Nâng cao nhận thức của người dân vùng biển

 

Xã Xuân Thọ 1, thị xã Sông Cầu là địa phương đầu tiên xây dựng mô hình tủ sách cộng đồng từ năm 2005, một trong những mô hình hoạt động của dự án "Giới và phòng chống HIV/AIDS cho thanh niên" do Hội Kế hoạch hóa gia đình Đan Mạch tài trợ cho Việt Nam.

Từ gần 1000 đầu sách được đặt tại hai thôn Chánh Nam và Mỹ Thành của xã Xuân Thọ 1 năm 2005, tới tháng 3/2012, thị xã Sông Cầu đã có hệ thống tủ sách với gần 5.000 đầu sách các loại phục vụ nhu cầu tìm hiểu giới tính và sức khỏe sinh sản vị thành niên/thanh niên ở vùng biển. Những quyển sách viết về các vấn đề nhạy cảm, như "Thắc mắc của tuổi mới lớn", "Giải đáp thắc mắc về con gái", "Cách tránh thai an toàn"... thu hút rất nhiều bạn trẻ và các bậc cha mẹ tìm đọc.

Hoạt động của tủ sách cộng đồng đã góp phần nâng cao nhận thức của người dân vùng biển về DS-KHHGĐ, chăm sóc sức khỏe sinh sản.

Không chỉ góp phần nâng cao nhận thức của người dân về DS-KHHGĐ, tủ sách cộng đồng đã góp phần tạo ra một môi trường sinh hoạt văn hóa lành mạnh, hình thành thói quen đọc sách bổ ích cho người dân các địa phương vùng biển.

Những địa phương có hoạt động của tủ sách cộng đồng nhiều năm liền không xảy ra trường hợp vị thành niên, thanh niên mắc các bệnh lây truyền qua đường tình dục và HIV/AIDS; không có tình trạng kết hôn sớm, mang thai ngoài ý muốn dẫn đến nạo phá thai, không xảy ra tình trạng bị xâm hại tình dục; các bậc cha mẹ không chỉ có kiến thức, hiểu biết mà đã thay đổi rõ rệt trong thái độ, chuyển đổi hành vi về sức khỏe sinh sản, sức khỏe tình dục. Mọi người đã có ý thức hơn khi chia sẻ việc chăm sóc, bảo vệ sức khỏe sinh sản cho con với vợ, không ép vợ phải sinh thêm con trai, biết cách nói chuyện với con cái về sức khỏe sinh sản, sức khỏe tình dục, hạn chế tình trạng bạo lực gia đình, giảm kỳ thị với người có HIV/AIDS...

Em Nguyễn Thanh Phong, thôn Chánh Nam, xã Xuân Thọ 1 chia sẻ: "Trước đây, mỗi lần nghe nói đến HIV/AIDS là em rất sợ. Em nghĩ bị nhiễm HIV thì chỉ có chết, lại bị mọi người xa lánh, khinh rẻ. Sau khi được tiếp cận và tìm hiểu các kiến thức thông qua tủ sách cộng đồng, em đã hiểu được HIV không đáng sợ như nhiều người nghĩ và nếu biết cách phòng tránh sẽ không bị lây nhiễm. Mọi người không nên xa lánh, phân biệt đối xử với người bị nhiễm HIV mà cần động viên, giúp đỡ họ trong cuộc sống".

Đối với những người làm công tác dân số, tủ sách là phương tiện truyền thông thiết thực, hiệu quả về kế hoạch hóa gia đình, chăm sóc sức khỏe sinh sản, giáo dục giới tính... cho người dân địa phương. "Nhờ có tủ sách cộng đồng mà người dân đã biết tự trang bị những kiến thức cần thiết cho mình chứ không còn quá phụ thuộc vào sự tư vấn của chúng tôi như trước" - chị Nguyễn Thị Dậy, cán bộ chuyên trách dân số thôn Mỹ Thành cho biết.

Nhận thấy hiệu quả của mô hình, nhiều địa phương vùng biển khác của tỉnh Phú Yên như huyện Đông Hòa, Tuy An, thành phố Tuy Hòa... cũng thành lập các câu lạc bộ cha mẹ về sức khỏe sinh sản vị thành niên, thanh niên và xây dựng mô hình tủ sách cộng đồng về dân số với kinh phí đầu tư lên tới hàng chục triệu đồng. Các tủ sách này được đặt tại nơi các câu lạc bộ chọn sinh hoạt hàng tháng và mở cửa phục vụ theo lịch do các thành viên của câu lạc bộ thống nhất.