinh và sơ sinh; chú trọng đến sức khỏe sinh sản của vị thành niên; không lựa chọn giới tính thai nhi, chia sẻ kinh nghiệm chăm sóc người cao tuổi…

Để công tác dân số ngày càng đi vào chiều sâu, các cấp hội phụ nữ tỉnh Ninh Thuận đã đẩy mạnh tuyên truyền công tác dân số gắn với các tiêu chí của cuộc vận động "Xây dựng gia đình 5 không, 3 sạch", trong đó chú trọng vào tiêu chí gia đình không sinh con thứ 3. Toàn tỉnh đã thành lập và duy trì hoạt động 189 câu lạc bộ "Xây dựng 5 không 3 sạch" thu hút 4.768 thành viên tham gia.

Cùng với việc hỗ trợ chị em phát triển kinh tế gia đình, giữ gìn vệ sinh môi trường, thực hiện nếp sống văn minh đô thị… các CLB còn chú trọng tham gia sinh hoạt công tác dân số với nhiều nội dung phong phú như: hướng dẫn nuôi con khỏe, dạy con ngoan; cung cấp kiến thức chăm sóc sức khỏe sinh sản; vận động chị em nâng cao ý thức trách nhiệm tham gia tốt công tác dân số- KHHGĐ…

Chị em hưởng ứng, thay đổi nhận thức

Theo bà Vy Thị Thu Trang, thời gian qua Hội phụ nữ huyện Chi Lăng đã đẩy mạnh tuyên truyền bằng nhiều hình thức như: sinh hoạt chi hội, các buổi nói chuyện chuyên đề, hội thi, tọa đàm… Tổ chức lồng ghép tuyên truyền được 84 cuộc với 3.680 chị em, phụ nữ tham gia; kết hợp với cơ sở y tế địa phương tư vấn cho phụ nữ có thai, sản phụ về ý nghĩa của hoạt động sàng lọc trước khi sinh và sơ sinh, khám phụ khoa cho hơn 7500 lượt chị em, phụ nữ; tiêm phòng uốn ván cho phụ nữ có thai được 981 người…

Việc tuyên truyền công tác dân số được thực hiện với nội dung phong phú như: hướng dẫn nuôi con khỏe, dạy con ngoan, cung cấp các kiến thức chăm sóc sức khỏe sinh sản… Ngoài ra, các hội cơ sở đã thành lập được 20 câu lạc bộ (CLB) gia đình hạnh phúc, thu hút 576 thành viên tham gia; 17 CLB không sinh con thứ 3 với 395 thành viên tham gia. Thông qua sinh hoạt, các CLB đã tích cực tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho các cặp vợ chồng về công tác DS –KHHGĐ, nuôi con khỏe, dạy con ngoan, xây dựng gia đình hạnh phúc…

Nhận thức của người dân, của phụ nữ đã thay đổi sau khi tham gia các hoạt động này. Chị Nguyễn Thị Hoa (huyện Chi Lăng, tỉnh Lạng Sơn) chia sẻ, gia đình cô sinh 2 con đều là gái. Khi được tuyên truyền, tham gia hoạt động của hội phụ nữ đã quyết định không sinh thêm để nuôi dạy con cho tốt, vì trai hay gái cũng đều là con của mình.

Nhận thức của các cặp vợ chồng về công tác dân số trong tình hình mới cũng đã biến chuyển. Tỷ lệ mất cân bằng giới tính khi sinh giảm liên tục, năm 2017: 121 bé trai/100 bé gái – năm 2020 giảm xuống còn 108 bé trai/100 bé gái; tỷ lệ các cặp vợ chồng sử dụng các biện pháp tránh thai hiện đại ở địa phương đạt khoảng 70%…

Thực tiễn cho thấy, ở hầu hết các tỉnh thành phụ nữ đã quan tâm hơn đến sức khoẻ sinh sản, khám định kỳ trong thời gian mang thai, nhất là chị em vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng sâu, vùng xa tăng lên đáng kể, nhiều chị em đã được phát hiện bệnh và điều trị kịp thời. Bên cạnh đó, việc giáo dục con theo kiến thức khoa học được chị em áp dụng góp phần làm giảm đáng kể tỷ lệ trẻ suy dinh dưỡng; sức khoẻ bà mẹ, trẻ em đảm bảo hơn. Qua đó, góp phần đề cao trách nhiệm của chị em trong việc nuôi dạy con, xây dựng gia đình hạnh phúc, giúp chị em nâng cao vai trò, vị thế của mình trong gia đình và xã hội.